-แจกนามเพศกลาง อุการานฺต
-ศัพท์พื้นฐาน
บทนี้ขึ้นเรื่องการแจกนามอีกแบบหนึ่ง ที่ลงท้ายเสียงอุ เพศกลาง กับคำศัพท์เพิ่มเติม ซึ่งใหญ่ก็คุ้นเคยกันดี บทนี้จึงไม่น่าจะยาก แต่ขอให้ได้ศัพท์ทุกตัว เพราะเป็นศัพท์ที่ใช้บ่อย กับแจกนามให้คล่อง ใช้บ่อยเช่นกัน
1.นาม เพศกลาง อุการานฺต
1) แจกนามเพศกลาง ลงท้ายเสียงอุ ตามแบบ มธุ (น้ำผึ้ง)
การก |
เอกพจน์ |
ทวิพจน์ |
พหูพจน์ |
อาลปนะ (8) |
มธุ, มโธ |
มธุนี |
มธูนิ |
ปฺรถม (1) |
มธุ |
มธุนี |
มธูนิ |
ทฺวิตีย (2) |
มธุ |
มธุนี |
มธูนิ |
ตฺฤตีย (3) |
มธุนา |
มธุภฺยามฺ |
มธุภิสฺ |
จตุรฺถี (4) |
มธุเน |
มธุภฺยามฺ |
มธุภฺยสฺ |
ปญฺจมี (5) |
มธุนสฺ |
มธุภฺยามฺ |
มธุภฺยสฺ |
ษษฺฐี (6) |
มธุนสฺ |
มธุโนสฺ |
มธูนามฺ |
สปฺตมี (7) |
มธุนิ |
มธุโนสฺ |
มธุษุ |
การแจกนามเพศกลาง อุการานฺต นี้ง่ายมาก เพราะมีรูปซ้ำหลายตัว ระวังอย่าสับสนกับนามเพศชาย ซึ่งมีบางรูปแตกต่างกัน
2) เฉพาะคุณศัพท์ เพศกลาง อุการานฺต การกที่ 4 5 6 7 เอกพจน์ และ 6 7 ทวิพจน์ อาจแจกแบบเพศชายก็ได้ (จำไว้ให้ดี)
2. นาม
นามหลายตัวอาจคุ้นเคยกันแล้ว แต่จำเพศให้ได้เพราะถ้าจำเพศผิด จะเขียนผิด แปลผิดได้
อกฺษ ปุ. ลูกเต๋า
|
กฺษตฺริย ปุ. นักรบ, วรรณะกษัตริย์นฺฤปติ ปุ. พระราชาเนตฺร นปุ. ดวงตามธุ นปุ. น้ำผึ้งมุข นปุ. ใบหน้า, ปากมฺฤตฺยุ ปุ. ความตายวสุ นปุ. ทรัพย์, ความมั่งคั่ง |
(บทนี้ไม่มีอักษรโรมัน หรือเทวนาครี เพราะพิมพ์ไม่สะดวก)
แบบฝึก
แต่งประโยคโดยใช้คำศัพท์ทั้งหมดนี้ กี่ประโยคก็ได้ ว่าให้ครบก็แล้วกัน
สันสกฆตอย่างง่าย .... ที่ไม่ง่ายเลยนะคะ ท่านอาจารย์ (สำหรับหมอเปิ้น)
ขอบคุณครับ พี่
...Dr. Ple
บทที่ 13 แล้ว ลดความยากลงมาหน่อย อิๆๆ
สวัสดีค่ะ
ดีใจคุณครู กลับมาแล้ว :)
สวัสดีครับ คุณ
ยังไม่ได้กลับครับ (อีกสองสามวัน) แต่พอมีโอกาสเขียนได้ ;)
ที่มหาสารคามอากาศเป็นอย่างไรมั้งค่ะอาจารย์ อิอิ
1.) พาลาสฺกฺษิปนฺติ อกฺษานุทเธา (เด็กๆขว้างลูกเต๋าเหล่านั้นลงในทะเล)
2.) ราชะ สฺมรติ อธรฺมํ ศตฺโระ สทา ( พระราชาทรงนึกถึงความผิดของศัตรูคนนั้นอยู่เสมอ )
3.) นฺฤโป มุญฺจติ อธรฺมํ โรหติ เทเศษุ (พระราชาทรงปล่อยให้ความอยุติธรรมเติบโตขึ้นท่ามกลางประเทศทั้งหลายเหล่านั้น)
4.) อลฺนฺโย วสนฺติ วฺฤกฺเษ ( ฝูงผึ้งทั้งหลายอาศัยอยู่ที่บนต้นไม้ต้นนั้น )
5.) ปศฺยาโว ' ศฺรูนี มุเข นฺฤปเตะ ( เราทั้งสองเห็นน้ำตาบนพระพักตร์ของพระราชาพระองค์นั้น )
6.) ฤกฺเษา วิศโต คฤเห พาลสฺย จ ลุปาโว วสูนี (หมีสองตัวเข้าไปในบ้านของเด็กคนหนึ่งและทำลายทรัพย์สินทั้งหมดนั้น )
อากาศดีครับ แต่ในเมืองพื้นที่น้อย แออัดนิดหน่อย
1.) พาลาสฺะ กฺษิปนฺติ อกฺษานุทเธา.
สฺ หน้า ก เปลี่ยนเป็นวิสรรคะ
3.) นฺฤโป มุญฺจติ อธรฺมํ โรหติ เทเศษุ (พระราชาทรงปล่อยให้ความอยุติธรรมเติบโตขึ้นท่ามกลางประเทศทั้งหลายเหล่านั้น)
ประโยคนี้ซับซ้อน ต้องมีสรรพนามมาช่วย แต่ที่เขียนมาถือว่าหยวนๆ ไวยากรณ์ถูกแล้ว
นฺฤโป มุญฺจติ อธรฺมํ ส โรหติ เทเศษุ.
พระราชาปล่อยความอยุติธรรมใด ความอยุติธรรมนั้นเติบโต...
4.) อลฺนฺโย อลฺโย วสนฺติ วฺฤกฺเษ
การแจก, อลิ อลี อลยสฺ
5.) ปศฺยาโว ' ศฺรูนี ศฺรูณิ มุเข นฺฤปเตะ
6.) ฤกฺเษา วิศโต คฤเห คฺฤเห พาลสฺย จ ลุมฺปาโว วสูนี วสูนิ
ขออภัย ในแบบ พิมพ์ตกเล็กน้อย แก้ใหม่แล้ว
อศฺรุ อศฺรุณี อศฺรูณิ (เปลี่ยน น เป็น ณ ตามกฎ)
วสุ วสุนี วสูนิ
มธุ มธุนี มธูนิ
ช่วงนี้สนธิยังเรียนไม่หมด ถ้ามีคำที่ขึ้นต้นด้วยสระ แล้วสนธิไม่ได้ ก็ให้หลบไปไว้ในตำแหน่งอื่นก่อน, ประโยคสันสฤกตมักจะวางกริยาไว้หลังสุด, การแสดงความเป็นเจ้าของวางเหมือนภาษาอังกฤษ king's house ราชสฺย คฺฤหมฺ ฯลฯ
สรุปนะค่ะ.. สฺ จะเปลี่ยนเป็นวิสรคะเมื่อมีพยัญชนะเสียงไม่ก้องทั้งหมดตามมา หรือคำที่ตามมาขึ้นต้นด้วยพยัญชนะเสียงไม่ก้องตามนี้ ก ข จ ฉ ฎ ฐ ต ถ ป ผ ศ ษ ส
ส่วนสระทุกตัวถือว่าเป็นสระเสียงก้องหมดถูกไหมค่ะ
ยกเว้นนิดนึง ถ้า จ ฉ ตามมา สฺ เปลี่ยนเป็น ศฺ, ถ้า ฏ ฐ ตามมา สฺ เปลี่ยนเป็น ษฺ (บทที่ 12), และถ้า ต ถ ตามมา ก็คง สฺ ไว้
กติกาเยอะไปนิดดดด
เดี๋ยวมาแต่งเพิ่มนะค่ะ พอดีเนตไม่ค่อยจะดีเท่าไหร่คะ นับแต่บทเรียนแรกที่หนูได้เรียนกับอาจารย์จวบจนกระทั่งถึงบทนี้ก็เป็นเวลาหนึ่งเดือนแล้วคะ วันเวลาชั่งผ่านไปเร็วจังนะค่ะ ไม่รู้หนูจะพัฒนาไปได้มากน้อยขนาดไหน ตามแต่สติปัญญา ช่วงนี้ก็พยายามไม่อ่านที่ไหนเลย เพราะกลัวจะงง มาตักตวงเอาแต่ของอาจารย์อย่างเดียวคะ เอิ้กๆ
1.) ความโกรธคือไฟเผาไหม้ผู้คน = โกโป โภติ อคฺนิรฺ ทหติ นรานฺ
2.) ฉันละทิ้งความโกรธลงทะเล = ตฺยชามิ โกรฺธมุทเธา
3.) นักรบยื้อแย่งดาบทั้งสองนั้นจากศัตรู = กฺษตฺริโย ลุมฺปติ อสี อเระ
4.) พระราชาทรงตรัสกับโอรส = นฺฤปติรฺ วทติ ปุเตฺรณ
5.) พระเนตรทั้งหลายของเหล่าเทวดาเห็นความจริงเสมอ = เทวานํา เนตฺราณิ ปศฺยนฺติ สตฺยํ สทา
6.) ท่านทั้งหลายต้องการน้ำผึ้ง = อิจฺฉถ มธูนิ
7.) เราทั้งหลายล้างปากด้วยน้ำ = สฺปฺฤศนฺติ มุขานิ ชไละ
8.) พระศิวะทรงเอาชนะความตาย = ศิโว ชยติ มฺฤตฺยํ
9.) เหล่าเทวดาทั้งหลายประทานทรัพย์,ความมั่งคั่งแด่เหล่าสาวก = เทวา ยจฺฉนฺติ วสูนี ภกฺเตภฺยะ
ครบจำนวนตามโจทย์แล้วคะ ข้อแถมอีกสักสองข้อ อิอิ
พระศิวะทรงปล่อยให้น้ำไหล(ลง)จากพระเศียร = ศิโว มุญฺจติ ชลานิ วหนฺติ ศิราตฺ
พระหริ (วิษณุ) ทรงขว้างจักรไปที่ศัตรู = หริะ กฺษิปติ จกฺรํ อเร
1.) ความโกรธคือไฟเผาไหม้ผู้คน = โกโป โภติภวติ อคฺนิรฺทหติ นรานฺ
ภู > โภ + อะ > ภว
อาจใช้ อิว แทน, โกปสฺ อิว อคฺนิรฺ ทหติ นรานฺ > โกป อิวาคฺนิรฺทหติ นรานฺ
4.) พระราชาทรงตรัสกับโอรส = นฺฤปติรฺวทติ ปุเตฺรณ, ใช้ ปุตฺรมฺ ดีกว่า
7.) เราทั้งหลายล้างปากด้วยน้ำ = สฺปฺฤศนฺติ สฺปฤฺศาโม มุขานิ ชไละ (ใช้ ชเลน ก็ได้)
8.) พระศิวะทรงเอาชนะความตาย = ศิโว ชยติ มฺฤตฺยํ มฺฤตฺยมฺ (ท้ายประโยค ไม่ต้องเปลี่ยน มฺ เป็นนิคหิต)
พระหริ (วิษณุ) ทรงขว้างจักรไปที่ศัตรู = หริะ กฺษิปติ จกฺรํ อเร จกฺรมเร (มฺ ตามด้วยสระ ไม่เปลี่ยนเป็น นิคหิต)
ดีมากครับ
ข้อ 7 ทำไมถึงเป็น ''สฺปฤฺศาโม'' ค่ะ
เราทั้งหลาย ใช้บุรุษที่ 1 พหูพจน์ สฺปฺฤศามสฺ
แก้ไข, ข้อสุดท้าย เป็น หริสฺ กฺษิปติ จกฺรมฺ อเรา > หริะ กฺษิปติ จกฺรมเรา.