จากการเรียนรู้รายวิชา "กิจกรรมบำบัดเพื่อสุขภาพจิต" นักกิจกรรมบำบัดมีบทบาทเกี่ยวข้องกับสุขภาพจิตในด้านการให้การบำบัดฟื้นฟู และการส่งเสริมป้องกัน ในบทความนี้จะกล่าวเฉพาะส่วนการส่งเสริมและป้องกันสุขภาพจิตเนื่องจากเป็นด้านที่สำคัญด้านหนึ่งที่ต่อยอดให้ผู้รับบริการห่างไกลจากโรคหรือภาวะความบกพร่องสุขภาพจิตได้อย่างยั่งยืน โดยนักกิจกรรมบำบัดจะให้การส่งเสริมและป้องกันสุขภาพจิตในบุคคลดังกล่าวต่อไปนี้
- กลุ่มเด็กเล็ก - กลุ่มเด็กโต
- กลุ่มเด็กวัยรุ่นตอนต้น - กลุ่มเด็กวัยรุ่นตอนปลาย
- กลุ่มวัยผู้ใหญ่ตอนต้น - กลุ่มวัยผู้ใหญ่ตอนปลาย
- กลุ่มผู้สูงอายุตอนต้น - กลุ่มผู้สูงอายุตอนปลาย
ซึ่งในแต่ละช่วงวัยของบุคคลอาจเกิดภาวะ ความบกพร่อง หรือโรคที่เกี่ยวข้องกับทางด้านจิตใจขึ้นได้ เช่น ภาวะความเครียด ภาวะซึมเศร้า อาการวิตกกังวล อาการหวาดระแวง โรคหรือความบกพร่องทางจิตใจเช่น โรคจิตเภท โรคย้ำคิดย้ำทำ การเปลี่ยนแปลงของสภาพร่างกายที่ส่งผลกระทบต่อจิตใจ โรคเรื่อรังต่างๆเช่น โรคเบาหวาน เป็นต้น
บทบาทนักกิจกรรมบำบัดในการส่งเสริมสุขภาพจิต เป้นการส่งเสริมไปที่กลุ่มเป้าหมายทุกคน ไม่ได้เฉพาะเจาะจงไปในกลุ่มโรค หรือกลุ่มภาวะอาการใดอาการหนึ่ง โดยเป็นการส่งเสริมให้ผู้รับบริการมีความรู้ เข้าใจเกี่ยวกับอาการหรือภาวะต่างๆ เพื่อนำไปสู่การมีสุขภาพจิตที่ดี ส่งผลให้เกิดคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น มีความสุขกับการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต
ส่วนการป้องกันสุขภาพจิตเป็นการเจาะจงลงไปเฉพาะกลุ่มเป้าหมาย เช่นกลุ่มผู้รับบริการที่มีอาการซึมเศร้า กลุ่มผู้รับบริการที่มีอาการหวาดระแวง เป็นต้น โดยเป็นการป้องกันอาการไม่ให้ผู้รับบริการมีอาการ ภาวะความบกพร่องดังกล่าวเพิ่มมากขึ้น
จะเห็นได้ว่าในการส่งเสริมจะเป็นส่วนเพิ่ม ส่งเสริมให้เผู้รับบริการมีสุขภาพจิตที่ดี และการป้องกันเป็นการเฉพาะเจาะจงลงไปป้องกันเพื่อไม่ให้อาการของผู้รับบริการมีมากขึ้น