สวยแต่กินไม่ได้..
ปากหวานก้นเปรี้ยว..
ข้างนอกสุกใส ข้างในเป็นโพรง...
เป็นภาษิตไทย ที่แสดงให้เห็น สิ่งเดียวกัน ในความด้อยมีเด่นพรางตา
บางทีอาจเป็นกระบวนการปรับตัวเพื่อความอยู่รอดทางธรรมชาติ
แมลงบางชนิด มีสีสันปีกชวนให้คิดว่าเป็นตาสัตว์ใหญ่
มนุษย์บางคน พูดเข้มแข็งมุ่งมั่น แต่ภายในอ่อนระทวยก็มี
....
เป็นธรรมชาติ  เพื่อความอยู่รอด
....

เอาละคะ หลุดที่จะรำพึงความในใจออกมาหน่อย
ก่อนที่จะเข้าเรื่องตรงข้ามกับที่กล่าวมา
เป็นธรรมชาติ ที่ทั้งสวย ทั้งกินเป็นอาหาร (และอาจเป็นยา) ได้

ต้นที่ว่านี้เรียกกันว่า "เอื้องหมายนา" คะ

เจ้าต้นนี้ปลูกอยู่ข้างทางเดิน และข้างหน้าต่างห้องตรวจที่ทำงานข้าพเจ้า
เรียกว่า มองอย่างไรก็เห็น
แต่ข้าพเจ้าก็ไม่เคย ใส่ใจกับ "ไม่ประดับ" นี้เลย
จนวันหนึ่งที่เจ้าหน้าที่พยาบาลประจำศูนย์
นำอาหารหน้าตาสดใสแบบนี้มาให้ชิม 

 "ยำดอกเอื้องหมายนา" ใส่หมูบด พริก กระเทียม
ดอกที่เอามายำ ไม่ต้องเด็ดทึ้งมาแต่อย่างไร ก็เป็นที่หล่นบนใบ (ดังภาพบน)
ข้าพเจ้าชิมแล้ว รสชาดเหมือนกินหอมหัวใหญ่ในยำวุ้นเส้น
คือตัวดอกไม่มีรส ไม่มีกลิ่นอะไรนัก
"เขาว่ากินแล้วลดท้องมานได้ ไม่รู้จริงหรือเปล่า"
ฟังดูสรรพคุณน่าสนใจ ไม่เคยรู้มาก่อน
" สงสัยมันมีฤทธิขับปัสสาวะ มั๊งพี่" ข้าพเจ้าเดา
หลังจากรับประทานไปครึ่งจาน
สังเกตอาการดูที่บ้าน
ไม่พบทั้งสรรพคุณคือ ฤทธิ์ขับปัสสาวะ  
ไม่พบผลข้างเคียง คือท้องเดิน
.
ส่วนการเป็นยา บอกยาก
เพราะการทานแบบอาหาร ปริมาณและส่วนประกอบต่างๆ กัน
ไม่สามารถกำหนดความเข้มข้นของตัวยาในร่างกายแต่ละคนได้
และไม่สามารถรู้ว่าผลที่เกิดขึ้น เป็นปฎิกริยากับส่วนประกอบอาหารอื่นหรือไม่
ดังนั้น ช่วยลดท้องมานได้หรือไม่
รอผู้เชี่ยวชาญกว่ามาตอบดีกว่า
ใครมีประสบการณ์เล่าสู่กันฟังบ้างก็ได้คะ

 ###

นี่คือที่ค้นคว้ามาแถมคะ

เอื้องหมายนา มีชื่อภาษาอังกฤษเล่นๆ ว่า Koen
ชื่อวิทยาศาสตร์งานวิจัยว่า Costus speciosus
เป็นพืชสมุนไพรที่ใช้ในแพทย์อินเดีย (อายุรเวท) มานาน
แพทย์ปัจจุบัน มีรายงานถึง สารสกัดจากส่วนราก (rhizome) ของมันมีคุณสมบัติต้านเชื้อรา (บทความนี้)
และขับปัสสาวะด้วยวิธีขับเกลือจากร่างกาย (บทความนี้)
แต่ก็ยังเป็นผลในห้องปฎิบัติการเท่านั้น 
ส่วนสรรพคุณทางยาของดอกมัน ยังหาไม่เจอ..
แต่ก็ยังชื่นชมในความ "สวยกินได้" 
หลังจากรู้ว่ากินได้แล้ว ดูมันสวยขึ้นด้วยคะ :)