ขอเรียนเชิญกัลยาณมิตรอธิบายในสไตล์ของท่านผ่านคำว่า "พื้นที่ และ ผู้คน" ที่ท่านเข้าใจและให้ความหมาย จากนั้น ทางทีมงานหลักจะช่วยกันสะกัดความรู้ประสบการณ์ และอารมณ์ความรู้สึกของท่านออกมาเป็น "การถอดบทเรียน" เพื่อแบ่งปันร่วมกัน ... ทุกเรื่องเล่าที่ท่านนำเสนอเพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และตัวตนของท่านจะนำมาใช้ในการถอดบทเรียนเพื่อนำเสนอเจ้าของทุน (สสส. และ GOTOKNOW ค่ะ)

บันทึกนี้ ขอเชิญชวนทุกท่านมาร่วมวงเสวนาทำความรู้จัก Ba ร่วมกันค่ะ

 

เนื้อหาต่อไปนี้เป็นการสรุปความหมายไว้โดย ท่าน ดร. ยุวนุช ทินนะลักษณ์ โดยข้าพเจ้าได้ขออนุญาตนำมาใช้นำเสนอและอธิบายขยายความเพื่อสร้างความเข้าใจคำนี้ไปพร้อม ๆ กันกับกัลยาณมิตรทุกท่านค่ะ ทั้งนี้ ได้พยายามอธิบายโดยยกตัวอย่างประกอบจากความเข้าใจของตนเอง และนำเสนอให้เห็นด้วยว่าศาสตร์ Enneagram จะนำมาเป็นเครื่องมือเกื้อกูลกันกับ Ba อย่างไรค่ะ

 

                         ความรู้ขึ้นอยู่กับคนและบริบทรู้ขึ้นอยู่กับบริบท

                               จัดการได้ และสร้างได้ 

                                       Seci Model

  Large_02spiralkcreation

                             Sharing & Knowledge Spiral

—

ในการปฏิสัมพันธ์ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ เราไม่เพียงแลกเปลี่ยนตัวความรู้/องค์ความรู้/ประสบการณ์เท่านั้น  สิ่งที่เกิดขึ้นพร้อม ๆ กันอยู่เสมอ คือ สิ่งที่เป็นมิติภายในตัวคน มีความเป็นนามธรรมสูง ที่เราต้องส่งเสริมให้ผลิบาน งอกงามให้เห็นและสัมผัสได้ เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันอย่างแท้จริง เช่น

  • ความเอาใจใส่ซึ่งกันและกัน Care

  • ความรัก Love

  • ความไว้เนื้อเชื่อใจ Trust

  • ความปลอดภัย  Safety

การหล่อเลี้ยง ทะนุบำรุง  high emotional knowledge à     นับว่าเป็นทุนสังคมของชุมชนนั้น social capital à เป็นพื้นฐานของการเกิด ชุมชนที่เป็นสุข  happy community

 

 

                                        Ba Concept

Large_46seciandba

                  SECI and Ba (from Nonaka and Konno, 1998)

                                       gramconsulting.com

 

Ba is Place-Time-People, a dynamic relation in context that enables creation of an Atmosphere : Shared context in motion Emotions and truth are changing rapidly ; we must share deep thoughts, not explicit knowledge

 

                          Ba  คือ พื้นที + เวลา/โอกาส + ผู้คน

 

 

ตามแนวคิดของ  Nonaka  "Ba"  เป็นความคิดเกี่ยวกับพื้นที่ที่มีการแลกเปลี่ยนแบ่งปันกันเพื่อให้เกิดความสัมพันธ์ในกลุ่ม ชุมชน หรือสังคม ดังนั้น พื้นที่ที่แลกเปลี่ยนอาจจะเป็น

 

Physical      สถานประกอบการทางธุรกิจ  บ้าน  ที่ทำงาน  (โรงเรียน

                    มหาวิทยาลัย โรงงาน โรงพยาบาล ทุ่งนา ฯลฯ)  

 

Virtual        ออนไลน์ (อีเมล เฟสบุ๊ค โกทูโนว์)

 

 

Mental        ประสบการณ์ที่แบ่งปัน ความคิด  อุดมการณ์ อุดมคติ 

 

                         หรือการผสมผสานทั้งสามช่องทางไว้ด้วยกัน

 

 

Ba  ทำให้เกิดสภาพแวดล้อมที่เอื้อสำหรับการพัฒนาปัจเจกบุคคล และ/หรือนำไปสู่การสร้างความรู้ร่วมกัน (collective knowledge)

 

 

 

Ba เป็นความสัมพันธ์ที่มีความเคลื่อนไหวไม่หยุดนิ่งในบริบทที่เกื้อหนุนให้เกิดบรรยากาศที่ผู้คนรู้สึกได้ว่ามีบางสิ่งร่วมกันภายในความเคลื่อนไหวของบริบทนั้นๆ  ยกตัวอย่าง การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในโกทูโนว์ (GOTOKNOW) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันในกลุ่มที่มีความสนใจเดียวกัน CoPs สำหรับ CoP โครงการสร้างพื้นที่ความสุข เป็นประเด็นร่วมที่ขอเชิญชวนให้ท่านเล่าเรื่องความรู้ประสบการณ์และความรู้สึกนึกคิดเกี่ยวกับ "พื้นที่และผู้คน" ว่าท่านมีส่วนทำให้เกิดความรู้และความรักผ่านพื้นที่และผู้คนในช่วงเวลาหนึ่งเวลาใดได้อย่างไร

 

 

อารมณ์ต่างๆ และ ความจริง (ของแต่ละคน) มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ผู้คนที่อยู่ในพื้นที่แห่งการสร้างความรู้เช่นนี้จึงต้องแบ่งปันความรู้สึกที่อยู่ลึกภายใน ไม่ใช่มุ่งแค่การแลกเปลี่ยนความรู้แจ้งชัดซึ่งเป็นวิชาการ เป็นทฤษฎี

 

 

S

— Socialization …Tacit -à Tacit

 Originating Ba: Physical and face to face experiences are the key to conversion and transfer of Tacit Knowledge.

ขจัดสิ่งขวางกั้นระหว่างตัวเรากับผู้อื่น ด้วยการแบ่งปันความรู้สึก ประสบการณ์ มีทั้งความสงสาร เห็นใจ และเข้าใจ (Sympathy and Empathy)

 

E

— Externalization…Tacit -à Explicit

— Interacting Ba: Right mix of specific knowledge and capabilities for a project team, task forces, or cross-functional team is critical.

 

การเลือกคนที่เหมาะสม มีความรู้ตรงกับสิ่งที่เราต้องการ เป็นที่ที่เราจะทำ Tacit Knowledge -à Explicit

โดยการใช้สุนทรียสนทนา หรือ Dialogue เพื่อให้ทีมมาร่วมกันสร้างความหมายและคุณค่าของงานที่จะทำ

 

C

— Combination…Explicit -à Explicit

— Cyber Ba: การปฏิสัมพันธ์ สื่อสารสามารถทำได้ในโลกไซเบอร์ real time เป็นที่ที่เราจัดระบบรวบรวมข้อมูล ความรู้ ที่เป็น Explicit Knowledge ที่มีอยู่และแลกเปลี่ยนกันได้ การใช้ ICT เป็นการทำให้เกิด Collaborative Environments

 

I

— Internalization…Explicit -à Tacit

— Exercising Ba: เป็นพื้นที่ที่เกื้อหนุนกระบวนการ internalization ที่นี่ Explicit Knowledge ถูกทำให้เป็น Tacit Knowledge กลับเข้าไปภายในตัวเราผ่านการลงมือทำจริงจัง Learning by doing

 

เมื่อนำแนวคิดดังกล่าวมาปรับใช้กับโครงการสร้างพื้นที่ความสุข  จะทำให้เห็นว่าพื้นที่ความสุขแต่ละพื้นที่ก่อให้เกิดเกลียวความรู้ อารมณ์ความรู้สึกผูกพันร่วมกันอย่างไร  ทั้งนี้ แนวคิดนี้ ทาง ดร. ยุวนุช และข้าพเจ้าจะนำมาใช้เป็นกรอบความคิดในการอธิบายความรู้ ประสบการณ์ ความรู้สึกนึกคิดของทุกท่านที่ถ่ายทอดออกมา โดยที่กัลยาณมิตรทุกท่านที่สนใจเข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้โครงการสร้างพื้นที่ความสุข เพียงแต่นำเสนอ "บริบทพื้นที่" ของตนเองเท่านั้น โดยไม่จำเป็นต้องใช้แนวคิดดังกล่าวในการอธิบาย หากไม่สะดวกหรือยังไม่ชัดเจน เพราะโดยส่วนตัวของข้าพเจ้าเอง ซึ่งไม่ได้เชี่ยวชาญเรื่องนี้โดยตรงก็จะนำเสนอในเครื่องมือที่ตนเองถนัดเท่านั้นคือ Enneagram ว่ามาใช้ในการทำให้พื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ไปทำมาเกิดความสุขอย่างไร 

                  

Enneagram จะช่วยทำให้เราค้นพบความทุกข์และความสุขของเราค่ะ

 

การเริ่มต้นจากการทำความรู้จักโลกทัศน์ของตนเองคือจุดเริ่มต้นของการเห็นต้นทาง "ความสุขภายใน" ของเราเองค่ะ พื้นที่ความสุขภายในทำให้เราแบ่งปันพื้นที่ความสุขภายนอกกับผู้อื่นได้อย่างเข้าใจและมีเมตตาต่อกัน  เราจะก้าวพ้นความไม่ชอบ ความชอบ ความพอใจ ความไม่พอใจกับคนที่ไม่ถูกจริตกับเรา เราจะให้อภัยตัวเองและคนอื่นได้ง่ายขึ้นจากการยอมรับที่มาของโลกทัศน์ที่แตกต่างนั้น

 

                  จนนำไปสู่การละวางความไม่มีเขา ไม่มีเราค่ะ

 

สิ่งที่จะนำเสนอก็จะเป็นทำนองนี้ค่ะ เขียนในสิ่งที่เราถนัดจากพื้นที่ เวลา/โอกาส ที่่เราได้พบปะแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้คนค่ะ


 

 

กัลยาณมิตรที่สนใจแลกเปลี่ยนเรียนรู้สามารถอธิบายในสไตล์ของท่านผ่านคำว่า "พื้นที่ และ ผู้คน" ที่ท่านเข้าใจและให้ความหมาย จากนั้น ทางทีมงานหลักจะช่วยกันสะกัดความรู้ประสบการณ์ และอารมณ์ความรู้สึกของท่านออกมาเป็น "การถอดบทเรียน" เพื่อแบ่งปันร่วมกัน

 

 

ทุกเรื่องเล่าที่ท่านนำเสนอเพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และตัวตนของท่านจะนำมาใช้ในการถอดบทเรียนเพื่อนำเสนอเจ้าของทุน (สสส. และ GOTOKNOW)  ค่ะ

                                      -----------------------

อนุทิน วันที่ ๑๘ สิงหาคม ๒๕๕๕  

ที่มาของบันทึก "Ba - พื้นที่ เวลา กัลยาณมิตร" http://www.gotoknow.org/blogs/posts/499145

  • ต้องขอบพระคุณกัลยาณมิตรทั้งสามท่านค่ะ

ท่านแรก พี่หมอเล็กภูสุภา จากคำถาม

      " Baย่อมาจากอะไรหรือคะ ถามเพราะไม่รู้และอยากรู้ค่ะ"

       ถามฝากไว้ในบันทึก โครงการสร้างพื้นที่ความสุข "Happy Ba"

       http://www.gotoknow.org/blogs/posts/496990

ท่านที่สอง คุณหมอทิมดาบ

        "อาจาย์ช่วยดูแนวโน้มบันทึกของผมด้วยครับ..ว่า...สามารถใช้คำ

       สำคัญ...Happy Ba...ได้ไหมครับ...จะได้อาศัยร่มในการเรียนรู้ด้วยคน

       ครับ"

       ขอบพระคุณและรู้สึกซาบซึ้งมากเลยค่ะ ได้แวะไปตอบไว้ในบันทึก

       ของคุณหมอแล้วว่า         

  • สำหรับพื้นที่ความสุขของคุณหมออยู่ทั้งในตัวคุณหมอเองที่มีความรัก ความใส่ใจในคนรอบข้างและอยู่ในพื้นที่ทำงานที่ไม่ว่าคุณหมอ พยาบาล เจ้าหน้าที่ และคนไข้ต่างร่วมใจกันสร้างค่ะ หากจะนิยามความสุขในพื้นที่ที่กล่าวถีงมาทัั้งหมดของคุณหมอ.Themeคือพื้นที่ที่มีหัวใจรักในการแบ่งปัน
  • บันทึกเดิมๆของคุณหมอหลายบันทึกเพียงใส่คำสำคัญว่า happy baได้เลยค่ะ
  • ดีใจมากค่ะที่จะได้ตัวอย่างพื้นที่ความสุขที่เป็นแบบอย่างของการทำงานหัวใจรักในบริการเพื่อชุมชนค่ะ

ท่านที่สาม ท่านอาจารย์ชยพร แอคะรัจน์

       จากบันทึกพื้นที่ความสุข(Happy Ba) ในความหมายของผมครับ

       http://www.gotoknow.org/blogs/posts/499134 ซึ่งเขียน "ความ

       หมาย" จากหัวใจ

       "ทุกวันนี้ ผมมีความสุข ที่เป็นนักวิทยาศาสตร์ครับ...

        มาวันนี้ เกิดโครงการสร้างพื้นที่ความสุข (Happy Ba) ในGotoknow

       ขึ้น...ผมอยากมีส่วนร่วมในการเขียนถึง พื้นที่ความสุข (Happy Ba)ครับ

        แต่ผมไม่ค่อยเข้าใจในคำว่าพื้นที่ความสุข(Happy Ba)เท่าใดนัก...เลย

       คิดว่า...หมายถึงการบันทึกว่า...เรามีความสุขในเรื่องอะไร...เล่ามาให้

       ฟังหน่อยซิ...ทำนองนี้น่ะครับ.."

จึงต้องเขียนบันทึกดังกล่าวขึ้นมาเพราะรู้สึกผิดที่ว่าในตอนแรกอยากเห็นบันทึกเรื่องเล่าตามความเข้าใจของกัลยาณมิตรทุกท่านก่อน ทั้งนี้หลายบันทึกที่แต่ละท่านเขียนก็มี "พื้นที่และผู้คน"ที่ส่งผ่านความสุขร่วมกันอยู่แล้ว เพียงใส่คำสำคัญคำว่า "Happy Ba" ทางทีมงานหลักก็จะนำบันทึกของทุกท่านมาประมวลและใช้แนวคิดดังกล่าวจับประเด็นอธิบายภายหลังเพื่อแลกเปลี่ยนร่วมกัน

แต่เมื่อท่านทั้งสามให้ความกรุณาตั้งประเด็นคำถาม "Ba"ขออนุญาตนำมาอธิบายทำความเข้าใจไปพร้อมกันนะคะ หากขาดตกบพร่องประการใด กุรู (ดร.ยุวนุช) จะมาช่วยเพิ่มเติมค่ะ

ขอบพระคุณทั้งสามท่านจากใจด้วยจิตคารวะค่ะ

 

                           ------------------------------------------