ที่บ้านผมไม่ได้จับนกมาใส่กรงไว้ร้องเพลงให้ฟังหรอกครับ เค้ามาของเค้าเอง หากเราเกื้อหนุนธรรมชาติ ธรรมชาติก็จะเป็นมิตรของเรา

ชื่อท้องถิ่น : นกกางเขนบ้าน

ชื่อสามัญ : oriental magpie-robin

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Copsychus saularis

ชื่อวงศ์ : MUSCICAPIDAE

ที่บ้านสวนริมคลองค่อนข้างห่างไกลผู้คน แต่เวลาผมไปทำสวนที่นั่น ก็ไม่ได้รู้สึกว่าอยู่คนเดียวเท่าไร เพราะว่ามีสรรพสัตว์มากมายรายล้อมอยู่เป็นเหมือนเพื่อน โดยเฉพาะเจ้านกน้อยราชินีเสียงทองประจำบ้านผมตัวนี้

เค้าเป็นนกเกงเขนบ้านเพศเมีย ดูออกจะขี้เหล่นิดหน่อย แต่ว่ารู้สึกจะสนิทกันกับผมแล้วล่ะ หลังจากต้นไม้ที่บ้านเริ่มให้ร่มเงา เจ้ากางเขนน้อยตัวนี้เธอก็ย้ายเข้ามาจับจองอาศัยอยู่ในสวนบ้านผม แรกๆเธอก็คอยจับตาดูผมอยู่ห่างๆ แต่หลังๆมา ดูเธอจะคุ้นเคยและไม่กลัวเกรงผม แถมยังชอบคอยตามกระโดดเหยงๆอยู่ไกล้ๆอีกด้วย อาจเป็นเพราะว่านกกางเขนเป็นนกกินแมลง พอคนเดินผ่านตรงไหน แมลงก็จะตื่นจะบินหนี ทำให้กางเขนน้อยสามารถหากินได้ง่าย ก็คงเหมือนนกยางตามควายล่ะมั้งครับ หรือบางทีมันอาจเห็นเขาบนหัวผมรึเปล่านะ...

กางเขนบ้านเป็นนกที่พบได้ทั่วไป ในเมืองถึงชายป่า แต่ไม่ค่อยพบในป่า ดูจะเป็นนกที่ชอบอยู่ไกล้บ้านคนเป็นพิเศษ ความโดดเด่นของเจ้ากางเขนบ้านก็คือ เสียงร้องอันไพเราะๆเสนาะหูเป็นที่สุด เป็นหนึ่งในนกที่สามารถร้องเพลงได้อย่างน่าประทับใจอย่างที่สุด

การจะมีนกน้อยนักร้องนี้เอาไว้ขับขานทำนองเพลงให้ฟังที่บ้าน ก็ไม่ยากเลยครับ ขอเพียงปลูกต้นไม้เอาไว้ในบ้าน พอให้ผืนดินเย็นชื้นและมีแมลงมาอาศัยที่ผิวดิน มีภาชนะใส่น้ำตื้นๆให้เขาอาบกิน เดี๋ยวกางเขนน้อยตามมาอยู่เองโดยไม่ต้องจับมากักขังไว้ในกรงเลย

แต่ก็ใช่ว่าบ้านหนึ่งจะมีนกอยู่ได้หลายตัวนะครับ อย่างมากก็บ้านละ 1 คู่ สาเหตุเพราะว่า กางเขนบ้านเป็นนกที่อยู่ประจำที่ มีเขตหากินของตนเอง และจะไม่ยอมให้กางเขนตัวอื่นรุกล้ำเข้ามา

ภายในลั้วบ้านผมมีอยู่แค่ตัวเดียวเท่านั้น ไม่รู้เพราะเธอขี้เหล่หรือเปล่า ก็เลยยังไม่มีคู่ ก็หวังให้เธอพบคู่ครองเร็วๆ เผื่อว่าในบ้านจะได้มีลูกนกกางเขนน้อยๆส่งเสียงเจี้ยวแจ้วให้สดชื่นสดใส

นกกางเขนชอบทำรังในโพลงไม้ ฉะนั้นเราสามารถนำบ้านสำเร็จหรือลูกมะพร้าวเจาะรูมาแขวนให้เค้าทำรังได้ และจะออกไข่ครั้งละประมาณ 5 ฟอง ตัวเมียจะเป็นผู้ฟักไข่ ตัวผู้จะหาอาหาร และถ้าตัวเมียออกจากรังไปนาน ตัวผู้ก็จะตามไล่ตัวเมียกลับรัง

สำหรับบ้านที่เลี้ยงปลาเล็กๆในบ่อ ก็ทำใจหน่อยนะครับ กางเขนชอบจับปลาเล็กๆกินเป็นชีวิตจิตใจเลยทีเดียว ควรทำตระแกรงกันนกปิดอ่างปลาไว้ด้วยก็จะดี

 

สำหรับพฤติกรรมของกางเขนนั้น เค้าชอบหาอาหารบนพื้นดิน พอกินอิ่มแล้วก็จะบินไปเกาะตามยอดไม้ ตามสายไฟ แล้วส่งเสียงร้องเพลงไพเราะจับใจ พอหิวก็จะลงมาหาอาหารตามพื้นดินใหม่


ในบ้านผมมีกางเขนเจ้าถิ่นอยู่ 1 ตัว แต่รอบๆบ้านนั้นเหมือนเป็นที่สาธารณะสำหรับหาคู่ของกางเขนเลยทีเดียว เพราะมันเต็มไปด้วยกางเขนมากมายอย่างที่ผมไม่เคยพบเห็นมาก่อน อาปีเตอร์ อาเขยของผมเคยมาต่อนกกางเขนที่นี่ เพียงครึ่งชั่วโมง อาปีเตอร์ต่อนกตัวผู้ได้ถึง 4 ตัวเลยทีเดียว ก็ดูละกันว่าแถวบ้านผมนั้นมีกางเขนมากขนาดไหน

โดยเฉพาะบนต้นก้ามปูใหญ่ข้างบ้าน เหมือนเป็นลานสาวกอดที่กางเขนมาจับคู่กัน ต่างร้องเพลงขับขานประชันเสียงใสๆกันได้ทั้งวัน โดยเฉพาะตอนเช้าๆ ทำให้บ้านริมคลองของผมอื้ออึงไปด้วยเสียงดนตรีแห่งธรรมชาติที่ขับกล่อมโดยกางเขนน้อยและผองเพื่อน