เปิบพิสดาร
“ยำกรอบแมงอีนูน”
ยำกรอบแมงอีนูน
ไทยเป็นประเทศ เขตร้อน จะมีแมง และแมลงมากมายหลายชนิด ทั้งให้โทษ และประโยชน์ แมงอีนูน เป็นอีกชนิดหนึ่งในหลาย ๆ ชนิด ที่รับประทานเป็นอาหารมากด้วยโปรตีน ของคนอีสาน
แมงอีนูน ไม่ทราบภาคกลาง จะเรียกแมงอะไร ผู้เขียนไปเปิดพจนานุกรม ในพจนานุกรม ไม่ได้เก็บเอาไว้ มีเพียง “อีนูน” แต่ไม่ใช่แมลง พจนานุกรม ฉบับ ๒๕๒๕ ให้ความหมายไว้ดังนี้ “อีนูน น.ชื่อไม้เถาชนิด Adenia pierrei Gagnep และชนิด A.viridiflora Craib ในวงศ์ Passifloraceae ขึ้นปกคลุมต้นไม้ตามป่าทั่วไป ทุกส่วนเป็นพิษ ยอดอ่อนดองแล้วกินได้ ,นางนูน หรือ ผักสาบ ก็เรียก
จากความหมายตามพจนานุกรม ที่บอกว่าทุกส่วนเป็นพิษ น่าสงสีย ผักสาบ หรือผักอีนูน ยอดอ่อน และผล ดอก ราคาแพงขีดละ ๒๐ บาท ต้มจิ้มน้ำพริกอร่อยมาก
แมงอีนูนที่ชาวบ้านขุดบางครั้งก็ได้แมงป่อง(ภาษาถิ่นเรียกแมงเงา)
ที่ต้องค้นพจนานุกรม ก็ต้องการทราบว่า ภาษากลางเรียกแมงอะไร ปรากฏว่าไม่มี ก็ลองไปค้น คำว่า “นูน” ก็ไม่ใช่ เป็นคำ วิเศษ หมายถึง “สูงขึ้นจากระดับพื้นเดิม ในลักษณะอย่างหนังสือตัวนูน ลวดลายนูน”
บางครั้งก็ได้เห็ดไค
คำว่า อีนูน ซึ่งเป็นภาษาอีสานเรียกแมง ไม่ปรากฏในพจนานุกรม จึงสรุปว่า ทั้งภาษากลาง และภาษาถิ่น จะเรียกแมงชนิดนี้ ว่า แมงอีนูน ร่วมกัน
แมงอีนูน มีหลายชนิด ทั้งสีดำ ชอบตอมแสงไฟเวลากลางคืน ตัวสีแดงเล็ก ๆ ชอบกินใบไม้เวลากลางคืน และบางชนิดตัวโต ขนาดหัวแม่มือ สีน้ำตาล ท้องขาว ๆ พวกนี้ชอบอาศัยอยู่ในรูตามป่า ชนิดนี้ต้องไปขุด ไม่มีทั่วไป บางป่า จะไม่มี
ชาวอีสานจะออกไปขุด แมงอีนูน เอามาขายได้เงินพอเลี้ยงชีพ ตามฤดูกาล ช่วงนี้ แหละแมงอีนูนเยอะ เขาจะนำมาขาย ตัวละ ๕๐ สตางค์ ต้องสั่ง เขาขายได้ครั้ง ๕๐๐-๖๐๐ บาท ไม่ได้ขายทุกวัน เพราะต้อง ไปขุด เสาร์-อาทิตย์ สะสมไว้ถึงมาขาย บางคนอาจไปทุกวัน ขายทุกวัน แต่เจ้านี้ เป็นภรรยาของนักการที่โรงเรียน พวกครูจะสั่ง ไม่พอกันหรอกครับ
วันจันทร์ที่ ๒๕ มิถุนายน ๒๕๕๕ ผมให้เพื่อนสั่งจองไว้ตั้งแต่วันศุกร์ที่ ๒๒ มิถุนายน ได้ ๑๐๐ ตัว ครับ ก่อนที่จะปรุง ต้อง แซ่น้ำก่อนนะครับ เพื่อให้มันขับถ่าย และเป็นการล้างให้สะอาด สัก ๑-๒ คืน ไม่เช่นนั้น จะมีกลิ่นไม่สะอาด หรือถ้าตัวใดกิน ใบสะเดา ก็จะขมมาก
ต้องแช่ก่อน ๑-๒ คืนเพื่อให้ขับถ่าย
โดยมากแล้วชาวอีสานจะนำมา ทอด รสชาติ อร่อยมัน ทานกับข้าว ทานเล่น บางท่านก็จะเป็นกับแกล้ม
ผึ่งให้แห้งก่อนทอดต้องเด็ดปีกนอกปีกในด้วย
ผู้เขียนลองนำมายำ ใส่สมุนไพร ดู ก็เข้าท่าดี ครับ แต่ต้องทอดให้กรอบ ๆ(เวลาทอด ต้องระวัง เหมือนโยนระเบิด ต้อง หาฝาปิดกระทะ ยิ่งตัวไหนไข่ ยิ่งหนัก) ตั้งชื่อว่า “ยำกรอบแมงอีนูน”
เครื่องปรุง
๑. หอมแดง ๕-๖ หัว หรือหอมหัวใหญ่ ๑ หัว ซอย หรือหั่นลูกเต๋า
๒. พริกขี้หนูสวน เขียวแดง๑๐-๑๕ เม็ด หั่นแว่น
๓. ตะไคร้ ๒ ต้น หั่นซอยแว่นบาง ๆ
๔. แอปเปิลเขียว หั่น ลูกเต๋า ๑/๒ ลูก
๕. สับปะรด หั่น ลูกเต๋า ปริมาณเท่ากับแอปเปิล ครึ่งลูก
๖. แตงกวาหั่นลูกเต๋า ๑ ลูก
๗. ผักชีฝรั่ง
๘. ผักชีจีน
๙. มะเขือเทศ ๑-๒ ลูก
๑๐. น้ำปลา
๑๑. มะนาว
๑๒. น้ำตาลทราย หรือน้ำเชื่อม
วิธีทำ
๑. แมงอีนูน ๓๐-๔๐ ตัวเด็ดปีกทั้งปีกนอกปีกในออกตั้งกระทะใส่น้ำมัน ใช้ไฟให้ร้อน ทอดแมงอีนูนให้กรอบ ตักพักไว้ให้ในจาน รองด้วยกระดาษเพื่อซับน้ำมัน
๒ เติมน้ำปลา พริก หอมแดง น้ำตาล (ไม่มากเพราะเผื่อความหวานจาก
สับปะรดด้วย) มะนาว ผสมให้เข้ากัน ชิมรส เปรี้ยวหวาน เค็ม
๓ ใสแมงอีนูนที่เตรียมไว้ คลุกให้เข้า กัน
๔ ใส่แตงกวา สับปะรด แอปเปิล มะเขือเทศ ผักชีฝั่ง
๕ ตักใส่จาน แต่งด้วยผักชีจีน ใบสะระแหน่ เป็นเสร็จกระบวนการ
ชวนชิม เปิบพิสดาร "ยำกรอบแมงอีนูน" ตามวิถีชีวิตลูกอีสาน ครับ
สวัสดีค่ะสวัสดี บรรยายได้ดีราวกับดูรายการทำอาหารเลยค่ะ แต่ส่วนตัวไม่เคยกินทุกเมนูจากแมงอีนูน เคยเห็นตัวแมงนี้ด้วยค่ะ อาหารจานนี้คงทำให้หลายคนน้ำลายสอไปตามๆกัขอบคุณ
สวัสดีค่ะ อาจารย์ แว่นทองธรรม
แวะมาดูเปิบพิศดาร คงจะ แซ๊บ
อ่านแล้วน้ำลายทำท่าจะไหล
แต่รอเมนูต่อไปจากอาจารย์ดีกว่าค่ะ
ได้ความรู้เรื่องแมงอีนูน น่าอร่อยตามบรรยาย
แมงอีนูนของแซบชาวอีสาน นำมาปรุงเป็นอาหารครั้งปู่ย่า ถึงรุ่นลูกรุ่นหลานพัฒนา จับเอามา " ทำยำกรอบ" น่าอร่อยจริง...
ครูเคยเล่าให้ฟัง...แต่ยังไม่เคยชิม อยากชิมบ้างครับ น่าอร่อย เคยกินแต่คั่วแห้งใส่เกลือเฉยๆ ( ชอบงานเขียนนี้มาก จากใจจริง) ครูเขียนแนวให้ความรู้คู่การทำอาหาร เป็นงานเขียนที่มีเสน่ห์...เขียนอีกนะครับ
วีถีอีสาน...ความเป็นอยู่บนลำแข้งของตน
ขอบคุณ ท่านตันติราพัน์ ครูทิพย์ คุณมนัญญา ท่านวอญ่า ที่แวะมาเยือนครับ
ขอบคุณ คุณสุกรณ์ คนอีสาน วิถีชิวิตที่ยืนหยัดบนลำแข็งตนเอง นับถือ เอ... คนที่กำลังนั่งยอง ๆ หน้าคุ้น ๆ เห็นเค้าหน้า เชื่อเลยครับ ต้องยืนหยัดบนลำแข็งตัวเอง... อิอิอิ