ภาพรูปวงกลมแสดงระบบความจำ STM,LTM 

จากเส้นกราฟในเรื่องการสันนิษฐานโครงสร้างของความจำ:๒ เราสามารถ "สร้าง" เป็น Model โครงสร้างของความจำให้แปลกออกไปจากเส้นกราฟดังกล่าวได้ ดังรูปข้างบนนี้  และตั้งชื่อให้ว่า Memory Structure Model  หรือ Memory Structure Theory ก็ได้  ซึ่งคำ Model ในที่นี้ก็คือ Theory (เราจะสร้างเป็นรูปอย่างอื่นก็ได้ แล้วแต่ความคิดสร้างสรรค์ของแต่ละคน)

รูปวงกลมใหญ่สีเขียว แทนระบบความจำระยะยาว (LTM)   รูปวงกลมขาว แทนความจำระยะสั้น (STM) (ลองเปรียบเทียบกับเส้นกราฟในเรื่องการสันนิษฐานฯ:๒ ดู)  ส่วนวงรีสีเหลืองเล็กนั้น แทน ความจำสัมผัส(SM)  LTM ขณะนี้ไม่ได้แสดงกิจกรรมจึงเงียบอยู่  และเมื่อถูกกระตุ้นให้แสดงกิจกรรมแล้วจึงแทนด้วยสีขาว(STM)  ดูคล้ายกับสปอตไลท์ หรือแสงไฟฉายถูกฝาผนัง  อาจจะเรียกส่วนนี้ว่า Attention, Awake, Awareness ก็ได้  Thinking แบบต่างๆก็เกิดที่นี่. ที่ SM ก็เป็น Sensation, Iconic,  เกิดขึ้นแวบเดียว  ยังไม่ได้ Perception, ลูกศรโค้งแทน การทบทวน(Rehearsal) ลูกศรเล็กๆ แทนส่วนที่ล้นจาก STM ไปอยู่ใน LTM  หรือ ลืม  ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ เป็นภาษาทาง Cognitive Psychology

ถ้าใช้ภาษาทางสาขา Neurology  หรือประสาทวิทยา ซึ่เป็นศาสตร์ทางด้านวัตถุก็จะได้ว่า  ส่วนที่เป็นสีเขียวนั้นแทนกลุ่มเซลล์นิวโรนทั้งหมดที่ยังไม่ได้แสดงกิจกรรม  ส่วนที่เป็นสีขาวนั้น เมื่อแสดงกิจกรรมแล้ว 

ถ้าหากว่านักวิทยาศาสตร์สองสาขานี้เชื่อว่า Laws ของสองสาขานี้ Reduce ไปมากันได้  เขาจะใช้ภาษาปะปนกัน ก็ไม่มีใครว่า

ผมบันทึกเรื่องนี้มาสามครั้งคือ  "การสันนิษฐานโครงสร้างของความจำ : ๑, ๒, ๓ ก็เพือ่ชี้ให้เห็นว่า (๑) เรื่องของเหตุการณ์ทางจิตนั้น(จำ,คิด,อารมณ์)เราสามารถศึกษาด้วย Scientifict Method ได้ (๒)เป็นการตอบคำถามเรื่องEmpirical Theory ที่มีผู้สนใจถามมาบ่อยๆว่า คืออะไร  (๓) ทฤษฎีเชิงประจักษ์นั้น ใครๆก็สร้างได้ ถ้ามีจินตนาการที่ลึกๆหน่อย (๔) อยากจะยั่วยุและเชิญชวนให้น้องๆ รุ่นหลังได้ช่วยกัน "สร้างทฤษฎ๊" เพื่อทดสอบสมมุติฐาน เป็นวิทยานิพนธ์ขอรับปริญญากันให้มากๆหน่อย แทนการวิจัยเชิงสำรวจที่ทำกันจนล้นห้องสมุดแล้ว แม้มันยาก  แต่ก็ท้าทาย

และนี่คือ  COGNITIVE PSYCHOLOGY : THE RETURN  OF HUMAN MIND !

THE MODERN PSYCHOLOGY !!