อีคิวกับเด็กวัยรุ่นที่ติดยาเสพติด

       หลายเดือนที่ผ่านมา บ้านพระเมตตา รับเด็กๆวัยรุ่นที่หลงผิดติดยาเสพติดเข้ามาบำบัดในรูปแบบชุมชนบำบัด(TherapeuticCommunity:TC.) เด็กๆเหล่านี้มาจากหลายจังหวัด บางครอบครัวมีฐานะ บางครอบครอบครัวยากจนแตกต่างกันไป แต่ที่คล้ายๆกัน ที่พวกเราวินิจฉัยได้ตรงกันคือ ส่วนใหญ่บกพร่องเรื่อง อีคิว จึงอยากเรื่องนี้นำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับชาว g2k ค่ะ

   E.Q.” คือ ชื่อย่อของ Emotional Quotient หรือ เชาว์อารมณ์ (Emotional Intelligence) ซึ่งหมายถึง ความสามารถใน การตระหนักรู้ถึง ความรู้สึกของตนเองและผู้อื่น เพื่อการสร้างแจงจูงใจในตนเองบริหารจัดการอารมณ์ต่าง ๆ ได้ (Goleman, 1998)

 

 

องค์ประกอบพื้นฐาน 5 ประการของ อีคิว ได้แก่

1. ความตระหนักรู้ตนเอง (Self Awareness)
2. การจัดการกับอารมณ์ (Managing Emotion)
3. การจูงใจตนเอง (Motivating Oneself )
4. การเห็นอกเห็นใจ (Empathy)
5. ทักษะทางสังคม (Social Skills)



ความสำคัญของ องค์ประกอบ 5 ประการ

1. ความตระหนักรู้ตนเอง หมายถึง การตระหนักถึงสิ่งที่ตนเองกำลังรู้สึก เป็นจิตสำนึกทางอารมณ์ภายในตนเอง เด้กวัยรุ่นสามารถสัมพันอารมณ์ของตนเอง เพื่อที่จะมี ปฏิสัมพันธ์อย่างมีประสิทธิภาพและซาบซึ้งในอารมณ์ของผู้อื่นได้ เด็กวัยรุ่นที่มีความตระหนักรู้ตนเองในระดับสูงย่อมเรียนรู้ที่จะไว้ใจความรู้สึกอดทนของตนเองและตระหนักได้ว่า ความรู้สึกเหล่านี้สามารถให้สารสนเทศที่เป็นประโยชน์เกี่ยวกับการตัดสินใจที่ยากลำบากได้ แต่ส่วนใหญ่ เด็กกลุ่มนี้จะขาดความอดทน ขาดความตระหนักรู้ในอารมณ์ของคนรอบตัว

 

2. การจัดการกับอารมณ์ เด็กวัยรุ่นสามารถที่จะถ่วงดุลอารมณ์ของตนเองได้ แม้กระทั่ง ความวิตกกังวล ความตื่นเต้น ความกลัว หรือความโกรธ และไม่แสดงออกถึงอารมณ์เหล่านั้นได้ดีขึ้น การจัดการกับอารมณ์มิได้หมายความถึงการระงับหรือปฏิเสธ แต่เป็นการเข้าใจและใช้การเข้าใจนั้นเพื่อจะจัดการกับสถานการณ์ได้อย่างดี เกือบทุกรายของกลุ่มนี้พบว่าไม่สามารถจัดการกับอารมณืของตนเองได้

 

3. การจูงใจตนเอง จัดเป็น ความสามารถ ที่จะหวังและมองโลกในแง่ดี ทั้ง ๆ ที่มีอุปสรรค ปราชัย หรือผิดพลาด ความสามารถข้อนี้ มีความ สำคัญต่อ การดำเนินเป้าหมาย ในระยะยาวของชีวิต ทั้งทางด้านการเรียน การงานในอนาคต การสร้างแรงจูงใจของตนเองจึงเกี่ยวข้องกับแรงขับภายในของตนเองที่จะมีความต้องการตามวัยได้เหมาะสม ในเด็กๆกลุ่มนี้ต้องจัดกิจกรรมเป็นพิเศษที่จะต้องสร้างแรงจูงใจใหม่ให้เหมาะสม

 

4. ความเห็นอกเห็นใจ หมายถึง ความสามารถที่เอาใจเขามาใส่ใจเราตระหนักรู้ถึงสิ่งที่คนอื่นกำลังรู้สึก โดยไม่จำเป็นต้องมาบอกให้ทราบ ซึ่งคนส่วนมากไม่เคยบอกเราให้ทราบถึงสิ่งที่เขารู้สึกในคำพูด นอกจากน้ำเสียง ภาษาท่าทาง และการแสดงออกทางสีหน้า ปัจจัยส่วนนี้ถูกสร้างขึ้นมาจากความตระหนักรู้ตนเองที่กำลัง ทำให้เหมาะกับ อารมณ์ของตนเอง ซึ่งทำให้ง่ายต่อการที่จะอ่านและเข้าใจความรู้สึกของผู้อื่นได้ ข้อนี้เป็นสิ่งที่แก้ไข ปรับเปลี่ยนกันอย่างจริงจัง ใช้กิจกรรมเป็นสื่อให้เปลี่ยนจากภายในอย่างต่อเนื่องทุกวัน

5. ทักษะทางสังคม จัดเป็น ความสามารถ ที่จะเกี่ยวข้องกับผู้อื่น เพื่อสร้าง ความสัมพันธ์ในทางบวก ตอบสนองต่ออารมณ์ ของผู้อื่นและมี อิทธิพลต่อผู้อื่น สามารถที่จะใช้ ทักษะทางสังคม นี้เพื่อจะเข้าใจ ความสัมพันธ์ ระหว่างตัวบุคคล จัดการความไม่ลงรอย แก้ไข ข้อขัดแย้งและสื่อสาร ประสานผู้คนเข้าด้วยกัน เพื่อเป้าประสงค์ ความสามารถ ที่จะ สร้างความสัมพันธ์ นับว่าเป็น สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่ง การฝึกทักษะในการสร้างสัมพันธภาพกับคนรอบข้าง เป็นวิธีการแทรกแทรงของพวกเรา ที่เด็กๆจะไม่รู้ตัวมากนักแต่ในที่สุดหากมีสัมพันธภาพที่ดีแล้ว จะทดลองให้ดำเนินชีวิตภายนอกก่อนที่จะออกไปใช้ชีวิตจริงๆได้

 

       สิ่งที่สำคัญพวกเรามีความเชื่อตรงกันว่า เด็กๆเหล่านี้ สามารถพัฒนาได้ ด้วยเครื่องมือต่างๆของรูปแบบชุมชนบำบัดหรือTC. แต่ต้องขอใช้เวลายาวนิดหนึ่งเพื่อให้โอกาสทั้งผู้ให้การบำบัด และผู้รับการบำบัดค่ะ

      วิธีแก้ไขจะนำมาแลกเปลี่ยนภายหลังค่ะ หรือติดตามได้ที่บล๊อก การบำบัดด้วยรูปแบบชุมชนบำบัดค่ะ