ผังกราฟฟิก

ผลของการใช้เทคนิคผังกราฟฟิกในการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่มีต่อการนำเสนอข้อความรู้ด้วยผังกราฟฟิกและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

                 การจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ของประเทศไทยประสบปัญหาหลายประการ เช่น การสอนโดยครูเป็นครูเป็นศูนย์กลาง ครูมีบทบาทมากกว่าผู้เรียน วิธีสอนเน้นการบรรยายเป็นหลักโดยเน้นเนื้อหาความรู้มากว่ากระบวนการค้นหาความรู้ การจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์เช่นนี้ส่งผลต่อคุณภาพการศึกษาทั้งในด้านทักษะการคิด ทักษะการสื่อสารเพื่ออธิบายความและสื่อสารความคิด ความสามารถของเด็กไทยโดยเฉลี่ยอ่อนลงทั้งในด้านกระบวนการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์อย่างมีเหตุผล การริเริ่มสร้างสรรค์ การแก้ปัญหา รวมทั้งความรู้ทางวิชาการด้านวิทยาศาสตร์ และที่สำคัญคือ จากการศึกษาด้านผลสัมฤทธิ์ในโครงการวิจัยและประเมินผลวิชาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์นานาชาติครั้งที่ 3  พบว่า ชนิดของข้อสอบมีผลต่อคะแนนผลสัมฤทธิ์ของนักเรียนเป็นอย่างมาก คือ นักเรียนส่วนใหญ่ทำข้อสอบที่เป็น    ข้อสอบแบบอธิบายความหรือแสดงวิธีทำไม่ได้ ส่วนใหญ่จะไม่ทำข้อสอบ หรือเขียนตอบอธิบายไม่ได้ใจความ ทำให้มีผลต่อคะแนนในภาพรวม การจัดการศึกษาเพื่อแก้ปัญหาด้านต่างๆ นั้น แนวทางที่สำคัญคือต้องเน้นการฝึกให้      ผู้เรียนมีทักษะกระบวนการคิด ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญ การที่ผู้เรียนจะมีทักษะกระบวนการคิดได้นั้น จะต้องได้รับการฝึกให้เป็นผู้มีทักษะการคิดขั้นพื้นฐานและทักษะการคิดขั้นสูงมาตามลำดับก่อนแนวทางการสอนเพื่อพัฒนาและฝึกความสามารถในการคิดแนวทางหนึ่งคือ การใช้เทคนิคผังกราฟฟิก ซึ่งมีนักการศึกษาหลายท่านยอมรับว่าเทคนิคนี้สามารถนำไปใช้พัฒนากระบวนการคิดขั้นสูงของผู้เรียนได้                                                               
              จากสภาพปัญหาของการเรียนการสอนวิชาวิทยาศาสตร์ดังกล่าว ทำให้  ศิริลักษณ์  แก้วสมบูรณ์ ได้วิจัยผลของการใช้เทคนิคผังกราฟฟิกในการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่มีต่อการนำเสนอข้อความรู้ด้วยผังกราฟฟิกและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ผลของการใช้เทคนิคผังกราฟฟิกแบบต่างๆ ที่มีผลต่อการนำเสนอข้อความรู้ด้วยผังกราฟฟิก 2) ผลของการใช้เทคนิคผังกราฟฟิกแบบต่างๆ ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ 3) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ระหว่างกลุ่มที่เรียนโดยใช้เทคนิคผังกราฟฟิกและกลุ่มที่เรียนโดยใช้การสอนตามแบบปกติ  กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนนวมินทราชูทิศกรุงเทพมหานคร แบ่งเป็น 2 กลุ่มคือ กลุ่มทดลองจำนวน 39 คน และกลุ่มควบคุมจำนวน 41 คน เรียนโดยใช้เทคนิคผังกราฟฟิก  และเรียนโดยใช้การสอนตามแบบปกติ  เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ ที่มีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.81 ค่าความยากง่ายอยู่ในช่วง 0.18-0.77 และค่าอำนาจจำแนกอยู่ในช่วง 0.22-0.73 และ 2) แบบวัดการนำเสนอข้อความรู้ด้วยผังกราฟฟิก ที่มีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.70 ค่าความยากง่ายอยู่ในระหว่าง 0.57-0.75  และค่าอำนาจจำแนกอยู่ในช่วง 0.27-0.38 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมตรฐานและสถิติทดสอบค่าที (t-test) ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1) นักเรียนที่เรียนโดยใช้เทคนิคผังกราฟฟิกแบบต่างๆ ได้คะแนนการ   นำเสนอข้อความรู้ด้วยผังกราฟฟิกต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดคือ ต่ำกว่าร้อยละ 70  2) นักเรียนที่เรียนโดยใช้เทคนิคผังกราฟฟิกแบบต่างๆ ได้คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์สูงว่าเกณฑ์ที่กำหนดคือ สูงกว่าร้อยละ 70      3) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่เรียนโดยใช้เทคนิคผังกราฟฟิกสูงกว่านักเรียนที่เรียนโดยใช้การสอนตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05                                     
              จากผลการวิจัย จะเห็นว่าเทคนิคผังกราฟฟิก เป็นทางเลือกอีกทางหนึ่งที่จะนำมาใช้พัฒนาการจัดการเรียนการสอนวิชาวิทยาศาสตร์ให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลต่อไป 

 

อ้างอิง

                ศิริลักษณ์  แก้วสมบูรณ์.  (2543).  ผลของการใช้เทคนิค
ผังกราฟฟิกในการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่มีต่อการนำเสนอข้อความรู้ด้วยผังกราฟฟิกและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น.  วิทยานิพนธ์ ค.ม.  กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.