การบอกความรู้ผ่านการบรรยาย สิ่งที่ได้เพียงแค่ ๕ เปอร์เซนต์...ต่างกับวิธีการที่เป็นกระบวนการจัดกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ ซึ่งสิ่งที่ได้มักจะเกินร้อย

ในการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นจากการเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการบ่มเพาะ Fa ขั้นเทพ...

คือ...ความพยายามที่เราจะมอบให้แก่ คุณอำนวย R2R ทุกท่านในเรื่ององค์ความรู้ต่างๆ ซึ่งเป็นการมอบองค์ความรู้ ที่มากกว่าการที่จะกระตุ้นให้เกิดการสร้างความรู้...

ในการทำกระบวนการของ Facilitator ต้องไม่ทำหน้าที่ของการเป็นผู้ผูกขาดความรู้ หากแต่พึงทำหน้าที่กระตุ้นให้เกิดการสร้างความรู้...จะกระบวนการที่สนับสนุนผ่านเทคนิควิธีการต่างๆ เพื่อที่จะให้สมาชิกในกลุ่มได้เกิดการสร้างความรู้ความเข้าใจในตัวของเขาเอง

การเรียนรู้ใน work shop R2R Facilitator นั้นมีจุดเปลี่ยนเกิดขึ้นที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนในมิติที่ลึกซึ้ง คือ เรื่องเล่าของ OTTO ที่ อ.หมอเชิดชัยนำมาเล่าเรื่องให้กับทาง floor ได้ฟัง...

ขณะที่ทุกคนได้ฟังเรื่องของฝูงแกะ OTTO นั้น ในหัวใจของแต่ละคนได้เกิดการเคลื่อนไปสู่ความอ่อนโยนและเกิดการเรียนรู้ในบทบาทของความเป็น Facilitator 

ฝูงแกะ...ที่พยายามเรียนรู้...

ค้นหาหนทางที่จะนำพาตนเองไปสู่ความอยู่รอดปลอดภัยจากฝูงหมาป่า

OTTO ทำหน้าที่เป็นผู้กระตุ้น ให้ฝูงแกะลุกขึ้นมาหาหนทางเพื่อที่จะไม่ยอมจำนนต่อปัญหาที่เกิดขึ้น หลายตัวท้อ หลายตัวตกอยู่ในความหวาดกลัว แต่ OTTO ก้ได้เป็นผู้จุดประกายและสร้างแรงบันดาลใจให้แกะตัวอื่นๆ ได้ลุกขึ้นมาหนทางเพื่อแก้ปัญหา

และแล้วฝูงแกะก็พบว่า ...สาเหตุที่หมาป่ามาจับแกะกินได้นั้นมีเหตุปัจจัยมาจากอะไร จากนั้น...ก็หาวิธีการที่จะแก้ไข ซึ่งเป็นการแก้ไขที่ต้นเหตุนั้น

หากว่าในตอนนั้นข้าพเจ้าเป็นวิทยากรกระบวนการ

ข้าพเจ้าได้เห็นโอกาสที่จะนำเรื่องราวของ OTTO มาเชื่อมโยงสู่การฝึกฝนการตั้งคำถามการวิจัย และการเรียนรู้กระบวนการวิจัย เพราะเรื่องราวของ OTTO นั้นเป็นได้มากกว่าการสร้างแรงบันดาลใจเพียงอย่างเดียวเท่านั้น

แล้วเท่าที่สังเกตเห็นจะพบว่า...หัวใจของผู้ฟังทั้งหลาย เปิดออกรับพร้อมสู่การเรียนรู้ บรรยากาศของความสุข ความประทับใจเริ่มเกิดขึ้น

หลายๆ คนได้สะท้อน...เสียงออกมาให้ได้รับทราบว่า "จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นแล้ว" หลายคนเกิดความเข้าใจในบทบาทและหน้าที่ของ Fa และหากว่าเราเป็นวิทยากรกระบวนการเราต้องคว้าโอกาสนี้ นำพาเคลื่อนเข้าไปสู่กระบวนการเรียนรู้ที่ลึกซึ้งเข้าไปอีก...

แต่...เสียดาย

เราจบเรื่อง OTTO ลง...

แล้ววกกลับมาสู่การเรียนรู้ผ่าน Data หรือ Information ... สภาวะการเสียสมดุลทางการเรียนรู้เริ่มเคลื่อนเข้ามา เพราะเราเข้าไปสู่การเรียนรู้ที่ยาก ...

การบ่มเพาะ Fa ต้องดำเนินไปทั้งแบบมีรูปแบบ และไร้รูปแบบ

รูปแบบ...จะทำให้เกิดการปิดกั้นศักยภาพแห่งการเรียนรู้เพราะดูคล้ายเป็นเบ้าหลอมหลอมคนเรียนออกมาเป็นพิมพ์เดียวกัน ดังนั้นหลายๆ ครั้งเราจึงมักพบว่า การอบรมเชิงปฏิบัติการทั้งหลาย เป็นเพียงกักคนมาเพื่อป้อนข้อมูล มากกว่าการสนับสนุนให้เกิดการเรียนรู้อย่างเต็มเปี่ยมด้วยศักยภาพ

การเรียนมักมุ่งให้ความรู้ แต่ผลที่ได้มีเพียง ๕ เปอร์เซนต์ที่เกิดขึ้น แตกต่างกับการเรียนรู้ที่ไร้รูปแบบ...ผลลัพธ์แห่งการเรียนรู้มักจะเกินร้อย เพราะการเรียนรู้อย่างไร้รูปแบบนั้น เป็นการส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เกิดการสร้างความรู้ด้วยตนเอง โดยวิทยากรกระบวนการทำหน้าที่เป็นผู้จัด...สิ่งแวดล้อมและกระบวนการต่างๆ ที่จะนำผู้เรียนไปสู่การเรียนรู้ด้วยหัวใจที่ใคร่ครวญ

หลายปีที่ผ่านมา ข้าพเจ้าฝึกฝนใช้รูปแบบการจัดกระบวนการเรียนรู้...ผ่านการกระตุ้นให้เกิดการสร้างความรู้ เช่น...ใช้เรื่องเล่า ใช้วีทีอาร์...ใช้คนต้นแบบ เข้ามาส่งเสริมของคนหน้างานทั้งหลายได้เกิดการเรียนรู้สู่ความเข้าใจในการทำ R2R และเป็นการทำ R2R อย่างมีความสุข

เวลาที่ไปเป็นวิทยากร...ข้าพเจ้าจึงมักฝึกฝนตนเองเป็น "วิทยากรกระบวนการ" ที่คอยอำนวยสนับสนุนให้ผู้ที่เข้าร่วมเรียนได้เกิดการสร้างความรู้ให้เกิดขึ้นในตนเอง และจะไม่ทำหน้าที่ผูกขาด...ความรู้ด้วยการทำตัวเป็นผู้บรรยายความรู้นั้นๆ...

และในสองวันครึ่งของเวทีบ่มเพาะ R2R Facilitator ในครั้งนี้ ...

ได้เกิดปรากฏการณ์ในสองรูปแบบเกิดขึ้น...

สุขๆ ทุกข์ๆ...คละกันไป แต่ภาพรวมก็ยังทำให้ Fa ทุกท่านยิ้มได้อย่างมีความสุข

นั่นอาจเป็นเพราะว่า...บรรยากาศกว่า ๗๐ เปอร์เซนต์เต็มเปี่ยมไปด้วยมิตรภาพ 

ดังนั้น กระบวนการบ่มเพาะ Facilitator วิทยากรต้องทำหน้าที่ของความเป็น "กระบวนกร" ให้มากกว่าการเป็น "ผู้บรรยาย"...แล้วเราจะสามารถทำให้ทุกคนที่กลับบ้านไปรอคอยวันที่จะกลับมาเรียนรู้ร่วมกันอีก ...

...

๒๒-๒๔ มีนาคม พ.ศ.๒๕๕๕