ในอดีตนั้น ชุมชนหนองบัวนับแต่การก่อตั้งเมื่อกว่า ๖๐ ปีก่อน ก็มีสภาพการสื่อสารและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับโลกภายนอกไม่ต่างไปจากชุมชนระดับอำเภอในชนบทกว่าอีก ๖๐๐ แห่งของประเทศ ที่เรื่องราวต่างๆอันเป็นข้อมูล ความรู้ และภูมิปัญญาท้องถิ่น ทั้งที่เกี่ยวกับตนเองและที่เกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับเรื่องราวของสังคมวงกว้าง มีอันต้องเกิดความสูญหายไปอยู่ตลอดเวลา ทำให้ชุมชนตามถิ่นฐานต่างๆของประเทศสูญเสียประสบการณ์ ซึ่งนับว่าเป็นเหตุพื้นฐานอย่างหนึ่งของความเสื่อมสลายและสร้างความอ่อนแอให้กับสังคมสืบเนื่องไปอีกหลายด้าน

ขณะเดียวกัน ก็ขาดแหล่งบันทึกและสร้างการสื่อสารเรียนรู้ที่จะเป็นประโยชน์ต่อการสร้างการคิดและตัดสินใจต่อการดำเนินชีวิต ซึ่งหลายแห่งของประเทศ ที่นับว่ามีสภาพขาดแคลนนั้น บางทีก็ยังนับว่ามีสภาพดีกว่าชุมชนอำเภอหนองบัว เนื่องจากชุมชนเหล่านั้นแม้จะขาดแคลนสื่อและแหล่งสร้างความเคลื่อนไหวทางข้อมูลข่าวสารของชุมชน แต่ก็อาจจะมีหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นรายหวยออกซึ่งในรอบ  ๑๕ วันก็จะออกหนึ่งฉบับ เมื่อออกแล้วก็อาจจะโชคดีที่มีพื้นที่ให้กับการสื่อสารเรียนรู้เกี่ยวกับสังคมของชุมชนบ้าง แม้นจะเล็กน้อยแต่ก็ยังดีกว่า ในขณะที่หนองบัวนั้นแทบจะไม่มีเลย กล่าวได้ว่า จังหวัดนครสวรรค์อันเป็นจังหวัดท้องถิ่นและมีความเป็นชนบทพอสมควรของประเทศในหลายด้านนั้น ชุมชนหนองบัวกลับยิ่งอยู่ชายขอบชนบทอีกต่อหนึ่งของนครสวรรค์เลยทีเดียว

แต่หลังจากผมได้ใช้ gotoknow ช่วยทำงานหลายอย่างของตนเองแล้ว เมื่อ ๒-๓ ปีที่ผ่านมา ผมกับท่านพระอาจารย์มหาแลและเครือข่ายเรียนรู้สุขภาวะชุมชนจากการสร้างบทเรียนของเวทีคนหนองบัว ซึ่งกอปรไปด้วยทั้งคนหนองบัวและคนจากถิ่นฐานอื่นทั้งในและต่างประเทศ ก็ได้เปิดบันทึกซึ่งต่อมาได้เกิดพัฒนาการเป็นเวทีคนหนองบัวและได้ดำเนินมากระทั่งถึงปัจจุบัน ผลของการใช้สื่อออนไลน์ระบบ gotoknow เขียนบันทึกและเชื่อมโยงเครือข่ายการทำงานอีกหลายอย่าง ทำให้สภาพของหนองบัวในโลกของความรู้และสังคมของการสื่อสารเรียนรู้ แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิงจากสภาพที่เคยปรากฏดังที่กล่าวถึงในข้างต้น

ปัจจุบันนี้ เวทีคนหนองบัวได้เป็นแหล่งสร้างและสะสมข้อมูลชุมชน สื่อ ตลอดจนองค์ความรู้ท้องถิ่นเกี่ยวกับหนองบัว ที่สามารถนำมาประมวลผลและนำเสนอเผยแพร่ได้อย่างกว้างขวางอย่างที่ไม่เคยทำกันได้มาก่อนในหนองบัว บทเรียนและประสบการณ์บางด้านทำให้อำเภอหนองบัวที่ยังขาดโอกาสอีกมาก กลับสามารถเป็นตัวอย่างของจังหวัดนครสวรรค์ เช่น ได้เป็นศูนย์กลางจัดเวทีพัฒนาเครือข่ายเรียนรู้อิงถิ่นฐานให้กับจังหวัดนครสวรรค์ซึ่งไม่เคยมีการดำเนินการได้อย่างนี้มาก่อน ทำให้คนหนองบัว ลูกหลาน และการพูดคุยกันของคนหนองบัว ส่งแรงกระเพื่อมสืบเนื่องจากเรื่องราวการสื่อสารของเว็บบล๊อกเวทีคนหนองบัวใน gotoknow นำไปสู่การก่อเกิดวาระของหนองบัวได้ต่อเนื่องและหลากหลายมากยิ่งๆขึ้น

นอกจากนี้ ก็เสริมกำลังให้โรงเรียนหนองบัวและทีมครูในกลุ่มสาระการเรียนรู้หลายด้าน ได้มีกำลังพอที่จะรวมตัวกันนำเอาข้อมูลและองค์ความรู้ต่างๆที่ค่อยๆสร้างสะสมไว้ในเวทีคนหนองบัว ไปพัฒนาเป็นสื่อออนไลน์ ทำให้เด็กๆได้มีแหล่งสื่อสารและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเครือข่ายการเรียนรู้ในประเทศต่างๆ ๑๐ ประเทศของกลุ่มอาเซียน รวมทั้งเป็นการสร้างปัจจัยสั่งสมเพื่อพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น และทำให้โรงเรียนหนองบัว ซึ่งแต่เดิมนั้นเสมือนกับเป็นแหล่งชนบทที่ขาดแคลนหลาอย่างแห่งหนึ่งนั้น สามารถเป็นผู้นำทางการปฏิบัติในด้านนี้ของจังหวัดและของอีกหลายแห่งในประเทศ เหล่านี้เป็นต้น

สภาพดังกล่าวนี้ จึงสามารถกล่าวได้ว่า เวทีคนหนองบัวในสื่อออนไลน์ระบบ gotoknow ได้มีส่วนอย่างยิ่งต่อการสร้างบทเรียนที่ดีแก่สังคมหนองวบัวในการเปลี่ยนแปลงตนเองได้อย่างก้าวกระโดด จากชุมชนที่เหมือนกับเป็นชนบทของชนบทอีกทีหนึ่งซึ่งขาดแคลนการสื่อสารและแบ่งปันเรียนรู้กับโลกภายนอก ก็กลายเป็นผู้นำในการสร้างสื่อความรู้แลกเปลี่ยนความน่าภูมิใจจากถิ่นฐานความเป็นชนบทของตนเองกับโลกภายนอกแพร่หลายทั่วประเทศไปจนถึงอีกกว่า ๔๕ ประเทศของทุกภูมิภาคของโลก

ในอนาคต การสร้างความรู้และสื่อสารเรียนรู้เรื่องราวต่างๆของหนองบัว จะมุ่งลงไปในชุมชนหมู่บ้านตามแหล่งต่างๆทั่วอำเภอหนองบัว อีกทั้งจะประมวลผลความรู้และข้อมูลต่างๆที่สร้างสะสมไว้ จัดทำเป็นสื่อ สิ่งตีพิมพ์ และระบบจัดการความรู้ท้องถิ่นที่จะช่วยส่งเสริมการทำงานเชิงความรู้ของหนองบัวครอบคลุมทั่วถึงเต็มทั้งอำเภอ สร้างพลังชุมชนเรียนรู้เพื่อมีส่วนร่วมในการสร้างสุขภาวะชุมชนได้มากยิ่งๆขึ้น.