หัวข้อการศึกษา "แนวคิดพื้นฐานทางกฎหมายในการจัดการเครือข่ายสังคมออนไลน์" ระดับดุษฎีบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์

ในการศึกษาระดับปริญญาเอกในคณะนิติศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์ ในหัวข้อ "แนวคิดพื้นฐานทางกฎหมายในการจัดการเครือข่ายสังคมออนไลน์" ประเด็นพื้นฐานที่จำเป็นต่อการศึกษาในประเด็นแรก คือ การกำหนดสถานะทางกฎหมายให้กับเครือข่ายสังคมออนไลน์ ก่อนที่จะไปถึงแนวคิดพื้นฐานในการกำหนดสถานะทางกฎหมาย ได้ จำเป็นที่จะต้องอธิบายถึงความหมายของเครือข่ายสังคมออนไลน์ให้ชัดเจนเสียก่อน ดังนั้นผู้ศึกษาจึงเริ่มต้นด้วยการให้นิยาม "เครือข่ายสังคมออนไลน์"ภายใต้หลักการทางนิติศาสตร์ ดังนี้ 

เครือข่ายสังคมออนไลน์

(๑) เป็นความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลที่เป็นลงทะเบียนเข้าเป็นสมาชิกในเครือข่ายคอมพิวเตอร์ที่ปรากฎอยู่ในระบบอินเทอร์เน็ตภายใต้ชื่อโดเมนเดียวกันของผู้ให้บริการเครือข่ายสังคมออนไลน์แห่งหนึ่งๆ  โดยสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์จะมีการติดต่อสื่อสารข้อมูลข่าวสารระหว่างกัน และอาจมีการก่อนิติสัมพันธ์ขึื้นในระหว่างสมาชิกภายในเครือข่ายสังคมออนไลน์ด้วยกันเอง หรือ การก่อนิติสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์กลุ่มหนึ่งกับสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์อีกกลุ่มหนึ่งหรือกับเครือข่ายสังคมออนไลน์อีกแห่งหนึ่ง และ หมายรวมถึงนิติสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นระหว่างเครือข่ายสังคมออนไลน์กลุ่มหนึ่งกับเครือข่ายสังคมออนไลน์อีกกลุ่มหน่ึงหรือหลายกลุ่มในลักษณะที่เป็นการเชื่อมต่อเป็นกลายเป็นระบบนิเวศน์ของเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่มีลักษณะการเชื่อมต่อแบบโครงข่ายทางสังคมออนไลน์

(๒) ผู้ให้บริการเครือข่ายสังคมออนไลน์หมายถึงบุคคลหรือนิติบุคคลที่เป็นเจ้าของพื้นที่ในระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตและมีสิทธิในการใช้อำนาจในการบริหารจัดการเหนือสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์ของตน ทั้งกำหนดสัดส่วนของการใช้พื้นที่ในเครือข่ายให้กับสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่จะใช้เป็นพี้นท่ีในการจัดเก็บข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์และสมาชิกสามารถบริหารจัดการรวมทั้งนำเสนอข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ได้เอง โดยี่ผู้ให้บริการเครือข่ายสังคมออนไลน์เป็นผู้สนับสนุนระบบการเชื่อมต่อการสื่อสารระหว่างสมาชิกภายในเครือข่ายนั้นๆ ทั้งนี้ ผู้ให้บริการเครือข่ายสามารถกำหนดกฎเกณฑ์เพื่อใช้ในการจัดการความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นภายในเครือข่ายสังคมออนไลน์ของตนเองได้ และสามารถบังคับการให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์ของในเครือข่ายสังคมออนไลน์ได้ โดยดังกล่าว หมายถึง การกำหนดกฎเกณฑ์ที่มีผลใช้บังคับระหว่างต่อความสัมพันธ์ระหวา่งสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์กับผู้ให้บริการเครือข่ายสังคมออนไลน์ เช่น การกำหนดเงื่อนไขบังคับก่อนการเข้าเป็นสมาชิก หรือเงื่อนไขด้านคุณสมบัติของการเป็นสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์ หรือ กฎเกณฑ์ที่มีผลใช้บังคับต่อความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกกับสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์ เช่น หลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่สมาชิกสามารถจะนำเสนอในเครือข่ายได้หรือหลักเกณฑ์เกี่ยวกับระดับความเข้มข้นของความเป็นสมาชิกในเครือข่ายนั้นๆ รวมทั้ง อำนาจในการกำหนดวิธีการลงโทษสมาชิกในเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่ผ่าฝืนต่อกฎเกณฑ์ของเครือข่ายสังคมออนไลน์ รวมตลอดถึง การกำหนดวิธีการบังคับการให้เป็นตามกฎเกณฑ์ของเครือข่ายสังคมออนไลน์

 

(๓) โดยกฎเกณฑ์ที่ผู้ให้บริการเครือข่ายสังคมออนไลน์กำหนดเพื่อใช้กับความสัมพันธ์ในเครือข่ายสังคมออนไลน์ของตนนั้น อาจเป็นกฎเกณฑ์ที่เป็นกฎเกณฑ์ทั่วไปที่ใช้ในเครือข่ายสังคมออนไลน์ทั่วไป หรือ เป็นกฎเกณฑ์เดียวกันกับกฎเกณฑ์ที่ใช้ในทางกฎหมายระหว่างประเทศในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับรูปแบบของความสมพันธ์ของเครือข่ายสังคมออนไลน์ของตน หรือ เป็นกฎเกณฑ์ที่เป็นกฎหมายภายในของประเทศใดประเทศหนึ่ง

(๔)

ในการเชื่อมต่อระหว่างเครือข่ายสังคมออนไลน์กลุ่มหนึ่งกับเครือข่ายสังคมออนไลน์อีกกลุ่มหนึ่งหรือหลายกลุ่ม หมายถึงลักษณะใดลักษณะหนึ่งดังต่อไปนี้ กล่าวคือ การเชื่อมต่อโดยอาศัยระบบเทคนิคของโครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยีสารสนเทศ หรือ การเชื่อมต่อโดยสัญญาระหว่างผู้ให้บริการเครือข่ายสังคมออนไลน์ด้วยกัน โดยผลของการเชื่อมต่อดังกล่าวทำให้กลายเป็นโครงข่ายสังคมออนไลน์ ซึ่งส่งผลให้เกิดการเชื่อมต่อของข้อมูลและการสื่อสารระหว่างสมาชิกเครือข่ายสังคมออนไลน์หนึ่งไปยังอีกเครือข่ายหนึ่งได้โดยอัตโนมัติรวมทั้งการเชื่อมต่อฐานข้อมูลที่เป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่สมาชิกเครือข่ายสังคมออนไลน์ได้นำข้อมูลของตนเหล่านั้นไปฝากไว้ในพื้นที่ที่เครือข่ายสังคมออนไลน์นั้นๆได้จัดสรรไว้ให้ และอาจจะมีการเชื่อมต่อระบบฐานข้อมูลบุคคลซึ่งเป็นสมาชิกจากเครือข่ายสังคมออนไลน์เดิมไปยังเครือข่ายสังคมออนไลน์แห่งใหม่โดยอัตโนมัติ