การพัฒนาระบบงานในทุกแบบ ทุกอย่างนั้น การเรียนรู้สำคัญมาก อุปสรรค์มันมาเกิดตรงอายุ อายุของผู้เรียนนั้นสำคัญมากๆ กับการเติมสิ่งใหม่ๆ ลงไปในสมอง (ไม่แก่เกินเรียนนะคนเรา แต่เหนื่อยกว่าสมัยหนุ่มมากมายนะ) ผมเองก็ชอบทำสิ่งใหม่ๆที่ท้าทายนะ

สำหรับการสร้างระบบเว็บ อะไรทำนองนี้ จำเป็นจะต้องติดตามและพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องการมีฝันการทำในสิ่งที่เป็นสิ่งใหม่ๆ ดีๆ จริงๆ ไม่แปลกอะไรหรอก ก็คล้ายกับช่างไม้ที่ชอบประดิษฐ์เฟอร์นิเจอร์แสนสวย ครูเพลงที่มีแรงดลใจในการประพันธ์เพลงสุดแสนประทับใจ อะไรแบบนี้

พูดถึงตรงนี้ก็เข้าใจขึ้นมาทันทีเลยว่า เราจะต้องเชี่ยวชาญเครื่องไม้เครื่องมืออย่างช่ำชอง แบบที่เรียกว่าใช้ใจกำหนดได้ประมาณนั้น สิ่งสวยงามในใจจึงจะเกิดขึ้นนะเบื้องหน้าของเรา

  แต่หากมันไม่ยอมเกิดขึ้นอย่างว่าง่ายล่ะ จะทำอย่างไร ใจยังชอบอยู่ แต่เครื่องมือมันเปลี่ยนไปเป็นแบบใหม่และเราก็จำเป็นจะต้องใช้ เราจะทำอย่างไรดีนะ เพื่อให้ฝันในใจเกิดได้จากมือด้วยเครื่องไม้เครื่องมือที่จะต้องค่อยๆ เรียนรู้ไปพร้อมๆ กัน

วิธีหนึ่ง ดึกดำบรรพ์ที่ใช้อยู่ ณ วันนี้ก็คือ ค่อยๆทำไป ค่อยๆ ถามเพื่อนไป หาหนังสืออ่านและประดิษฐ์ประดอยกันไป มีปัญหาในการพัฒนาจุดหนึ่งก็ค่อยๆ ไปเสาะหา เรียนรู้และแก้ในจุดดังกล่าว และก็ทำไป อย่างนี้..ดูแล้วรู้สึกล่าช้ามากๆ นะครับ แต่ก็เยียวยาหรือเติมเต็มผลงานด้วยการปรับใช้ การมุ่งดูผลลัพธ์ที่ดีขึ้น ดีกว่าไม่ได้ทำอะไรเลย อย่างนี้  นี่ก็น่าจะเป็นวิธีการเรียนรู้ของคนอายุสี่สิบขึ้นไปนะ หรือมันมีวิธีการเรียนรู้ที่ดีกว่านี้นะ ผมก็ยังสงสัยเหมือนกัน