ความสำคัญของการร่วมมือทางการค้าแบบสองฝ่ายระหว่างราชอานาจักไทย- สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวอันดีงามที่มีมาแต่ดนนานและเป็นยกระดับชีวิติการเป็นอยู่ของประชาชนทั้งสองชาตินับมื้อนับดีและขหญายตัวขื้นเทื่อรก้าว.

 

1. การค้าบริเวณชายแดนไทย - สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

ประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวมีบริเวณพรมแดนติดต่อกันโดยมีแม่น้ำโขงเป็นพรมแดนตามธรรมชาติ การค้า บริเวณพรมแดนติดต่อระหว่างประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวสามารถดำเนินการได้หลายแนวทาง เช่น
1.1. ด้านศุลกากร    เป็นหน่วยงานภายใต้การดำเนินการของกรมศุลกากรมีหน้าที่ปฏิบัติงานด้านการนำเข้าและส่งออกสินค้า โดยผ่าน พิธีการด้านศุลกากร ด่านศุลกากรเปิดดำเนินการตั้งแต่เวลา 8.00 น. ถึง 18.00 น. บริเวณพรมแดนไทยและ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวที่มีการ จัดตั้งด่านศุลกากร
  ได้แก่ จังหวัดดังต่อไปนี้ คือ เชียงราย อุบลราชธานี เลย หนองคาย นครพนม น่าน อุตรดิตถ์ พะเยา และมุกดาหาร
1.2. จุดผ่อนปรน    เป็นบริเวณชายแดนที่มีการอนุญาตให้ประชาชนทั้งสองประเทศเดินทางผ่านเข้าออกเพื่อการค้าได้ โดยมี
การกำหนดประเภทของสินค้า มูลค่าสินค้า และระยะเวลาปฏิบัติการ ซึ่งเป็นข้อตกลงร่วมกันระหว่างประเทศไทยและ สาธารณรัฐประชาธิปไตย ประชาชนลาว บริเวณพรมแดนไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวที่มีการจัดตั้งจุดผ่อนปรนทางการค้าได้แก่ จังหวัดต่าง ๆคือ เชียงราย อุบลราชธานี เลย หนองคาย น่าน พะเยา และอุตรดิตถ์
1.3.จุดผ่านแดนชั่วคราว   เป็นบริเวณพรมแดนที่กระทรวงมหาดไทยกำหนดให้ดำเนินการซื้อขายสินค้า ข้ามพรมแดนได้ตาม ระยะเวลาที่กำหนดไว้ บริเวณที่มีการจัดตั้งเป็นจุดผ่านแดนชั่วคราว ได้แก่ อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม

2. รูปแบบการค้า
2.1. การนำเข้าและส่งออกตามชายแดน
(1) การค้าในระบบเป็นการนำเข้าและส่งออกโดยผ่านพิธีการศุลกากร ซึ่งการซื้อสินค้าในแต่ละครั้งที่มีมูลค่าไม่เกินครั้งละ  500,000  บาท ผู้ค้ารายย่อยของลาวจะนำเข้าสินค้าจากไทยในนามของบริษัทที่ได้รับใบอนุญาตให้เป็นผู้นำเข้าและส่งออก โดยจะเสียค่าธรรมเนียม ให้กับบริษัทฯดังกล่าว
(2) การค้าชายแดนนอกระบบ เป็นการลักลอบค้าขายโดยอาศัยช่องทางความสะดวกของภูมิประเทศ ตามแนวชายแดน ที่ติดกัน  โดยไม่ผ่านศุลกากร โดยการค้านอกระบบนี้มูลค่าประมาณร้อยละ 70 ของการค้าชายแดนโดยรวม
2.2. ลักษณะของผู้นำเข้า-ส่งออก
ผู้ที่ทำการค้าตามแนวชายแดนไทย-ลาว  สามารถทำการค้าขายได้โดยเสรี โดยกรมการค้า ต่างประเทศได้ออกประกาศยกเลิก การจดทะเบียนเป็นผู้ทำการค้ากับลาว ตั้งแต่วันที่ 27 มกราคม 2540 แล้ว
-  นิติบุคคลต้องจดทะเบียนพาณิชย์ที่กรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์  หรือสำนักงานทะเบียนการค้าจังหวัด
-  บุคคลทั่วไป ถ้าเป็นร้านค้าจะต้องจดทะเบียนพาณิชย์ แต่ถ้าเป็นแผงลอยสามารถทำการค้าขายได้ โดยไม่ต้องจดทะเบียน  ซึ่งการซื้อขายแลกเปลี่ยนในแต่ละครั้งจะมีจำนวนไม่มากนัก
2.3. รูปแบบการชำระเงิน
การค้าตามแนวชายแดนไทย-ลาว  พบว่าการซื้อขายสินค้าในปัจจุบันจะชำระด้วยเงินสด หรือวิธีโอนเงินผ่านธนาคาร  (Telegraphic Transfer) โดยสกุลเงินที่นิยมนำมาใช้คือเงินสกุลเหรียญสหรัฐฯ และเงินสกุลบาทของไทย  ส่วนสกุลเงินกีบของลาว จะนำมาใช้น้อยมาก เนื่องจากเงินกีบของลาวขาดเสถียรภาพ

3. ช่องทางการจัดจำหน่ายสินค้าชายแดนไทย-ลาว
ในการนำเข้าสินค้าตามแนวชายแดนไทย-ลาว ผู้นำเข้าส่วนใหญ่จะเป็นผู้รับจ้างลักลอบสินค้าเพื่อนำไปส่งให้กับ ร้านค้า ในนครหลวงเวียงจันทน์และแขวงต่างๆตามชายแดนของลาว

 จุดการค้าและเส้นทางการค้า


ประเทศไทยมีแนวชายแดนติดต่อกับประเทศสปป.ลาว เป็นระยะทางยาว 1,810 กิโลเมตร มีเขตติดต่อกับจังหวัดชายแดน 11 จังหวัด  คือ  หนองคาย,  มุกดาหาร,  อุบลราชธานี,  นครพนม,  เลย,  น่าน, พะเยา,  อุตรดิตถ์,  เชียงราย, พิษณุโลก และอำนาจเจริญ  (จังหวัดอุบลราชธานี มีแนว ชายแดนติดกับประเทศลาวและกัมพูชา ) โดยผ่านช่องทางการค้าชายแดน จำนวน 36 แห่ง  เป็นจุดผ่านแดนถาวร 13 แห่ง  จุดผ่านแดนชั่วคราว 2 แห่ง  และจุดผ่อนปรน 21 แห่ง  ดังนี้
1. จุดผ่านแดนถาวร จำนวน 13 แห่ง มีดังนี้
(1) ด่านสะพานมิตรภาพไทย-สปป.ลาว อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย - เมืองหาด ทรายฟอง นครหลวงเวียงจันทน์
(2) ด่านท่าเสด็จ อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย - ด่านท่าเดื่อ นครหลวงเวียงจันทน์
(3) ด่านบึงกาฬ อำเภอบึงกาฬ จังหวัดหนองคาย-เมืองปากซัน แขวงบอลิคำไซ (เส้นทางไปเวียดนาม ตามถนนหมายเลข 8)
(4) ด่านช่องเม็ก อำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี - บ้านวังเต่า เมืองปาเซ แขวงจำปาสัก
(5) ด่านบ้านปากแซง กิ่งอำเภอนาตาล จังหวัดอุบลราชธานี - เมืองละคอนเพ็ง แขวงสาละวัน
(6) ด่านอำเภอเมือง จังหวัดนครพนม - เมืองท่าแขก แขวงคำม่วน
(7) ด่านอำเภอเมือง จังหวัดมุกดาหาร - เมืองคันทะบุรี แขวงสะหวันนะเขต
(8) ด่านอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย - เมืองห้วยทราย แขวงบ่อแก้ว
(9) ด่านอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย - เมืองต้นผึ้ง แขวงบ่อแก้ว
(10) ด่านบ้านปากห้วย อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย - เมืองแก่นท้าว แขวงไชยะบุรี
(11) ด่านบ้านเชียงคาน อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย - เมืองสานะคาม แขวงเวียงจันทน์
(12) ด่านบ้านคกไผ่ อำเภอปากชม จังหวัดเลย - บ้านวัง เมืองสานะคาม  แขวงเวียงจันทน์
(13) ด่านห้วยโก๋น อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน - เมืองเงิน แขวงไชยะบุรี
 2. จุดผ่านแดนชั่วคราว มีจำนวน 2 แห่ง ดังนี้
 จังหวัดนครพนม
(1) ม. 3 ต.ท่าอุเทน อ.ท่าอุเทน - เมืองหินปูน แขวงคำม่วน
(2) ม.7 ต.บ้านแพง อ.บ้านแพง - บ้านบุ่งกวาง เมืองปากกระดิ่ง แขวงบอลิคำไซ
 3. จุดผ่อนปรน มีจำนวน 21 แห่ง ดังนี้
  จังหวัดเชียงราย
(1) บ้านแจมป๋อง ต.หล่ายงาว กิ่งอ.เวียงแก่น - บ้านด่าน เมืองห้วยทราย แขวงบ่อแก้ว
(2) บ้านร่มโพธิ์ทอง อ.เทิง - บ้านปางไฮ เมืองคอบ แขวงไชยะบุรี
(3) บ้านสวนดอก อ.เชียงแสน - บ้านสีเมืองงาม แขวงบ่อแก้ว
(4) บ้านสบรวก อ.เชียงแสน - บ้านเมืองมอม เมืองต้นผึ้ง แขวงบ่อแก้ว ( เป็นจุดผ่อนปรนระหว่างไทย - พม่า ด้วย )
  จังหวัดพะเยา
(5) บ้านฮวก ต.ภูซาง กิ่งอำเภอภูซาง - บ้านปางมอน เมืองเชียงฮ่อน แขวงไชยะบุรี
  จังหวัดน่าน
(6) บ้านห้วยสะแตง ต.งอบ อ.ทุ่งช้าง - บ้านป่าหว้าน เมืองเชียงฮ่อน แขวงไชยะบุรี
(7) บ้านใหม่ชายแดน ต.ชนแดน อ.สองแคว - บ้านเตสอง เมืองเชียงฮ่อน แขวงไชยะบุรี
  จังหวัดอุตรดิตถ์
(8) บ้านห้วยต่าง ต.บ้านโคก อ.บ้านโคก - บ้านขอนแก่น เมืองบ่อแตน แขวงไชยะบุรี
(9) บ้านภูดู่ ต.ม่วงเจ็ดต้น อ.บ้านโคก - บ้านผาแก้ง (บ้านบวมลาว) เมืองปากลาย แขวงไชยะบุรี
  จังหวัดเลย
(10) บ้านเหมืองแพร่ ต.นาแห้ว อ.นาแห้ว - บ้านเหมืองแพร่ เมืองบ่อแตน แขวงไชยะบุรี
(11) บ้านนาข่า ต.ปากหมัน อ.ด่านซ้าย - บ้านนาข่า เมืองบ่อแตน แขวงไชยะบุรี
(12) บ้านนากระเซ็ง ต.อาฮี อ.ท่าลี่ - บ้านเมืองหม้อ เมืองแก่นท้าว แขวงไชยะบุรี
  จังหวัดนครพนม
(13) ด่านศุลกากร อ.ท่าอุเทน - บ้านหินบูน เมืองหินบูน แขวงคำม่วน   (ครม.มีมติ 8 เม.ย. 32  ให้เป็นด่านถาวร แต่ลาวยังไม่พร้อม)
(14) บ้านดอนแพง ต.บ้านแพง อ.บ้านแพง - บ้านบุ่งกวาง เมืองปากกะดิ่ง แขวงบอลิคำไซ
(15) บ้านธาตุพนม ต.ธาตุพนม อ.ธาตุพนม - บ้านปากเซบั้งไฟ เมืองหนองบก แขวงคำม่วน (ครม.มีมติ 8 เมย. 32  ให้เป็นด่านถาวรแต่ลาวยังไม่พร้อม)
  จังหวัดอุบลราชธานี
(16) หน้าที่ว่าการ อ.เขมราฐ - บ้านนาปากซัน เมืองสองควน แขวงสะหวันนะเขต
(17) บ้านสองคอน ต.สองคอน อ.โพธิ์ไทร - บ้านหนองแสง บ้านกะลา บ้านดอนเฮือ เมืองละคอนเพ็ง แขวงสาละวัน
(18) บ้านด่านเก่า ต.โขงเจียม อ.โขงเจียม - บ้านสีสัมพัน เมืองชะนะสมบูน แขวงจำปาสัก
(19) บ้านหนองแสง (บริเวณช่องตาอุ) ต.โพนงาม อ.บุณฑริก - บ้านเหียง เมืองสุขุมา แขวงจำปาสัก
  จังหวัดหนองคาย
(20) บ้านเปงจาน ต.โพนแพง กิ่งอำเภอรัตนวาปี - บ้านทวย เมืองท่าพระบาท แขวงบอลิคำไซ
(21) บ้านบุ่งคล้า อ.บุ่งคล้า - บ้านปากกะดิ่ง เมืองปากกะดิ่ง แขวงบอลิคำไซ