ปัญหาที่พบในเรื่องของ “การพิจารณาความดีความชอบ”
ปัญหาที่พบในเรื่องของ “การพิจารณาความดีความชอบ”
จากที่ผู้เขียนได้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับเรื่องงาน “บุคคล” สิ่งที่ได้พบเห็นและเป็นปัญหาสำหรับเรื่อง “การพิจารณาความดีความชอบ” ของบุคลากรในส่วนราชการ ก็คือ...
1. ความไม่เป็นธรรมของผู้บังคับบัญชา
2. ความไม่รู้ตนเองของผู้ใต้บังคับบัญชา
3. การไม่สร้างความเข้าใจในแบบประเมินผลการปฏิบัติงาน
4. การไม่พูดคุยกันระหว่างผู้บังคับบัญชากับผู้ใต้บังคับบัญชา
5. ความไม่โปร่งใสในการให้ความดี – ความชอบ
6. การไม่ทำข้อตกลงเริ่มแรกในการปฏิบัติงาน ฯ
7. การให้คะแนนประเมินในเชิงของการค้านต่อความเป็นจริงของผู้บังคับบัญชา ทำให้เกิดการขาดมาตรฐานกลางในการให้คะแนนในภาพรวมของส่วนราชการ
8. การนำไปพูดคุยกันระหว่างคะแนนประเมินของตนเองกับเพื่อนสนิทและนำมาเปรียบเทียบกันระหว่างตนเองกับเพื่อน ๆ
ฯลฯ
สำหรับเรื่อง “ความดีความชอบ” เป็นเรื่องของผลประโยชน์ที่แต่ละคนก็มีความต้องการที่จะได้...แต่ในความที่จะได้นั้น ในปัจจุบันจะขึ้นอยู่กับ “ผลงาน” ที่แท้จริงว่า บุคคลที่สมควรจะได้ % ที่มากนั้น ควรมีผลงานที่ดีเด่นด้วย ทั้งนี้ ก็ต้องขึ้นอยู่กับ “ผลงาน” เพราะในการประเมินที่ผ่าน ๆ มา ในครั้งที่เป็นระบบซีนั้น ในเรื่องของแบบการประเมินผลการปฏิบัติงาน เป็นเรื่องที่วัด “ผลงาน” ค่อนข้างยากและไม่เป็นรูปธรรม...แต่แบบประเมินผลการปฏิบัติงานในแบบใหม่ จะเป็นเรื่องของ “ผลงาน” + “ตัวชี้วัด” ที่ชัดเจน + ข้อตกลงที่ผู้ร่วมงานได้ทำข้อตกลงกับผู้บังคับบัญชา + มีหลักฐานการทำงานที่แสดงถึงผลงานที่แท้จริง...การที่รัฐให้ส่วนราชการจัดทำแบบประเมินผลการปฏิบัติงานขึ้นมาใหม่นี้ เพื่อลดระบบเดิมที่เกิดจากความไม่เป็นธรรมของผู้บริหารและเพื่อการแสดงผลงานที่แท้จริงของผู้ปฏิบัติงาน...
แต่ความเป็นจริง!!!...จะมีผลต่อผู้ใต้บังคับบัญชาได้มากน้อยเพียงใด นั่นก็ขึ้นอยู่กับ “ระบบคุณธรรมของผู้บริหาร”...ถ้าผู้บริหารที่มีคุณธรรมประจำใจล่ะก็...บอกได้เลยว่า “โชคดีของลูกน้องที่มีผู้บังคับบัญชาดี + มีคุณธรรม”...แต่ถ้าผู้บริหารที่ไม่นำหลักคุณธรรมมาปฏิบัติแต่นำหลักอุปถัมภ์มาปฏิบัติมากกว่าล่ะก็...บอกได้เลย...ปัญหา คาใจ ต่าง ๆ เกิดขึ้นตามมาแน่นอน...ปัจจุบัน รัฐไม่เคยสอนให้ผู้บังคับบัญชาใช้อำนาจ (เพราะอำนาจจะแฝงอยู่ในตำแหน่ง + หน้าที่ที่ได้รับมอบหมายนั้นแล้ว)... แต่อำนาจเกิดขึ้นได้ต่อผู้บริหารที่มักใช้ “ตำแหน่ง” หน้าที่การงานของตนเอง เป็นเหตุให้เกิดการ “ใช้อำนาจ” ซึ่งอาจใช้ในทางที่ถูก หรือ ผิดได้...การพิจารณาความดีความชอบในที่แล้ว ๆ มา ก็เนื่องมาจากการใช้อำนาจจาก “ตำแหน่ง” หน้าที่นี่เอง...ผู้บริหารบางคนอาจใช้ในทางถูก บางคนก็อาจใช้ในทางที่ผิด...
“หลักการที่รัฐให้ผู้บริหารปฏิบัตินั้น ดีแล้ว เกิดความถูกต้อง” แต่คนที่นำมาปฏิบัตินั่นแหล่ะ!!!...ที่จะทำให้ถูกต้องหรือไม่ถูกต้อง...เรียกว่า “ทฤษฎีนั้นถูกต้อง แต่การปฏิบัตินั่นแหล่ะ!!! จะชอบนำมาทำแบบไขว้เขว”...ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับจิตใต้สำนึกของผู้บริหารนั่นเอง ว่าจะมีระบบคุณธรรมในจิตใจมากน้อยเพียงใด?...และทั้งนี้ ก็ขึ้นอยู่กับ "ผู้ปฏิบัติ" ด้วย ว่าต้องมีการแสดงผลงาน + หลักฐานของตนเองจริง ๆ จึงปรากฎ "ผลงาน" ที่แท้จริง เพื่อแสดงผลของงานในระบบใหม่ที่เรียกกันว่า "ระบบแท่ง..."
ตอบ คุณแผ่นดิน
สอบถามว่า ในกรณีที่รับราชการไม่ถึง 25 ปี แล้วในตอนเกษียณก็จะไม่มีสิทธิ์จะได้รับ บำนาญ แต่จะได้ บำเหน็จแทน ใช่มั้ยครับ
แล้วทีนี้ จะเรียกว่า อย่างไร ข้าราชการบำเหน็จเหรอครับ
แล้วสิทธิในการเบิกค่ารักษาพยาบาลจะยังคงอยู่หรือไม่ เพราะ เท่าที่ทราบมา กรณีสิทธิเบิกค่ารักษาพยาบาล จะใช้กับ ข้าราชการบำนาญเท่านั้น
รบกวนตอบด้วยครับ
ตอบ...คุณวรบัญชา
สวัสดีครับอาจารย์ บุษยมาศ
อ่านบันทึกอาจารย์แล้ว ผมอยากจะบอกกับอาจารย์ (เป็นข้อเท็จจริงนะครับ) ไม่ใช่เฉพาะระบบราชการเท่านั้นครับ เพราะระบบเอกชนที่ยังอิงการเมืองภายในองค์กรก็เป็นแบบนี้เลยเช่นกัน ถึงแม้ผู้บริหารระดับสูงรุ่นใหม่ๆท่านพยายามจะนำระบบการประเมินผลการปฏิบัติงานที่มีตัวชี้วัดที่ตรงกับความเป็นจริงมากที่สุดเอามาใช้ โดยนำระบบต่างๆเข้ามาควบคุมการบริหารจัดการจนเยอะแยะไปหมดคนปฏิบัติก็รู้สึกสับสนวันละหลายๆรอบ นี่ยังไม่รวมการไปจ้างบริษัทที่เข้ามาเป็นที่ปรึกาาอีกต่างหากนะครับ เอาเป็นว่าผมสรุปเลยแล้วกันว่า ท้ายที่สุดบุคลากรก็ไม่ได้รับความยุติธรรมอย่างที่ควรจะเป็นครับ ด้วยเหตุผลต่างๆนาๆ นานับประการมักลงเอยด้วยคำว่า "ไม่เหมาะสม" , "ความพยายามยังไม่เพียงพอ" ฯลฯ ซึ่งก็หมายถึงประมาณว่า "ฉันไม่ชอบเธอ เพราะเธอไม่ชอบปฏิบัติตามที่ฉันต้องการ อีกทั้งเธอก็ยังไม่ใช่คนของฉัน ฉันควบคุมเธอไม่ได้ ฯลฯ" สารพัดนาๆเหตุผลที่ไม่ได้เกี่ยวกับหัวข้อตามเกณฑ์การประเมินแต่ประการใด หรือก็ทำเป็นตีความแบบเด็กๆตีความทำเป็นแกล้งไม่รู้เรื่อง มองข้ามไปซะอย่างนั้น นี่แหละครับเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้นที่อยากจะนำมาแชร์กับท่านอาจารย์ในมุมมองขององค์กรเอกชน (บางส่วนที่อาจเป็นส่วนมาก)
มาตรฐานการชี้วัด ระบบต่างๆรวมไปถึงเครื่องมือในการประเมิน จากตะวันตกผมเชื่อว่าของเขาดีอยู่แล้วครับ มีความเชื่อมั่นได้ในระดับหนึ่ง เพราะหากไม่ดีจริง คงไม่สามารถทำให้คนในสังคมที่พัฒนาแล้วส่วนใหญ่เขายอมรับกันได้ แต่ความเหมาะกับบริบทหนึ่งอาจจะไม่สามารถเป็นตัวชี้วัดว่าเหมาะกับบริบทอื่นๆด้วย โดยเฉพาะในสังคมที่.....
๑) ไม่ยึดมั่นตามหลักเหตุผลทางวิทยาศาสตร์อย่างเพียงพอ ยังมีความเชื่อตามธรรมเนียมสูง มีการยอมรับในระบบการเชื่อฟังอย่างตกขอบ
๒) การดำเนินชีวิตขัดแย้งกับความตระหนักในความจริง
๓) ถ่ายทอดแต่"ความรู้" ที่ปราศจาก"วิธีคิด"
๔) ให้คุณค่าตามความพอใจของตนเอง
๕) ดำเนินชีวิตตามอารมณ์ความรู้สึก
๖) ยึดสามัญสำนึกเป็นหลักในการดำเนินชีวิต
๗) มีการปิดกั้นด้วย "ไตรภาวะ" (ลองของ แล้วหลอกใช้ ก่อนจะเกิดการยอมรับกันได้)
กล่าวโดยสรุป ระบบที่ถูกนำมาใช้และดำรงอยู่จนถึงปัจจุบันเชื่อมั่นได้ว่าดีอยู่แล้วครับ แต่คนที่อยู่ในระบบและมีอำนาจในการตัดสินคนนี่ซิมักใช้ "อคติ" มาผสมปนเป บิดเบื่อน หักล้างข้อเท็จจริงตามเกณฑ์ไปหมด สุดท้ายก็กลับไปที่คำว่า "ค่าของคน ก็ยังอยู่ที่คนของใคร" อยู่ดี
ขอบคุณที่เปิดโอกาสให้แลกเปลี่ยนเรียนรู้นะครับอาจารย์
ตอบ คุณวรบัญชา
สวัสดีค่ะ อาจารย์
เป็นเพราะดิฉันไม่มีพวก ทำแต่งาน ทั้ง ๆที่เป็นงานที่พัฒนาองค์กรเช่นกัน บางคนไม่ได้ทำงานแต่ได้รับการพิจารณาความดีความชอบ จึงเกิดความสงสัย พอสอบถามเกิดอะไรขึ้นกับชีวิต ไม่ได้รับการพิจารณา และเชื่อว่าคงจะไม่ได้รับตลอดไป ดีฉันจะทำอย่างไร เรื่องขั้นไม่ใช่สิ่งสำคัญ แต่รู้สึกท้อแท้เมื่อได้ยินคำพูดจากเพื่อนครูด้วยกัน ว่าคนที่ไม่ได้รับพิจารณาเลย คือ บุคคลที่ด้อยประสิทธิภาพ จะติดต่อกับองค์กรกลาง/ กระทรวงศึกษาธิการอย่างไร เพื่อให้มาตรวจสอบการทำงานของเรา
เราจะได้พัฒนาตนเอง อยากทราบว่าเราด้วยคุณภาพจริงดังที่เพื่อนครูและในหน่วยงานกล่าวอ้างจริง หรือ
อยากถามอาจารย์ว่า การพิจารณาความดีความชอบของครูนั้น..เขาเอาเวลาจาก รร.เดิมมาคิดเป็นระยะเวลาความห่างในการได้ความดีความชอบของอีก รร.หนึ่งด้วยมั้ย..เช่น นาง ก.ย้ายมาจาก รร. เอ มา รร.บีเป็นเวลา 2 ปี 4 เดือน..ผู้บริหารย้ายมาใหม่ เพิ่งได้ 4 เดือนกว่า ๆ แต่เป็นสามีของครู ก และพิจารณาให้ครู ก ได้ 2 ขั่น ยังไม่พอยังพ่วงลูกน้องครู ก อีก 2 คน ซี่งมีระยะเวลามาอยู่รร.บี ไม่ถึง 3 ปื
เมื่อสอบถามผู้บริหารไป..เขาตอบว่า มีผลงานเด่นและไม่ได้ 2 ขั้นมาเขาเอาเวลาจาก รร.เอ มายวกให้ด้วย ส่วนครู ก ย้ายมาจากเทศบาล ซึ่งเป็นคนละสังกัด นังมารวามกันได้ เพราะเทศยาลเขาไม่มี 2 ขั้น แต่มี โบนัส..ผอ.บอกว่า ครู ก ไม่ได้ 2 ขั้นมา 10 ปีแล้ว
ในขณะเดียวกัน ครูที่สอนอยู่ รร.บีมาตลอดไม่เคยย้ายไปไหนมีผลงานเหมือนกัน ผลงานคือเหริยญทองวิชาการระดับภาค..กับสามคนข้างต้นกลับไม่ได้และเวลาที่ห่างในการได้ที่ รร.บีมากกว่า คือ 4 ปีกว่า เขากลับไม่ให้
ค่าของคนจึงอยู่ที่คนของใคร...ผู้ยริหารมาอยู่ 4 เดือนรู้ได้อย่างไร..และไม่ฟังการคัดค้านจากใครเลย แม้กระทั่งรอง ผอ.ซี่งอยู่ รร.บี มาเป็นสิบปี
แล้วเราจะหาความยุติธรรมจากไหนได้..ไปร้อง สพป.หรือ ศูนย์ดำรงธรรมได้ไห
ปล.ดิฉันไม่มีส่วนได้ส่วนเสียในกรณีนี้เลย..เพียงแต่เห็นความไม่เป็นธรรมแล้วทนไม่ได้จริงๆค่ะ
สวัสดีค่ะอาจารย์ ขอสอบถามค่ะว่าผู้ถูกประเมินสามารถขอดูคะแนนที่ตนเองได้รับจากผู้บังคับบัญชาได้มั้ยคะ