ใครบ้างที่เชื่อว่ากระดาษเป็นปุ๋ยได้

          ผมเป็นคนหนึ่งที่เชื่อเช่นนั้น     ทุกบ้านจะมีกระดาษม้วนกลมที่เป็นแกนกระดาษชำระ    ท่านเอาไปทำอะไร     ที่บ้านผมผมเอาไปทำปุ๋ย     เพราะมันเป็นเซลลูโลส มันจึงเป็นปุ๋ยธรรมชาติ

         ต้องฝึกมองอย่างเชื่อมโยงจึงจะเห็นว่ากระดาษเป็นปุ๋ย     ผมเอาม้วนกระดาษนี้โยนไว้ที่พื้นดิน ยิ่งตรงที่รกๆ หน่อยยิ่งดี     เพราะตรงนั้นอาจมีปลวก มีจุลินทรีย์เยอะ     ก็จะมาย่อยเซลลูโลส     คือกระดาษเป็นอาหารของปลวก ของจุลินทรีย์     เมื่อดินตรงนั้นมีจุลินทรีย์มาก ก็เป็นดินดี หรือมีปุ๋ยนั่นเอง

        เราจะไม่นึกว่ากระดาษจะเป็นปุ๋ยได้ ถ้าเราไม่นึกถึงปลวกและจุลินทรีย์     ไม่เห็นคุณค่าของสิ่งเหล่านั้น     ไม่คิดว่าในธรรมชาติมีสิ่งที่มีคุณค่าอยู่มากมาย     ไม่มีวิธีคิดว่าสิ่งดีๆ มีอยู่แล้ว     ไม่เห็นความเชื่อมโยงของสรรพสิ่ง     ไม่เห็นความงามและคุณค่าของสรรพสิ่งในธรรมชาติ

        คุณค่าและความงาม ความดี มีอยู่แล้วในธรรมชาติโดยรอบตัวเรา  และภายในตัวเราเอง

วิจารณ์ พานิช
๑๖ กค. ๔๙