คำแม่สอน....

อย่ายืนค้ำหัวผู้ใหญ่ ...เดินผ่านผู้ใหญ่ต้องก้มหลัง......

แม่จ้ำจี้จ้ำไชสอนลูกๆทุกคนเสมอ.....

• เดินผ่านผู้ใหญ่ต้องก้มหลัง....

• เดินบนบ้านอย่าลงส้นเท้า...ให้ใช้ปลายเท้าลงก่อนจะได้ไม่เดินเสียงดังบนบ้าน

• อย่ายืนค้ำหัวผู้ใหญ่.....

• อย่านั่ง ยืน นอนเหนือหัวผู้ใหญ่...

• กินข้าวอย่าเคี้ยวดังจั๊บๆ...

• พูดกับผู้ใหญ่ต้องจ๊ะ จ๋า...

• อย่าเถียงผู้ใหญ่...

• อย่าใช้เท้าเขี่ยข้าวของ....

• ....ฯลฯ....

ทั้งหลายนี้พ่อแม่มักใช้สอน รวมถึงใช้ดุว่า พวกเราลูกๆเมื่อทำกริยาไม่ดี

       เมื่อวันก่อนดิฉันนอนเล่นอยู่บนเก้าอี้โยก ใช้หลานให้หยิบถังขยะมาให้ หลานคนนี้เดินไปใช้เท้าเขี่ยถังขยะมาให้ ดิฉันตกใจดุว่าทำไมถึงใช้เท้าเขี่ย ทำไมไม่หยิบทีหลังอย่าทำอย่างนี้อีก....มองดูหน้าหลาน ดูเขาตกใจงง ดูเหมือนเขางงว่าเขาทำผิดอะไร....

       ย้อนกลับไปดูตัวเราเองนึกได้ว่าเราเคยสอนลูกหลานแบบแม่สอนเราหรือไม่ คำตอบคือไม่ค่อยสอน...แถมสิ่งที่เราทำทุกวันนี้ยังเป็นแบบอย่างที่ไม่ดีนัก เราใช้เท้าเปิดพัดลม...เราใช้เท้าเขี่ยข้าวของบางอย่าง เรา.....ทำอีกหลายๆอย่างที่ไม่ดูดี แต่เราก็ทำจนเคยชิน โดยให้เหตุผลกับตัวเองในใจว่า...เราก้มไม่ได้เพราะเราผ่าตัดหลังใส่เหล็ก แต่ลูกหลานไม่รู้เหตุผลนี้...

       ....ภาพที่ลูกหลานเห็นเราเป็นต้นแบบ เขาคงคิดว่าเป็นเรื่องปกติที่ป้ายังทำแบบนั้นได้....เมื่อเขาทำบ้างเหมือนที่ป้าทำกลับโดนดุ เขาจึงงงๆ.....

       คำสอนกริยามารยาทไทยที่ตกทอดกันมาจากพ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย มาถึงปัจจุบัน กับวัฒนธรรมต่างชาติ ที่เข้ามามีอิทธิพลต่อเด็ก ถ้าเราปล่อยผ่านโดยไม่สั่งสอนลูกหลานให้มีความเข้าใจที่ถูกต้องว่าสิ่งใดดี สิ่งใดไม่ดี ไม่ควรเอาเป็นแบบอย่าง ต่อไปเด็กเยาวชนคนไทย จะหลงลืมกริยามารยาทแบบไทย....

      คำแม่สอน...ควรต้องกลับมา เป็นคำสอนจากย่า จากยายสู่หลานแล้วนะคะ     

 

 

[ครูปอ]

สวัสดีค่ะหัวหน้า

จริงด้วยค่ะ ที่จริงแล้วที่เด็กเป็นเพราะผู้ใหญ่ไม่ได้สอน ไม่ทันนึกจะสอน หรือปล่อยเลยตามเลยคิดว่าจะหายเองได้เมื่อโต..แต่ความจริงไม่ได้เป็นอย่างนั้น...เขาจึงทำอะไรเคยชิน และดูไม่แปลกที่จะทำโดยไม่รู้ว่าไม่ควร...

ด้วยความเคารพค่ะ

[นานา ณ ลานจันทร์]

สวัสดีค่ะพี่ ศน.ลำดวน

• สำหรับครูอิงแล้ว เป็นลูกชาวนา ฐานะค่อนข้างยากจน
• พ่อแม่ยุ่งงานมากมาย  ไม่มีเวลาจ้ำจี้จ้ำไชมากมายนัก
• แต่ไม่ทราบเหมือนกันว่า ตัวเองได้มารยาทไทยมาจากไหน จำความไม่ได้จริง ๆ ค่ะ
• สำหรับลูกศิษย์ เราพยายามจ้ำจี้จ้ำไช แต่ทำไมยากเย็นจังเลยค่ะ
• ได้เฉพาะตอนจ้ำจี้  พอห่างการควบคุม ก็เหมือนเดิม
• ยกตัวอย่างเพียงเรื่องเดียว เรื่องการไหว้  วันแรกที่เปิดเรียน เด็ก ๆ ส่วนมากมากับผู้ปกครอง เขาจะลืมสวัสดีคุณครูค่ะ
• จนครูจะต้องทักว่า สวัสดีค่ะ เด็กก็ยังเฉย  ครู ก็อีกครั้ง  สวัสดีวันเปิดเทอมใหม่ค่ะลูก เด็กก็ยังเฉย  ครั้งที่สาม  ปิดเทอมไม่กี่วัน ไม่รู้จักคุณครูแล้วเหรอคะ  ไม่เห็นสวัสดีคุณครูเลย  ครูงอนแล้วนะ นั่นแหละค่ะ  ถึงจะได้สวัสดี
• ที่โรงเรียนปลูกฝังเรื่องมารยาทไทยมากค่ะ  ได้รับรางวัลเหรียญทองระดับเขตทั้งสองช่วงชั้น  แต่ดูเหมือนว่า มันเป็นการกระทำที่ไม่คงทน ยังคงต้องกระทำย้ำเน้นอยู่ตลอดเวลา
• ขอบพระคุณค่ะ 

[krugui]

สิ่งที่เราปฏิบัติด้วยความเคยชินจะเป็นสิ่งที่เด็กจะเอาเป็นแบบอย่าง

โดยที่ไม่รู้และไม่เข้าใจว่าทำผิดหรือถูก...

สงสัยต้องสอนด้วยการพูดเสียแล้วล่ะค่ะ

[ทิมดาบ]

สวัสดีครับ...

แม่ของผมก็สอนคล้าย ๆ กันกับคุณครูครับ

การสอนก็สอดคล้องกับบริบทพื้นที่

แต่สิ่งหนึ่งที่น่าจะทบทวนสำหรับสังคมไทย

ผมว่า "การเถียงผู้ใหญ่" หรือ "การโต้ตอบด้วยเหตุผล"

สมควรเพิ่มขอบเขตบ้างครับ

เพราะบางครั้งผู้ใหญ่บางคนไม่มีเหตุผลเอาเสียเลย

ผมชอบนะครับ ถ้าลูกผมใช้เหตุผลมากกว่าจะตั้งรับคำพูดผู้ใหญ่ฝ่ายเดียวครับ

[นงนาท สนธิสุวรรณ]

ขอบคุณค่ะ..การส่งไม้ต่อทางประเพณีวัฒนธรรม คือ การทำให้ดู..อยู่ให้เห็น..แม้บางเรื่องจะถูกสิ่งแวดล้อมพาไป..แต่เชื่อว่า จิตสำนึกดีๆ คงจะช่วยให้เกิดความกลมกลืนผสมผสานกันบ้าง..ไม่หมดสิ้นไปทีเดียว..

["พี่หนาน"]

สวัสดีครับศน.ลำดวน

เป็นบันทึกที่ช่วยเตือนสติได้ดีมากครับ ผมเองยังลืมเรื่องพวกนี้ไปเลย

แต่สิ่งสำคัญก็คือแม่ปูนั่นแหละครับ ต้องพยายามไม่เดินขาเกก่อน

ทำเป็นตัวอย่างไปด้วยสอนไปด้วยก็จะดีมากครับ

ให้กำลังใจครับ

[ครู ป.1]

ไม่ได้สอนสั่งเรื่องมารยาทไทยมากนัก..

ยกเว้นกรณีศึกษา..นำมาเป็นตัวอย่าง

ไม่สันทัดกรณีค่ะ

 

[ลำดวน]

สวัสดีค่ะครูปอ

ในความเห็นพี่

ความคุ้นชินในสิ่งดีไม่เป็นไร

แต่ความคุ้นชินในเรื่องไม่ดี

แต่เราปล่อยผ่านจะติดกลายเป็นถูกทั้งที่ผิดค่ะ

ขอบคุณเป็นคนแรกค่ะ

[ลำดวน]

สวัสดีค่ะ อิงจันทร์ ณ. เรือนปั้นหยา

"...แต่ดูเหมือนว่า มันเป็นการกระทำที่ไม่คงทน ยังคงต้องกระทำย้ำเน้นอยู่ตลอดเวลา ..."

กริยามารยาท เป็นเรื่องที่ต้องฝึก ต้องให้ทำซ้ำๆ จนเกิดเป็นการกระทำโดยอัตโนมัติ เป็นนิสัยนะคะ

ขอบคุณที่มาแลกเปลียนค่ะ

[ลำดวน]

สวัสดีค่ะ krugui Chutima

ใช่ค่ะการพูดบอกเน้นย้ำ บางครั้งจำเป็น

เพราะถ้ารอให้เขาคิดได้เอง บางทีก็คิดไม่ถึงค่ะ

[ลำดวน]

สวัสดีค่ะคุณทิมดาบ

บริบทพื้นบ้านไทยคงคล้ายๆกันค่ะ

การโต้ตอบด้วยเหตุผลลำดวนก็ชอบค่ะ

แต่คงต้องบอกเรื่องน้ำเสียงและกริยาที่ใช้ต้องไม่แข็งกร้าวนะคะ

ขอบคุณที่มาช่วยเติมเต็มค่ะ

[ลำดวน]

สวัสดีค่ะ

ชอบข้อความค่ะ

"....การส่งไม้ต่อทางประเพณีวัฒนธรรม คือ การทำให้ดู..อยู่ให้เห็น..แม้บางเรื่องจะถูกสิ่งแวดล้อมพาไป..แต่เชื่อว่า จิตสำนึกดีๆ คงจะช่วยให้เกิดความกลมกลืนผสมผสานกันบ้าง..ไม่หมดสิ้นไปทีเดียว.."

การทำกิจกรรมจิตอาสา เป็นกริยาที่ดีงามเหมือนกันใช่ไหมคะ

ขอบคุณที่แวะมาค่ะ

[ลำดวน]

phnan สวัสดีค่ะ

ชอบคำแนะนำนี้ค่ะ

"....แต่สิ่งสำคัญก็คือแม่ปูนั่นแหละครับ ต้องพยายามไม่เดินขาเกก่อน

ทำเป็นตัวอย่างไปด้วยสอนไปด้วยก็จะดีมากครับ..."

จะพยายามปรับปรุงตัวเอง ให้เป็นแม่ปูที่ดีค่ะ

ขอบคุณที่มาช่วยเติมเต็มค่ะ

[ลำดวน]

สวัสดีค่ะ ครูป.๑

การให้กรณีตัวอย่างทั้งที่ดี และไม่ดีแล้วให้เขาวิเคราะห์

เป็นวิธีฝึกให้ได้คิด แล้วจะนำสู่การกระทำค่ะ

[สันติสุข]

สวัสดีครับอ.ลำดวน

• อ่านแล้วขนลุกเหมือนกัน ใช้เท้าเปิด-ปิด พัดลม
• บางบ้านฝึกคนในบ้านให้ถอดรองเท้าแล้ววางไว้อย่างเป็นระเบียบ แต่บางบ้านก็ถือว่าไม่ใช่เรื่องสำคัญอะไร จะสถัดให้กระเด็นไปคนละทิศละทางก็ได้
• แม่ผมชอบพูดว่า เรื่องเล็กๆทำนองนี้ยังทำให้งามไม่ได้ จะเอาหัวคิดที่ไหนไปทำให้เรื่องใหญ่ๆ สำเร็จลุล่วง ปรากฎเป็นความงดงามได้
• คงเหมือนกัน ติดนิสัยหงุดหงิดนี้ มาจากพ่อแม่ เราถนัดที่จะ สั่ง สอน ดุ ด่า ว่ากล่าว บรรยายความจนยืดยาวอย่างน่าเบื่อหน่าย แต่เราไม่ถนัดที่จะสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับเด็กๆ  ให้เกิดความตระหนัก ซึมซับ และรู้สึกอึดอัดกับพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ของคนรอบข้าง
• ขอบคุณที่หยิบยกพฤติกรรมของเด็กๆมากระตุ้นอารมณ์ คนเป็นครู

[โสภณ เปียสนิท]

• มาฟังคำแม่สอน
• แม่มักสอนอะไรมากมาย
• จนลูกจะจำได้ไม่หมด
• จำได้แต่ที่แม่พูดวนเวียนไปมา

[นาย ฐานิศวร์ ผลเจริญ]

• สวัสดีครับครูลำดวน
• "ตัวอย่างที่ดี มีค่ากว่าคำสอน" ครับผม
• ขอบคุณสำหรับบันทึกดีๆ และมีประโยชน์ ครับ

[ลำดวน]

• สันติสุข สันติศาสนสุข สวัสดีค่ะ
• คำที่พ่อแม่สั่งสอนมาแต่โบราณจะเป็นเพียงเรื่องเล่า
• ถ้าเราไม่หยิบยกคำสอนดีๆมาใช้สอน คำสอนต่างๆนั้นจะหายไปแล้วเราจะได้พฤติกรรมที่มักบอกว่าเป็นสากลๆ แต่ไม่รู้ว่าดีไม่ดี ควรไม่ควร.....
• ขอบคุณค่ะที่มาช่วยกัน ลำดวนนำประเด็นนี้มาเขียนเพราะอยากสะท้อนตัวเอง...ถึงสิ่งดีที่ละเลยไปไม่เคยนำมาสอนลูกหลานค่ะ

[ลำดวน]

โสภณ เปียสนิท สวัสดีค่ะ

คำพูดซ้ำๆ มักซึมซับ แต่คนฟังจะรำคาญ

แต่บางทีก็ต้องพูดค่ะ

ไม่เช่นนั้นเด็กจะคิดว่าไม่เป็นไร...

[ลำดวน]

นาย ฐานิศวร์ ผลเจริญ สวัสดีค่ะ

เราควรต้องทำตัวเป็นตัวอย่าง ควบคู่กับคำสอนนะคะ

ขอบคุณค่ะ