การสรุปความคิดรวบยอดของตนเองในเรื่องต่างๆ ทำได้หลากหลายรูปแบบวิธีที่นิยมกันทั่วไปคือ การทำ Mindmap ดังนั้นผู้เรียนควรได้รับโอกาสในการฝึกทำแผนผังความคิด

        ช่วงปิดภาคเรียนมีครูของครูนกมาขอช่วยให้ครูนกไปสอนปรับพื้นฐานให้นักเรียนคนหนึ่งซึ่งกำลังจะเรียนม.4 วันแรกที่เราเจอกันครูนกชวนพูดคุยทั้งเรื่องเคมี และเรื่องทั่วไปสรุปว่า "หนูชอบชีววิทยา แต่หนูไม่ชอบฟิสิกส์และเคมี" เหตุผลของเจ้าหนูคือ "มันยากค่ะครู" ครูนกพยายามให้แนวคิดว่า วิชาอะไรก็ตามหากเราเข้าใจหลักการอย่างแท้จริงคำว่ายากก็จะจางหายไป แต่บางครั้งต้องใช้เวลาดังนั้นเราเรียนอะไรไปก็ควรจะสรุปประเด็นให้ได้ เจ้าหนูตอบกลับมาว่า "ครูขา...หนูทำ MindMap ไม่เป็น แต่หนูอยากทำเป็น" สรุปครูนกต้องพยายามแนะนำให้เธอทำ MindMap ได้ด้วย

        ขณะที่เรียนครูนกและเจ้าหนูต้องพยายามปรับตัวเข้าหาโดยครูนกจะต้องอธิบายในประเด็นย่อยๆ หนึ่งประเด็นแล้วต้องให้เวลาเจ้าหนูสรุป ครูนกสังเกตการทำงานของเจ้าหนูถือว่า เป็นคนคิดที่มีระบบรู้จักเชื่อมโยง เพราะเขาไม่ได้จดหรือคัดลอกจากสิ่งที่ครูนกบอกแบบอักษรต่ออักษร แต่จะมีการกลั่นกรองและปรับเปลี่ยนให้เข้ากับตนเอง ที่สำคัญคือต้องให้เวลา และสร้างความมั่นใจในการเขียนให้กับเขา
        เมื่อผ่านไประยะหนึ่ง พบว่าเธอเขียนสรุปเชื่อมโยงไปมามีประเด็นหลัก มีประเด็นย่อยได้ชัดเจนและเป็นภาษาที่เกิดจากการสรุปของตนเองนั่นละคือ Mindmap เพียงแต่ลายมือเธอตัวโตหากเทียบกับนักเรียนทั่วไปที่ครูนกเจอทำให้การสรุปเรื่องเดียวให้จบหน้าเดียวเลยทำไม่ได้ต้องมีแผ่นหนึ่งแผ่นสอง ครูนกสังเกตเธอมาระยะหนึ่งจึงบอกว่า "ลูกนะทำ Mindmap ได้แล้วนะ เพียงแต่เป็น Mindmap หลายหน้าต่อเรื่อง แต่ถ้าอย่างได้แผ่นเดียวนี้ต้องปรับลายมือลงอีกหลายเท่า"
       หลังจากที่ครูนกบอกเธอแบบนี้ พบว่า เธอจะเขียนการสรุปรวบยอดความคิดดีขึ้นเรื่อยๆ บางครั้งครูนกว่า เธอสรุปเป็นภาษาที่สละสลวยกว่าครูนกใช้อีก นอกจากนี้เธอจะใช้ตัวย่อ หรือคำย่อที่บางครั้งอาจจะไม่เป็นสากล ครูนกจะไม่ห้ามหรือท้วงติง แต่จะบอกว่า เขานิยมเขียนแบบใดกัน แต่ทั้งนี้กว่าจะทำให้เธอมั่นใจในการเขียนสรุปความคิดรวบยอดได้ ครูนกต้องเสริมแรงเป็นระยะๆ และหยินหยางกับการเรียนรู้ วันนี้เป็นวันปิดคอร์สระยะสั้นของเราครูนกอยากบอกว่า "คำชม" "คำเสริมแรง" จากบุคคลที่อยู่รอบตัวเด็กมีความสำคัญ สร้างความมั่นใจให้กับเด็ก เพราะศักยภาพที่เด็กมีเขาพร้อมจะพัฒนาและเรียนรู้ตลอดเวลา