KM กับการปลูกผัก  

 

                     กลุ่มคนปลูกผักกินได้  เริ่มจากการบันทึกเรื่องเล่าประกอบภาพของสมาชิกเกี่ยวกับการปลูกผัก  และมีการแบ่งปันเมล็ดพันธ์กัน  และบางคนได้นำความรู้หรือประสบการณ์ที่พบเห็นมาเล่าผ่านบันทึก  เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ตามเป้าหมายหลักของ GotoKnow  ในการสร้างพลังใจให้เกิดความคิดที่สร้างสรรค์ต่อยอดออกไปในวงกว้าง

 

กลุ่มผู้ปลูกผักและแลกเปลี่ยนเรียนรู้มี  ๓ กลุ่มคือ

 

๑.      กลุ่มผู้ปลูกผักสมัครเล่น  กลุ่มนี้ส่วนใหญ่ขาดทักษะในกระบวนการ  แต่ทำด้วยใจรัก  มีความสุขในการที่ได้ปลูกผัก  และมีเวลาว่างพอ  ได้ปลูกผักจากวิธีการแนะนำจากภูมิปัญญา  จากคำแนะนำหน้าซองเมล็ดพันธุ์ และจากการลองผิดลองถูก  นำภาพและเรื่องราวของตนเองมาเขียนผ่านบันทึก เพื่อรอความหวังจากผู้รู้เข้ามาให้คำชี้แนะชี้นำ  และผลพลอยได้เพื่อนกลุ่มเดียวกันต่าง “ร่วมใจ” ชื่นชมเพื่อกำลังใจ   ผักของกลุ่มสมัครเล่น  ส่วนใหญ่จะเป็นพืชผักสวนครัว

 

๒.    กลุ่มนักวิชาการ หรือนักการเกษตร  กลุ่มนี้มีเขียนกันจำนวนมาก  ถือเป็นบ่อเกิดของความรู้และเป็น “แกนนำ” ได้เป็นอย่างดี  ได้นำเรื่องเล่าจากประสบการณ์ของคนทำงาน  และผลการพัฒนาชุมชนสังคมการเกษตร  รวมทั้งการค้นคว้าและการแสวงหาผักสวนครัว และผักพื้นบ้าน  แนวทางการปลูกพืชเพื่อสนองนโยบายแนวเศรษฐกิจพอเพียง ตลอดจนสรรพคุณทางสมุนไพรมาเผยแพร่ 

 

๓.    กลุ่มทั่วไป  ที่ไม่ได้ปลูกผักและไม่ใช่นักการเกษตร หรือนักวิชาการการเกษตร  แต่สามารถเก็บประสบการณ์ที่เป็นประโยชน์และภาพถ่ายมาเผยแพร่  นับเป็นความสามารถในการเข้าหาความรู้และนำความรู้มาบอกต่อ

 

            สมาชิกเพียง ๑ ท่านที่ปลูกผักเพื่องานอดิเรก  เนื่องจากคนในครอบครัวทำอาชีพปลูกผักอยู่แล้ว  ประกอบกับมีพื้นที่เอื้ออำนวยต่อการปลูกผัก  โดยเฉพาะการปลูกผักกาด  แม้ว่าคนในครอบครัวได้ใช้วิธีการสืบต่อจากภูมิปัญญา  แต่ผู้ปลูกรายนี้มีความเชื่อว่า “ภูมิปัญญาไม่ได้มีไว้เพื่ออนุรักษ์เท่านั้น ควรได้รับการพัฒนา”  จึงทำการทดลองปลูกผักกาด ผักชีและผักสวนครัวอื่น ๆ ตามแนวคิดประกอบหลักวิชาการและปัจจัยที่ส่งผลความเจริญเติบโตของพืช   บางอย่างได้รับความสำเร็จทำให้มีรายได้จากการขายผัก  รวมทั้งการแสดงรายรับรายจ่ายให้เห็นว่า “การปลูกผักได้กำไรคุ้มกับการลุงทุน”

 

               กลุ่มการปลูกผัก  สมาชิกได้รวบรวมองค์ความรู้ที่กระจัดกระจายอยู่ในตัวบุคคลหรือเอกสาร มาเขียนถ่ายทอด เพื่อให้สามารถเข้าถึงความรู้เรื่องการปลูกผัก  และนำความรู้ไปพัฒนาตนเอง บอกต่อและเล่าผ่านสื่ออื่น ๆ  และความรู้ที่สามารถรวบรวม จากการคิดค้น และประสบการณ์ที่ถ่ายทอดได้ เช่นการนำภาพปลูกผัก บันทึกเล่าเรื่อง ผสมผสานทฤษฎี  ข้อคิดการดำเนินชีวิต และการนำความรู้จากภูมิปัญญา 

 

               กลุ่มคนปลูกผักกินได้   ส่วนมากที่มีการแลกเปลี่ยนแบ่งปัน ก็จะเป็นคนสนิทคุ้นเคยมากกว่าที่ได้รับความรู้จากผู้รู้โดยตรง  ซึ่งการแลกเปลี่ยนของชุมชน GotoKnow แห่งนี้สมาชิกต้องพร้อมที่จะต้องเปิดตา เปิดใจ  ในการแลกเปลี่ยนเพื่อเป็นแรงผลักดัน   ให้เกิดแนวคิดที่งอกงามและเจริญเติบโตในด้านจิตใจ  เมื่อไม่แบ่งปันถือเขาถือเรา  มีอคติในจิตใจ  จะเกิดการงอกงามบนเครือข่ายได้อย่างไร  "จะรู้มากหรือรู้น้อย  หากลดละเลิก  ความมีอัตตาในตนเองก็จะละจากความเขลา  เหลือแต่ความดีความงามเท่านั้น" โดยเฉพาะกลุ่มสมัครเล่นซึ่งนำผลการปลูกผักของตนเองขึ้นมาเขียนบันทึก เพื่อต้องการความช่วยเหลือ เมื่อมีความรู้แล้วจะได้นำความรู้ไปช่วยเหลือสังคมตามโอกาส  และเพื่อให้เกิดปัญญาในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้

 

             การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ของกลุ่มปลูกผักกินได้   เป็นบ่อเกิดของปัญญาทั้ง ๓ ด้าน คือ   สุตะมะยะปัญญา จากการรับฟังความคิดเห็น ข้อเสนอแนะ การผ่านตัวหนังสือ คำบรรยาย และผ่านรูปภาพ  จินตามะยะปัญญา จากการคิดพิจารณา การคิดวิเคราะห์ด้วยหลักแห่งเหตุผลในหรือสิ่งที่ได้จากเรื่องเล่า และภาวะนามะยะปัญญา  เป็นปัญญาที่เกิดขึ้นจากการลงมือปฏิบัติการปลูกผักด้วยตนเอง

 

          การรวมกลุ่ม   ซึ่งเป็นองค์ประกอบหนึ่งของการจัดการความรู้  ในการพัฒนางาน พัฒนาคน และพัฒนาองค์กรไปสู่องค์กรแห่งการเรียนรู้  สามารถเกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันเป็นหมู่คณะและมีความเอื้ออาทรต่อกัน
           

          การรวมกลุ่มของคนปลูกผักกินได้  นับเป็นแรงบันดาลใจจากสมาชิกสมัครเล่นท่านหนึ่ง ที่มีโอกาสเติบโตและได้สัมผัสกับสภาพแวดล้อม บรรยากาศอันเป็นธรรมชาติของพืชผักและผลไม้ทั้งผักสวนครัวและผักพื้นบ้าน  ได้นำความรู้และประสบการณ์  มาเผยแพร่และแบ่งปันเมล็ดพันธุ์ให้เพื่อน ๆ นำไปปลูกแลละขยายพันธุ์   

 

         สมาชิกจึงเห็นว่าควรมีคำสำคัญของคำว่า “คนปลูกผักกินได้”  ซึ่งก่อนหน้านั้นได้มีผู้ลงมือปลูกผักกันก่อนแล้ว  จึงตกคำสำคัญไป  ซึ่งได้พยายามค้นหามาได้จำนวนหนึ่ง  และเห็นว่าเป็นบันทึกและเรื่องเล่าน่าเป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ 

 

          กลุ่มคนปลูกผักกินได้  เติบโตเป็นเครือข่าย ที่สามารถค้นหาได้มีจำนวน ๑๒  ราย  และเกิดจากสัมพันธภาพที่มีความคุ้นเคยกันเป็นพื้นฐาน   ต่างมีความสุขในการปลูกผักมากกว่าความสำเร็จด้านอื่น  แต่ละท่านจะนำภาพและเรื่องเล่ามาแบ่งปันผ่านบล็อกด้วยความเอื้ออาทร 

 

         กระบวนการของคนปลูกผักกินได้ขึ้นอยู่กับปัจจัยแวดล้อมของแต่ละคน  หลายคนมีพื้นที่กว้างใหญ่สามารถขุดแปลง ปลูกผักในท่ามกลางปัจจัยทางธรรมชาติที่ส่งผลให้ผักมีความงอกงาม อีกกลุ่มหนึ่งมีพื้นที่จำกัด  แต่สามารถปลูกผักในกระถางหรือภาชนะ และดัดแปลงนำมาตกแต่งบรรยากาศของบ้านด้วยผักกินได้  ที่สำคัญกลุ่มคนปลูกผักกินได้จึงเป็นคนที่ชอบกินผักเป็นอาหาร 

 

         การรวมกลุ่มคนปลูกผักกินได้  นับเป็นความสำเร็จพื้นฐานจากกลุ่มเล็ก  และมีแนวโน้มว่าการรวมกลุ่มจะขยายตัวเป็นหมู่คณะและชุมชนที่มีความเอื้ออาทรต่อกันเพิ่มขึ้นทีละน้อย

http://gotoknow.org/blog/krukim/434012