หนังสือที่ระลึกการจัดนิทรรศการหนองบัวครั้งแรกในงานเทศกาลประจำปี ๒๕๕๔

                   

คำนำและเนื้อหาในเล่ม

หนังสือนี้เป็นเอกสารเย็บเล่ม ทำขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกการจัดนิทรรศการ เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งของเทศกาลงานประจำปีไหว้เจ้าพ่อเจ้าแม่หนองบัวและหลวงปู่ฤาษีนารายณ์ ของปี ๒๕๕๔ ซึ่งจัดขึ้นระหว่าง วันที่ ๒๔-๒๘ มีนาคม ๒๕๕๔ หัวข้อนิทรรศการ คือ เวทีคนหนองบัว : สานสำนึกรักท้องถิ่น พลังสามัคคี และความงามที่หลากหลาย ซึ่งริเริ่มและดำเนินการขึ้นเป็นครั้งแรกของหนองบัวโดยมุ่งให้เป็นกิจกรรมและการทำงานด้านความรู้เพื่อส่งเสริมการพัฒนาการเรียนรู้และสร้างความรู้ทางด้านต่างๆเกี่ยวกับหนองบัว ให้มีความแพร่หลาย มากยิ่งๆขึ้น เนื้อหาในเล่มจำนวน ๒๖ เรื่อง ประกอบด้วย
      ๑. แผนที่ ภาพถ่าย และภาพถ่ายทางดาวเทียม อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์
      ๒. เรียนรู้สร้างสุขภาวะคนหนองบัว
      ๓. ที่มาของ “เทพวิทยาคม” หลังชื่อโรงเรียนหนองบัว และวัดเทพสุทธาวาสของอำเภอหนองบัว
      ๔. หลวงพ่ออ๋อย ศิษย์หลวงพ่อเดิม ผู้ร่วมสร้างพื้นฐานความเป็นปึกแผ่นของชุมชนหนองบัว
      ๕. บวชนาคหมู่ เอกลักษณ์ของอำเภอหนองบัว นครสวรรค์ เบ้าหลอมชุมชน
      ๖. ไอ้เป๋หนองบัวกับวัววหลวงพ่ออ๋อย...ธรรมชาติการดูแลกันของชุมชน
      ๘. การเลื่อยกระดาน ทำเสาจากต้นไม้ทั้งต้น และการสุมไฟทำครก
      ๙. คาราวานเกวียนหาไม้และอาหารจากป่า
     ๑๐. ประเพณีกินดอง
     ๑๑. วัวควาย-คู่ห่อ : ผู้ร่วมสร้างพื้นฐานสำหรับการเริ่มต้นชีวิตคู่ของชาวบ้านหนองบัว
     ๑๒. เจ้าทุย : สินสอดอันทรงคุณค่าและสร้างความภูมิใจแก่เจ้าบ่าวชาวบ้านหนองบัว
      ๑๓. การทำนุ่นและเครื่องนอนของชาวบ้านหนองบัว : หัตถกรรมและมรรควิถีพอเพียง
     ๑๔. เก็บข้าวตก : การเรียนรู้ใช้ชีวิตและรับผิดชอบตนเอง
     ๑๕. การลงแขกของชาวบ้านหนองบัว
     ๑๖. การนวดข้าวด้วยควายเหยียบของชาวนาหนองบัว
     ๑๗. กระยาสารท : ความเป็นชุมชนบนอาหาร
     ๑๘. ตลาดแลกข้าวกับสินค้าในอดีตที่ชุมแสง นครสวรรค์
      ๑๙. ไดเจ๊กห้า : แหล่งบุกเบิกเกษตรผสมผสานและเศรษฐกิจพอเพียงของหนองบัว
     ๒๐. โรงเรียนวันครูและบ้านตาลิน อำเภอหนองบัว
     ๒๒. แรกมีของอำเภอ หนองบัว : ๑ โรงหนัง โรงไฟฟ้า ถ่ายรูป วงเวียน และไอติม
     ๒๓. แรกมีของอำเภอ หนองบัว : ๒. โทรทัศน์สี ร้านหนังสือ น้ำบ่อทราย ห้วยปลาเน่า เรือโดยสาร ป่าช้าวัดหนองกลับ สามล้อถีบ
     ๒๔. แรกมีของอำเภอ หนองบัว : ๓.โรงเรียนประจำอำเภอ วงดนตรีและดุริยางค์โรงเรียน สนามบาสเกตบอลมาตรฐาน
     ๒๕. แรกมีของอำเภอ หนองบัว : ๔.น้ำบ่อทรายและสระวัดหนองกลับ
     ๒๖. แปรวิกฤติน้ำท่วมเป็นโอกาสเรียนรู้ตนเองของชาวหนองบัวเพื่อทำวันนี้....ให้ดีกว่าเดิม

อย่างไรก็ตาม เนื้อหาที่รวบรวมเก็บไว้เป็นที่ระลึกในนี้ เป็นเพียงส่วนหนึ่งของเนื้อหาการจัดนิทรรศการเท่านั้น ทั้งนี้ ก็เนื่องจากการริเริ่มและร่วมกันจัดนิทรรศการขึ้นเป็นครั้งแรกที่มุ่งให้เป็นส่วนหนึ่งของงาน ไหว้เจ้าพ่อเจ้าแม่หนองบัวและหลวงปู่ฤาษีนารายณ์นี้ เป็นริเริ่มกันขึ้นโดยคนหนองบัวที่ได้ไปอยู่ในที่อื่นๆ นอกหนองบัว แต่ได้เขียนและติดต่อสื่อสาร ตลอดจนแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในเรื่องต่างๆ รวมทั้งเรื่องราวเกี่ยวกับหนองบัว ผ่านเว็บบล๊อก GotoKnow ซึ่งเป็นเว๊บบล๊อกที่ดำเนินการให้เป็นช่องทางจัดการความรู้เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการเคลื่อนไหวสังคมทางด้านการสร้างเสริมสุขภาพ ของเครือข่ายโครงการที่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานคณะกรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส)โดยคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ซึ่งต่อมาก็เกิดความคิดที่จะร่วมกันจัดนิทรรศการนี้ขึ้น โดยต่างก็เตรียมกันเองไปตามข้อมูลและสิ่งจัดแสดงที่มีอยู่ในมือของตน จากนั้น จึงนำไปจัดนิทรรศการร่วมกันที่เกาะลอยอันเป็นบริเวณจัดงานเทศกาลประจำปีของคนหนองบัว ทำให้มีข้อจำกัดที่จะรวบรวมทั้งหมดมาเก็บไว้ได้อย่างทั่วถึง

เนื้อหาในหนังสือนี้เป็นเนื้อหาที่นำมาจัดแสดงนิทรรศการ โดยดึงออกมาจากบันทึกที่ช่วยกันสะสม ไว้ในเว๊บบล๊อก GotoKnow เป็นผลงานจากการเขียนบันทึกถ่ายทอดไว้หลายคน ที่สำคัญคือท่านพระอาจารย์มหาแล อาสโย (ขำสุข) วัดศรีโสภณ จังหวัดพิษณุโลก ซึ่งพื้นเพเป็นคนหนองบัว คุณเสวก ใยอินทร์ คนหนองบัวซึ่งไปอยู่เก้าเลี้ยวและพยายามร่วมกับเพื่อนๆรณรงค์กลุ่มพริกเกลือซึ่งเป็นอาหารเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของท้องถิ่น และผู้เขียนเอง ท่านที่สนใจสามารถเข้าไปร่วมเขียนและเก็บรวบรวมข้อมูลต่างๆช่วยกันได้ที่ www.http://gotoknow.org/blog/nongbua-community

หนังสือนี้มุ่งให้เป็นที่ระลึกของการจัดนิทรรศการนี้ขึ้นดังได้กล่าวแล้วในข้างต้น การจัดนิทรรศการดังกล่าวริเริ่มและดำเนินการขึ้นได้ด้วยความร่วมแรงร่วมใจ รวมทั้งการสนับสนุนของหลายฝ่าย จึงใคร่ขอกล่าวถึงไว้เป็นการรำลึกถึงและแสดงความขอบคุณ ประกอบด้วยนายเมธี ปรัชญาสกุล นายอำเภอหนองบัว สภาวัฒนธรรมอำเภอหนองบัว นายนพดล ไชยสุกัญญาสัญ ประธานคณะกรรมการจัดงานไหว้เจ้าพ่อเจ้าแม่หนองบัวและหลวงปู่ฤาษีนารายณ์ กำนันวิรัตน์ บัวมหะกุล รองประธานกรรมการ อาจารย์พนม จันทร์ดิษฐ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านหนองไผ่และคณะครู นักเรียน อาจารย์สืบศักดิ์ ปฏิสนธิ์ รองผู้อำนวยการโรงเรียนหนองบัว คุณฉิก : ศักดิ์ศิริ พิทักษ์อำนวย ศิษย์เก่าโรงเรียนหนองบัว อาจารย์ยุพิน รอดประพันธ์ โรงเรียนบ้านทับลุ่มและศิษย์เก่าโรงเรียนหนองบัว มูลนิธิคุณครูอุดม โต๊ะปรีชา เพื่อพัฒนาหนองบัว และกลุ่มบล๊อกเกอร์ของ GotoKnow ทั้งที่เป็นคนหนองบัวและจากแหล่งต่างๆของประเทศ โดยเฉพาะคุณนงนาท สนธิสุวรรณ มูลนิธิสยามกัมมาจล ของธนาคารไทยพาณิชย์ ซึ่งได้มอบหนังสือและสื่อการเรียนรู้จากบทเรียนของหลายแห่ง ทั่วประเทศมาร่วมจัดแสดงนิทรรศการของคนหนองบัวและเวทีคนหนองบัวในครั้งนี้ รวมทั้งขอขอบคุณภาควิชาศึกษาศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ให้การสนับสนุนทางวิชาการ ทั้งโดยตรงและโดยอ้อมแก่เวทีคนหนองบัว

                                                                                                  ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิรัตน์ คำศรีจันทร์
                                                                                                  ภาควิชาศึกษาศาตร์ 
                                                                                                  คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ 
                                                                                                  มหาวิทยาลัยมหิดล
                                                                                                  และคณะทำงาน มีนาคม ๒๕๕๔