สรุปผลการประชุม หลังปฏิบัติการวินิจฉัยชุมชนแบบมีส่วนร่วม (After Action Review: AAR) โครงการเครือข่ายชุมชนเข้มแข็ง อำเภอสระใคร 25 กุมภาพันธ์ 2554

สรุปผลการประชุม  หลังปฏิบัติการวินิจฉัยชุมชนแบบมีส่วนร่วม (After Action Review: AAR) 

โครงการเครือข่ายชุมชนเข้มแข็งจากรากฐานของชุมชน 

อำเภอสระใคร  จังหวัดหนองคาย  ปี 2554

วันศุกร์ที่  25  กุมภาพันธ์  2554  ณ ห้องประชุม (ชั้น 2)  ที่ว่าการอำเภอสระใคร

***********************

ผู้เข้าประชุม  พี่เลี้ยงหรือวิทยากรกระบวนการ (Facilitator)   

1.    นายยรรยง  พรมศร  ปลัดอำเภอ

2.    นางจันทร์เพ็ญ  บ้งพิมพ์  เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน  อบต.สระใคร                         

3.    นางสาวคู่ทรัพย์  มาตรณาคุณ  นักวิชาการสาธารณสุขปฏิบัติการ     รพ.สระใคร      

4.    นางสาวนิภาวศุทธิ  ประชานุรักษ์  นักพัฒนาชุมชน  อบต.สระใคร                            

5.    นางลดาวรรณ  ล่ามแขก  เจ้าพนักงานพัฒนาชุมชนชำนาญงาน  สนง.พัฒนาชุมชนอำเภอสระใคร  

6.    นางณัชชา  เดชชาตรี  พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ  รพ.สระใคร                                  

7.    นายไมตรี  น้อยตะริ  นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการ   รพ.สต.สระใคร                               

8.    นางสาวจิตรลดา  รูปสูง  นักวิชาการสาธารณสุข  รพ.สต.สระใคร                               

9.    นายอมร  ไชยคำหาญ  ผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลบ้านคอกช้าง                               

10.   นางลำใย  คำสุนันท์  เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน  อบต.คอกช้าง

11.   นายพนมชัย  ชัยสว่าง  ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคอกช้าง       

12.    นางจันทณา  หวาวานจารย์  ครู คศ.1  โรงเรียนบ้านหมากหุ่งขี้เหล็ก                       

13.    นายศิวเทพ  วุฒิวงศ์  เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน  อบต.บ้านฝาง                                       

14.    นางสาวนัฎชญารัตน์  อัปการัตน์  นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ 

         สนง.พัฒนาชุมชนอำเภอสระใคร                                                                                     

15.    นางสาวรวงทอง  ทบบุญ  นักวิชาการสาธารณสุข  รพ.สต.บ้านฝาง                          

16.    นางณัฎฐา  ศรีพุทธา  เจ้าพนักงานทันตสาธารณสุขชำนาญงาน  รพ.สระใคร        

17.     ทพญ.ธิรัมภา  ลุพรหมมา  ทันตแพทย์ชำนาญการพิเศษ   รพ.สระใคร                      

เริ่มประชุม  เวลา  13.45 น.

                ปลัดอำเภอได้รับมอบหมายจากนายอำเภอให้เข้าร่วมประชุม  กล่าวเปิดการประชุม  ปกติมีการทำประชาคมหมู่บ้าน  เพื่อจัดทำแผนชุมชน  แต่ละหน่วยงานเข้าหมู่บ้านไม่พร้อมกัน  ได้เคยเสนอแนวคิดการจัดทำแผนร่วมกันแก่นายอำเภอ  วันนี้นับว่าเป็นโอกาสดีที่หลายหน่วยงาน  หัวหน้าส่วนราชการ  โรงเรียน  ส่วนท้องถิ่นได้มาร่วมดำเนินโครงการเครือข่ายชุมชนเข้มแข็งจากรากฐานของชุมชน  อำเภอสระใคร  ขอให้ ทพญ.ธิรัมภาดำเนินการประชุมต่อ

                ทพญ.ธิรัมภากล่าวถึงความเป็นมาของโครงการ  การดูแลสุขภาพชาวอำเภอสระใครเพียงตั้งรับการรักษาที่โรงพยาบาล  ไม่สามารถทำให้เกิดสุขภาวะของชาวอำเภอสระใครได้  เพราะไม่สามารถค้นหารากเหง้าสาเหตุของปัญหา  จึงเขียนโครงการนี้เพื่อเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง  โดยอาศัยสหวิทยาการและสร้างทีมพี่เลี้ยงจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง  ร่วมศึกษาชุมชนนำร่องใน  3  ตำบล   4  ชุมชน  บ้านไชยา  บ้านหนองบัวเงิน  บ้านพลายงาม  และบ้านหมากหุ่ง  ตามเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลและศูนย์สุขภาพชุมชนโรงพยาบาลสระใคร  ซึ่งเป็นสถานบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ  แต่ละชุมชนจะมีทีมพี่เลี้ยงเป็นเจ้าหน้าที่สาธารณสุข  ครู  นักวิชาการพัฒนาชุมชน  นักวิชาการส่งเสริมการเกษตร  และเจ้าหน้าที่จากองค์การบริหารส่วนตำบลที่รับผิดชอบแต่ละหมู่บ้าน  ระยะแรกเป็นการศึกษาชุมชนแบบมีส่วนร่วม  ค้นหาปัญหา  และวิเคราะห์ศักยภาพของชุมชน  ก่อนจัดทำแผนปฏิบัติการพัฒนาต่อเนื่องไปจนถึงปี 2555

                หลังจากประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การวินิจฉัยชุมชนแบบมีส่วนร่วม  เมื่อวันที่  2  กุมภาพันธ์ 2554  ที่โรงพยาบาลสระใคร  โดยวิทยากร ทพญ.วรางคณา  อินทโลหิต  สสจ.หนองบัวลำภู  ทีมพี่เลี้ยงและตัวแทน  4  ชุมชนที่เข้าประชุม  ได้นัดหมายชุมชนและร่วมกันศึกษาชุมชนของตนเอง  ในวันที่  3  กุมภาพันธ์  2554  และเก็บข้อมูลวันอื่นเพิ่มเติมอีก  จากนั้นทีมชุมชนได้มานำเสนอผลการศึกษาชุมชน  ที่หอประชุมเอนกประสงค์อำเภอสระใคร  เมื่อวันที่  11  กุมภาพันธ์  ที่ผ่านมา  โดยมีวิทยากรจากจังหวัดหนองบัวลำภู  อ.โกวิท  พรหมวิหารสัจจา  ที่มีประสบการณ์การวิจัยท้องถิ่น  ในวันนี้เป็นการประชุมทีม     พี่เลี้ยง  เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็น  ทบทวนปฏิบัติการที่ผ่านมา  ตามหัวข้อที่ส่งให้ผู้เข้าประชุมทุกท่าน

                ผลการระดมสมองของผู้เข้าประชุมทุกคน  ด้วยเทคนิคบัตรคำ  สรุปตามหัวข้อการประชุม  ดังนี้

  1. ความรู้สึก  หลังจากเข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการ การวินิจฉัยชุมชนแบบมีส่วนร่วม

วันที่  2 – 11 กุมภาพันธ์ 2554

1.1    ภาคภูมิใจที่ได้ร่วมทำสิ่งดี ๆ ให้ชุมชนของตนเองที่คิดอยากทำ  แต่ไม่ทราบจะเริ่มอย่างไร  แล้วก็มีวันนี้

1.2    ภาคภูมิใจที่เป็นส่วนหนึ่งของสังคม  ของชุมชน  ที่ได้สะท้อนปัญหาของชุมชน  และรับรู้ปัญหาของชุมชน  ภาคภูมิใจที่เห็นทุกภาคส่วน  ร่วมกิจกรรมดีดีที่จะทำให้ชุมชนบรรลุเป้าหมาย  ภูมิใจที่ได้มีส่วนร่วมในกิจกรรม / โครงการพัฒนาหมู่บ้าน / ชุมชน

1.3    ดีใจมากที่สุดที่ได้มีส่วนใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน  อย่างเต็มรูปแบบ  ดีใจมากที่ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมทำงานด้วยกัน  ทั้ง ๆ ที่ไม่เคยทำงานด้วยกัน  เราก็สามารถที่จะทำงานด้วยกันได้  ดีใจที่ได้ร่วมงานกับภาคีในอำเภอสระใคร  เกิดการบูรณาการ  ดีใจที่เห็นทำร่วมกัน     

1.4    ดีใจที่ชุมชนเปิดแนวความคิด  ไม่ปิดกั้น  เพื่อให้การทำงานร่วมกันขับเคลื่อนไปได้ด้วยดี  การได้เข้าไปร่วมค้นหาศักยภาพของชุมชน  ทำให้เราเกิดความรู้สึกเป็นกันเอง  ไม่มีแรงต้านจากชุมชน  ดีใจที่จะได้เป็นส่วนหนึ่งในการร่วมแก้ปัญหาของคนในชุมชนของเรา  มีความผูกพันธ์กับทุก ๆ คน  ทุกคนมีอัธยาศัยดีมาก  ทั้ง ๆ ที่เราไม่เคยรู้จักกันมาก่อน  ก็สามารถปรับตัว

1.5  รู้สึกสนุก  ได้มีส่วนร่วม  ได้รู้จักชุมชนมากขึ้น  มีความสุขในการลงพื้นที่  หลังจากที่ได้รับทราบปัญหายอดนิยมแล้ว  ยังได้ทราบปัญหาใหม่และเรื่องอื่น ๆ  ทำให้สนุกกับงาน

1.6  รู้สึกถึงความงดงามระหว่างการเริ่มต้นในสิ่งดีดีกับชุมชน  และระหว่างการเดินทางของกระบวนการ  แม้จะยังไม่เกิดผลลัพธ์ก็ตาม

1.7    รู้สึกว่าชาวบ้านเห็นความสำคัญ / ปัญหาของชุมชนมากขึ้น  และนำเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาของชุมชน

1.8  ได้รับทราบปัญหาความต้องการที่ประชาชนอยากให้แก้ไข  เมื่อมีการสำรวจปัญหาแล้ว  ก็อยากให้แก้ปัญหาอย่างจริงจัง  ร่วมกับชุมชนอย่างแท้จริง  อยากจะมีวิธีการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจริง ๆ ของชุมชน  ที่เป็นวิธีแก้ที่ได้ผลจริง ๆ  เพื่อให้เห็นผลจริง

1.9  รู้สึกรักชาวบ้าน  รู้สึกเหมือนเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน  มีความปรารถนาอยากจะพาให้ไปถึงจุดหมาย  เมื่อฟังนำเสนอจบทั้ง  4  หมู่บ้าน

 

2.  ความรู้ที่เปลี่ยนแปลง

2.1    การทำงานเป็นทีม  ทำให้ประหยัดเวลาของชาวบ้าน  การร่วมมือกันระหว่างเจ้าหน้าที่ของรัฐและคนในชุมชน  การร่วมมือกันของคนในชุมชนในการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในชุมชน  ด้วยตัวของเขาเอง  ความร่วมแรงร่วมใจจากทุกภาคส่วน  เป็นตัวขับเคลื่อนกระบวนการให้บรรลุตามเป้าหมาย  ช่วยกันเป็นสหวิทยาการเพิ่มพลังทวีคูณ

2.2    การเตรียมตัวก่อนเข้าสู่ชุมชน  ทีมวิทยากรต้องเตรียมเครื่องมือในการศึกษาชุมชนได้ทราบเครื่องมือต่าง ๆ ในการวินิจฉัยชุมชน

2.3    ชุมชนได้แสดงความเห็นอย่างอิสระ

2.4    การเรียนรู้ชุมชน  ได้เรียนรู้วิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนในชุมชนว่าแต่ละด้านเป็นอย่างไร  มีความรู้เพิ่มขึ้น  จากการที่ชาวบ้านได้ถ่ายทอดความรู้ให้เราได้รับทราบ  ไม่ว่าจะเป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน  วิถีชีวิต  ขนบธรรมเนียมต่าง ๆ ในชุมชน  ได้ข้อมูลจากพื้นฐานของชุมชนจริง ๆ  ได้ทราบข้อเท็จจริง  ที่เป็นจริง  ได้นำข้อเท็จจริงไปวิเคราะห์  ไปสังเคราะห์  และได้นำไปใช้ประโยชน์ในหน่วยงาน

2.5    การวินิจฉัยชุมชน  ทำให้รู้ปัญหาและความต้องการของชุมชนอย่างแท้จริง  ได้ทราบศักยภาพของคนในชุมชนมีหลายด้าน

2.6    การได้นำความรู้ในทางทฤษฎีมาประยุกต์สู่กระบวนการภาคปฏิบัติมากขึ้น   ทุกรายละเอียด  ทุกมิติของชุมชน  อันนำไปสู่กระบวนการพัฒนาในอนาคต

2.7  ได้ความรู้ใหม่

2.8  สิ่งดีดีของชุมชน  สามารถนำไปเสนอและนำไปใช้ประโยชน์กับชุมชนอื่น ๆ

 

3.   แนวทางการสร้างและพัฒนาศักยภาพทีมพี่เลี้ยง  เป้าหมายร่วมของทีมพี่เลี้ยง 

3.1    การเป็นพี่เลี้ยงที่มีคุณภาพ  การเตรียมวิทยากรพี่เลี้ยง  พัฒนาทีมพี่เลี้ยง  อบรม /เพิ่มพูนความรู้  ความสามารถ  ทักษะให้พร้อม  

3.2    การลงพื้นที่เป้าหมาย  ลงพื้นที่ร่วมกับผู้ปฏิบัติงาน  เพื่อค้นหาสาเหตุและแนวทางแก้ไขของชุมชนนั้น ๆ   โดยร่วมทำงานเป็นทีมอย่างมีประสิทธิภาพ  สร้างระบบทีมอย่างเป็นขั้นตอนให้เข้มแข็ง  มีการจัดการความรู้ (Knowledge Management:KM) ในเครือข่ายพี่เลี้ยง  ร่วมกันพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็งและยั่งยืนต่อไป

3.3  การนำปัญหามาวิเคราะห์  หาทางเลือกของปัญหา  การแก้ไขปัญหาของชุมชนในเชิงบูรณาการร่วมกัน

3.4  วิทยากรเป็นส่วนหนึ่งในการแก้ไขปัญหาของชุมชนให้สำเร็จ  เป้าหมายอยู่ที่ชุมชนชุมชนสามารถมองเห็นปัญหาของชุมชน  และร่วมกันแก้ไขปัญหาของชุมชน  โดยชุมชนเอง  เกิดชุมชนเข้มแข็ง

 

4.   แนวทางการพัฒนากิจกรรมของชุมชนนำร่อง  4  ชุมชน  ช่วงเดือนมีนาคม – สิงหาคม 2554

4.1    วันที่  9 – 11  มีนาคม  2554  สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดหนองบัวลำภู  โดยการสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)  จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง  การวินิจฉัยชุมชนเพื่อเตรียมการทำงานส่งเสริมสุขภาพชุมชนโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน  ซึ่งอำเภอสระใครสมัครเข้าร่วมเครือข่ายด้วย  ได้รับโควต้าผู้เข้าประชุม  16  คน  ทพญ.ธิรัมภาเสนอเกลี่ยให้ทีมพี่เลี้ยงและตัวแทนชุมชน รวม  4  คนต่อชุมชน  เนื่องจากในตารางการประชุมจะมีการนำเสนอผลการศึกษาชุมชน  แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับอีก  9  พื้นที่ในจังหวัดอื่น  ขอให้ทีมพี่เลี้ยงแต่ละชุมชนประสานและแจ้งรายชื่อผู้ที่จะไปหนองบัวลำภูได้ในช่วงดังกล่าวที่ ทพญ.ธิรัมภา  รายละเอียดในหนังสือเชิญประชุมและตารางการประชุม

4.2  เมื่อทีมพี่เลี้ยงกลับจากประชุมจังหวัดหนองบัวลำภู  ควรมีการบอกเล่าถ่ายทอดประสบการณ์แก่สมาชิกคนอื่น ๆ  ผู้เข้าประชุมจึงตกลงนัดหมายประชุมคราวหน้า  วันอังคารที่  22  มีนาคม  2554  เวลา  09.00 น.  ที่ห้องประชุมที่ว่าการอำเภอสระใคร  และเพื่อวางแผนปฏิบัติการขั้นต่อไปในชุมชน  โดยจะส่งสรุปการประชุมครั้งนี้ไปพร้อมกับหนังสือเชิญประชุม

                ปลัดอำเภอสรุปการประชุม  ควรจะขยายการดำเนินงานให้ครอบคลุมมากขึ้น 

ปิดประชุม  เวลา  15.15 น.

 

(ทพญ.ธิรัมภา  ลุพรหมมา)                                     (นายยรรยง  พรมศร)

 ผู้บันทึกการประชุม                                             ผู้ตรวจสรุปการประชุม

 

รายชื่อทีมพี่เลี้ยงหรือทีมวิทยากรกระบวนการ (Facilitator team)  ที่ติดราชการ  ไม่สามารถเข้าร่วมประชุม

1.    นายปราโมทย์  รัตนคุณ  ครูชำนาญการพิเศษ  โรงเรียนสระใครไชยานุเคราะห์       

2.    นายอดุลย์  วงศ์สระคู  นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ                                 

3.    นางสาวนันทริกา  มนตรี  พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ                                                    

4.    นางสุพรรษา  พิมพ์บึง  นักวิชาการสาธารณสุขปฏิบัติการ                                              

5.    นายธีระยุทธ  สิงห์ศิลป์   ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านหนองบัวเงิน                                

6.  นางวัชราภรณ์  ผิวเหลือง  พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ                                                      

7.  นางสาวทัศวรรณ  สมศรีสุข  พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ                                               

8.  นางอำพร  คำจุมพล  พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ                                                                               

9.   นายชาญชัย  รัตนคุณ  ครู                      โรงเรียนอนุบาลบ้านคอกช้าง     

10.    นางวราภรณ์  วิลาศรี   นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ

11.    นางพิราพร  บุญแสนแผน  พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ                                                               

12.    นางสาวกมลมาลย์  บุญเปีย  เจ้าพนักงานทันตสาธารณสุขปฏิบัติงาน                       

13.    นางทัศนีย์ภรณ์  ตุ้มมี  พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ                                                        

14.    นางกุสุมา  ทรงโคตร  นักวิชาการเกษตร  อบต.บ้านฝาง

15.    นายสุบัน  นามขยัน  เภสัชกรชำนาญการ                                                                        

16.    นายแสนศักดิ์  คำสุนันท์  ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านฝาง

17.    นางจารุภา  แจ้งอักษร  พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ

18.     นางพัชรี  มุทาพร พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ                                                                             

19.    ทพญ.ญาดากุล  พิรัลกิตติ์  ทันตแพทย์ปฏิบัติการ

                                                                _________________