สถานการณ์ปัญหา ให้นักเรียนทำงานกลุ่ม สำรวจข้อมูลตามหัวข้อ “ชอบอาหารอะไร” (เพื่อให้เข้า Theme ที่ระดับชั้น ๔ กำหนดไว้คือการเรียนรู้เรื่องปัจจัย ๔ ) โดยสำรวจข้อมูลจากประชากรทั้งในห้อง และนอกห้อง ๔/๓
แต่เนื่องจากข้อมูลที่ได้มายังกระจัดกระจาย ครูจึงได้มอบหมายให้อยู่อีกครั้งหนึ่งให้ทำการสำรวจ “ประเภทอาหารที่ชอบ” (เฉพาะประชากรในห้องเรียน) แล้วนำมาเสนอเป็นแผนภูมิ
ถ้าทุกคนเป็นเจ้าของชั้นเรียนนี้ จะมีวิธีจบการสอนอย่างไรได้อีก?
คุณครูโน้ต – สุมนา อยากเปลี่ยนชั้นเรียนของตัวเองใหม่โดยเปลี่ยนหัวข้อใหม่ในการสำรวจให้ใกล้ตัวขึ้น แต่จะให้สำรวจอะไรตอนนี้ยังนึกไม่ออก โจทย์เดิมที่ให้ทำไกลตัวไปหน่อย เช่น เด็กสำรวจที่อยู่ตาม theme ปัจจัยสี่แล้วจบที่การวิเคราะห์ตัวเอง และคาดการณ์ถึงผลกระทบที่มีต่อตนเอง
คุณครูอ้อ – วนิดา อาจให้สำรวจรายการที่เด็กช่วงชั้น ๒ ชอบดู แล้วคาดการณ์ถึงผลจากการดูรายการโทรทัศน์มากๆ ว่าทำให้คุณภาพชีวิตเปลี่ยน หรือมีผลกระทบต่อการทำการบ้านหรือไม่อย่างไร
คุณครูผึ้ง - พูนภัทรา บันทึกข้อมูลเวลาจริงๆ ที่ใช้ในการดูโทรทัศน์แล้ววิเคราะห์ถึงการใช้เวลาอย่างมีคุณภาพ
คุณครูสุ - สุภาพร สิ่งที่เด็กได้เรียนรู้มาแล้ว (met before) คือ วิธีเก็บข้อมูล วิธีแปลงสัญลักษณ์ วิธีทำตาราง วิธีอ่านข้อมูล แล้วจบลงตรงที่ว่าจะความรู้ต่างๆ เหล่านี้ไปใช้ประโยชน์ได้อย่างไร
คุณครูอ้อ – วนิดา ลำดับตามทฤษฎีของบลูม (Taxanomy of Education Objective) การเรียนรู้ต้องไปถึงขั้นการประเมินค่า
คุณครูเล็ก – ณัฐทิพย์ จากข้อมูลถ้าให้เด็กวิเคราะห์ว่ารูปแบบใดน่าเชื่อถือที่สุด ก็จะเกิดการถกกันถึงการนำไปใช้ได้จริง และนี่ก็คือขั้นประเมินค่า การบ้านที่จะให้คือการนำข้อมูลอะไรมาก็ได้แล้วนำเสนอเป็นแผนภูมิ แล้วเอาข้อดี ข้อเสียที่สรุปได้ในห้อง มาเรียบเรียงแล้วคิดใหม่ว่าการนำเสนอรูปแบบไหนจะสามารถนำไปใช้ได้จริง และน่าเชื่อถือ คือ การนำมาประเมินค่า แล้วสังเคราะห์ใหม่
คุณครูอัม - อัมภิณี น่าจะเอางานเด็กจากครั้งแรก มาใช้ในครั้งที่ ๒ ไม่ต้องสร้างงานใหม่ แปลความจากกราฟว่านอกจากการรู้เรื่องของมากกว่า น้อยกว่าแล้ว ชวนสังเกตอะไรได้อีก จากข้อมูลที่พบมีใครที่เห็นต่างออกไปอีก ชวนให้คิดเรื่องอะไรได้บ้าง
คุณครูปาด – ศีลวัต การจบกิจกรรมการเรียนรู้แต่ละตอน มีวิธีมากมาย ครูสามารถเอยได้หลายแบบ วิธีที่สำคัญที่จะได้ความคิดมาคือการมีเพื่อนมาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่องสำคัญของ Lesson Study คือ จะนำเอาความแตกต่างกันทางความคิดจะมาเรียนรู้วิธีคิดของกันและกันได้อย่างไร
เป้าหมายสุดท้ายในการเรียนรู้จะไม่หายไปไหนแน่นอน วิธีของ Open Approach พาผู้เรียนให้ขึ้นถึงขั้น ๖ (การประเมินค่า) ที่เป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดของการเรียนรู้ตามแนวคิดของบลูมได้อย่างสบาย แต่เราต้องไม่รีบร้อนข้าม concept ไปหาทักษะ
งานสำคัญของครูในชั้นเรียน Open Approach / Lesson Study
๑. เปิดประตูผู้เรียน และส่งเสริมผู้เรียนทุกคนให้นำความรู้ ความสามารถทั้งหมดที่สะสมอยู่ออกมาใช้อย่างเต็มที่ ต่อเนื่อง ทั่วถึง หลากหลาย และขยายศักยภาพออกไปเรื่อยๆ (เริ่มจากการใช้ “สถานการณ์ปัญหาเปิดชั้นเรียน”)
๒. ส่งเสริมให้การใช้ความรู้ความสามารถดังกล่าว เกิดเป็นการสร้างความรู้ขึ้นเองร่วมกันอย่างทั่วถึงในลักษณะของ “Constructionism”
๓. หยั่งให้ถึงภาวะการใช้ความรู้ ความสามารถ และภาวะการเรียนรู้ของผู้เรียนแต่ละคน และตอบสนองได้อย่างเหมาะสม ทันเวลา
๔. นำพาให้ผู้เรียนเกิด meta cognition ทั้งของตนเองและของผู้อื่นร่วมกัน ผ่านทักษะการฟัง อ่าน เขียน พูด ที่มีคุณภาพสูง
