Safety & Spirituality

การพัฒนาคุณภาพที่มุ่งเป้าหมายไปที่ ความปลอดภัยของผู้ป่วยผู้รับบริการ และคำนึงถึงวิถีชิวิต ความเชื่อ ความศรัทธาของผู้ป่วยร่วมด้วยนั้น เป็นการพัฒนาคุณภาพที่งดงามยิ่ง ทีมงานต้องอาศัยความเข้าใจในแนวคิดสองประการหลักๆ ได้แก่แนวคิด

1)เรื่องของมาตรฐานวิชาชีพ มาตรฐานในเรื่องที่เกี่ยวข้อง เช่นมาตรฐานวิชาชีพด้านเภสัชกรรม มาตรฐานสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย มาตรฐารสุขาภิบาล ซึ่งทุกสิ่งอย่างได้ถูกกำหนดไว้แล้วตามกฎหมาย และ

2) แนวคิดด้านมิติจิตใจ ความเชื่อ ความศรัทธาของผู้ป่วย เราจะค้นหาและรับทราบได้อย่างไร เป็นไปได้หลายครั้ง หลายครา ที่เรามักจะจัดบริการที่เราพยายามจะตอบสนองความต้องการให้ผู้รับบริการและญาติพึงพอใจ โดยการคัดลอกกิจกรรมจากที่ต่างๆ โดยไม่มีที่มา ที่ไป ไม่ได้เรียนรู้แนวคิดและบริบทของพื้นที่ ประเพณีความเชื่อของคนท้องถิ่นอย่างแท้จริง จึงทำให้สิ่งที่พยายามหยิบยื่นให้ เป็นสิ่งที่เขาไม่ต้องการ แต่อะไรที่เล็กๆ น้อยๆ แต่โดนใจเขานั้น เป็นสิ่งที่เขาต้องการอย่างยิ่ง แล้วเราจะเรียนรู้และค้นหาสิ่งนั้นมาได้อย่างไร

 

 

ด้วยบริบทที่ชัดเจนของสามจังหวัดชายแดน ภาคใต้ ความเชื่อวิถีชีวิต ที่มีความเป็นชาวมุสลิม ที่มีความศรัทธาต่อพระเจ้า ประเพณีทุกอย่าง กิจวัตรประจำวันทุกอย่าง ล้วนสืบเนื่องมาจากศาสนา ทั้งสิ้น ดังนั้นตัวอย่างของการพัฒนาจากรพ.ในสามจังหวัดชายแดนใต้ ที่ได้ไปเยี่ยมเยือน และเรียนรู้วิธีการทำงาน ท่ามกลางสถานการณ์นั้นได้อย่างสมดุล สามารถเป็นตัวอย่างในการเรียนรู้ความสมดุลของศาตร์ทั้งสองด้านได้เป็นอย่างดี

การผสมผสานแนวคิดทั้งสองด้านอย่างลงตัวนั้น ขอยอกตัวอย่างเป็นกรณีศึกษาจากรพ.หนึ่ง ที่มีมารดาตั้งครรภ์ท้องสอง ฝากครรภ์ที่รพ.ตลอด ท้องแรกคลอด 3,900 กรัม ซักประวัติและตรวจร่างกายไม่พบว่าเป็นเบาหวาน ไม่มีประวัติครอบครัวว่าเป็นเบาหวาน มาคลอดท้องที่สอง ประเมินน้ำหนักได้ประมาณ 3,900 กรัม จึงตรวจอัลตราซาวด์ อ่านผลไม่ชัดเจน และดูจากประวัติไม่พบว่าเป็นเบาหวาน ทีมงานจึงตัดสินใจทำคลอดปกติทางช่องคลอด ผลปรากฏว่าคลอดติดไหล่ ทำคลอดนาน 17นาที เด็กเสียชีวิต ทีมงานมาได้ประวัติหลังจากเกิดเหตุการณ์แล้วว่ามารดาเป็นเบาหวาน

สิ่งที่รพ.นี้ได้ปรับปรุงระบบมารดา ทารก ร่วมกับเครือข่าย จากการทบทวนผลของการเกิดภาวะพร่องออกซิเจนในทารกแรกเกิด ซึ่งพบว่า มารดาตั้งครรภ์นิยมคลอดกับโต๊ะบิแด(ผดุงครรภ์โบราณ) ทีมงานจึงได้ไปศึกษาเปรียบเทียบ พบว่าสิ่งที่โต๊ะบิแดทำนั้น เป็นการเข้าถึงความเชื่อ ความศรัทธาของชาวมุสลิม ที่อยากให้มีญาติมาให้กำลังใจ เหมือนอยู่บ้าน จึงได้ปรับปรุงระบบบริการมุ่งเน้นทางด้านมิติจิตใจ โดยการนำโต๊ะบิแดมาอยู่ในห้องคลอด พัฒนาองค์ความรู้ให้ อนุญาตให้ญาติเข้าไปในห้องโดยการเน้นการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ มาตรฐาน IC โดยเคร่งครัด หลังคลอดมีพิธีอาซานให้เด็กทุกคน และยังมีกระบวนการในห้องคลอดให้เหมือนกับที่โต๊ะบิแดทำในชุมชนมากที่สุด ผลปรากฏว่ามีหญิงตั้งครรภ์มาคลอดที่รพ.มากขึ้น อัตราการเกิด BA ลดลง

 

หากเรามองประเด็นของการทบทวน ด้วยเรื่องมาตรฐานวิชาชีพร่วมด้วย เราจะเห็นสาเหตุเชิงระบบทีอยู่ในเหตุการณ์นั้น ไม่พาดพิงกล่าวโทษไปถึงบุคคล แต่เรามองดูระบบ ที่เกี่ยวข้องว่าเป็นระบบใดบ้าง การประเมินภาวะ high risk ตั้งแต่ฝากครรภ์ ก่อนคลอด ระยะคลอด ส่วนใดที่ไม่ได้เป็นไปตามมาตรฐาน เราต้องแก้ที่จุดนั้น (หากเราประเมินน้ำหนักได้ 3,900 กรัม) เราจะประเมินว่าเป็น high risk หรือไม่ ระบบการส่งต่อ ระบบการปรึกษา ระบบเครื่องมืออุปกรณ์ หรือทักษะของแพทย์ พยาบาล เป็นอย่างไร ถ้าเราสามารถแก้ไขปัญาเชิงระบบได้ ร่วมกับการปรับปรุงทางด้านมิติจิตใจด้วยหัวใจที่งดงามของเราแล้ว ผลลัพธ์ที่ดีย่อมเกิดกับผู้ป่วย ผู้รับบริการและชุมชนของ เป็นความงดงามท่ามกลางความหลากหลายของวิธีการอย่างแท้จริง