หนังสือ 21st Century Skills : Learning for Life in Our Times ระบุลักษณะ ๘ ประการของเด็กสมัยใหม่ไว้ดังนี้

•   มีอิสระที่จะเลือกสิ่งที่ตนพอใจ และแสดงออกความเห็นของตน รวมทั้งลักษณะเฉพาะของตน


•   สามารถดัดแปลงสิ่งต่างๆ ให้ตรงตามความพอใจและความต้องการของตน (customization & personalization)


•   ตรวจสอบหาความจริงเบื้องหลัง (scrutiny)


•   เป็นตัวของตัวเองและเปิดเผยในปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น   เพื่อรวมตัวกันเป็นองค์กร เช่น ธุรกิจ รัฐบาล และสถาบันการศึกษา


•   ความสนุกสนานและการเล่นเป็นส่วนหนึ่งของงาน การเรียนรู้ และชีวิตทางสังคม


•   การร่วมมือ และความสัมพันธ์เป็นส่วนหนึ่งของทุกกิจกรรม


•   ความเร็วในการสื่อสาร ในการหาข้อมูล และตอบคำถาม


•   นวัตกรรมในทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิต

          เราไม่จำเป็นต้องเชื่อหนังสือฝรั่ง   เราอาจช่วยกันหาข้อมูลอย่างเป็นรูปธรรมว่าเด็กไทยสมัยใหม่เป็นอย่างไร   นี่คือโจทย์หนึ่งสำหรับให้ ชร.คศ. ช่วยกันรวบรวม 

          นอกจากนั้น ยังมีผู้ให้ความเห็นไว้ว่าเด็กยุคใหม่เป็น netizen  เป็นคนยุค Generation Z   ซึ่งเป็นการศึกษาลักษณะนิสัยเพื่อประโยชน์ทางการตลาด   ครูเพื่อศิษย์อาจช่วยกันศึกษารวบรวมลักษณะของเด็กยุคใหม่ เอาไว้ใช้ในการออกแบบการเรียนรู้      

          ลักษณะอย่างหนึ่งของศิษย์ไทย คือเกือบครึ่งหนึ่งเป็นคนที่ไม่ได้อยู่กับพ่อแม่   เพราะพ่อแม่ต้องออกไปทำงานนอกหมู่บ้านเป็นเวลานานๆ ทิ้งลูกไว้กับปู่ย่า หรือตายาย   หรือเด็กบางคนไม่มีพ่อแม่ เพราะพ่อแม่ตายไปแล้ว   หรือพ่อแม่หย่าร้าง อยู่กับพ่อหรือแม่   หรือบางคนเป็นลูกติดแม่โดยที่แม่แต่งงานใหม่และมีลูกกับสามีใหม่   เป็นความท้าทายต่อครูเพื่อศิษย์ที่จะช่วยให้ความอบอุ่น ความรัก แก่เด็กที่ขาดแคลนเหล่านี้

 

วิจารณ์ พานิช
๕ ธ.ค. ๕๓