เรียนรู้อะไร
      ความรู้ที่ได้รับจากการเรียนในวันอังคารที่  25  กรกฎาคม  2549 กิจกรรมครั้งที่  2 ของ  ศาสตราจารย์วิจารณ์  พานิช  จากโจทย์การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้   โดยใช้ฐานคิดจากโรงเรียนชาวนา   สำหรับการสอนของอาจารย์ครั้งนี้ข้าพเจ้าได้เรียนรู้ดังนี้
             1.เรียนรู้จากเอกสารและเพื่อนนิสิตด้วยกัน
         ได้ความรู้เรื่องการทำนา  การทำยาฆ่าแมลงด้วยสมุนไพรพื้นบ้าน  การรวมกลุ่มเพื่อแก้ปัญหาของคนในชุมชน   จากหนังสือและบทความ  เรื่องโรงเรียนชาวนา  ได้ความรู้จากการแลกเปลี่ยนความรู้  และกระบวนการคิดของเพื่อน ๆ นิสิต  ผ่านบทบาทที่ได้สมมติขึ้น
             2.เรียนรู้จากกระบวนการเรียนการสอนของอาจารย์หมอวิจารณ์  พานิช
             2.1 ได้เรียนรู้เทคนิคจัดการเรียนการสอน  เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง  กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิด  และให้มองปรากฎการณ์แบบบูรณาการ  เป็น “องคาพยพ” (organism)  ไม่มองแยกส่วน   ทุกสิ่งทุกอย่างล้วนมีความสัมพันธ์กัน  โดยเอาสถานะการณ์ใกล้ตัว  เช่นกรณีชาวนา   สามารถเอาไปปรับใช้ได้สถานการณ์อื่น ๆ ได้
            2.2ได้ความรู้จากการสรุปบทเรียน
           -ระบบการศึกษาส่วนใหญ่ให้ความรู้ระดับทติยภูมิ  (จากหนังสือ  และเอกสารตำรา)  เป็นมิติเดียวไม่ลึก   สู้ความรู้ระดับปฐมภูมิ  ผ่านการปฏบัติจริง ซึ่งเป็นความรู้ที่สามารถนำไปปรับใช้ได้เลย
          -วัฒนธรรมการเรียนรู้   คือการเข้าใจวิถีชีวิตที่มีความหลากหลาย   ซึ่งไม่มีคำตอบเดียว  ทุกสิ่งต้องปรับใช้ให้มีความเหมาะสมกับการดำรงชีวิต   ในบ้างครั้งต้องปรับเปลี่ยนวิธีคิดด้วย
           3.เรียนรู้จากกระบวนการเรียนการสอนของอาจารย์อ้อม  (อุรพิน  ชูเกาะทวด)
   ได้นำความรู้ที่ได้จากประสบการณ์จริงที่ได้ลงพื้นที่เข้าไปสัมผัส  กับชาวบ้าน  จนสามารถสร้างกระบวนการเรียนรู้และเปลี่ยนแปลงความคิดเข้าชาวบ้านได้   มาแลกเปลี่ยนและถ่ายทอดกับนิสิตอย่างพรั่งพรู  และน่าชื่นชม
          สุดท้ายต้องขอขอบพระคุณอาจารย์เป็นอย่างมาก  ที่ได้สละเวลามาให้ความรู้และแลกเปลี่ยนความคิดกับนักศึกษาป.เอก วัฒนธรรมศึกษา   แม้จะเพียง 2 ครั้งแต่สามารถทำให้นิสิตเกิดกระบวนการคิดที่แตกฉาน   และสามารถนำไปปรับใช้ได้ตลอดชีวิต