ความรู้ที่ได้รับจากการเรียนในวันอังคารที่ 25 กรกฎาคม 2549 กิจกรรมครั้งที่ 2 ของ ศาสตราจารย์วิจารณ์ พานิช จากโจทย์การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ โดยใช้ฐานคิดจากโรงเรียนชาวนา สำหรับการสอนของอาจารย์ครั้งนี้ข้าพเจ้าได้เรียนรู้ดังนี้ 1.เรียนรู้จากเอกสารและเพื่อนนิสิตด้วยกัน ได้ความรู้เรื่องการทำนา การทำยาฆ่าแมลงด้วยสมุนไพรพื้นบ้าน การรวมกลุ่มเพื่อแก้ปัญหาของคนในชุมชน จากหนังสือและบทความ เรื่องโรงเรียนชาวนา ได้ความรู้จากการแลกเปลี่ยนความรู้ และกระบวนการคิดของเพื่อน ๆ นิสิต ผ่านบทบาทที่ได้สมมติขึ้น 2.เรียนรู้จากกระบวนการเรียนการสอนของอาจารย์หมอวิจารณ์ พานิช 2.1 ได้เรียนรู้เทคนิคจัดการเรียนการสอน เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิด และให้มองปรากฎการณ์แบบบูรณาการ เป็น “องคาพยพ” (organism) ไม่มองแยกส่วน ทุกสิ่งทุกอย่างล้วนมีความสัมพันธ์กัน โดยเอาสถานะการณ์ใกล้ตัว เช่นกรณีชาวนา สามารถเอาไปปรับใช้ได้สถานการณ์อื่น ๆ ได้ 2.2ได้ความรู้จากการสรุปบทเรียน -ระบบการศึกษาส่วนใหญ่ให้ความรู้ระดับทติยภูมิ (จากหนังสือ และเอกสารตำรา) เป็นมิติเดียวไม่ลึก สู้ความรู้ระดับปฐมภูมิ ผ่านการปฏบัติจริง ซึ่งเป็นความรู้ที่สามารถนำไปปรับใช้ได้เลย -วัฒนธรรมการเรียนรู้ คือการเข้าใจวิถีชีวิตที่มีความหลากหลาย ซึ่งไม่มีคำตอบเดียว ทุกสิ่งต้องปรับใช้ให้มีความเหมาะสมกับการดำรงชีวิต ในบ้างครั้งต้องปรับเปลี่ยนวิธีคิดด้วย 3.เรียนรู้จากกระบวนการเรียนการสอนของอาจารย์อ้อม (อุรพิน ชูเกาะทวด) ได้นำความรู้ที่ได้จากประสบการณ์จริงที่ได้ลงพื้นที่เข้าไปสัมผัส กับชาวบ้าน จนสามารถสร้างกระบวนการเรียนรู้และเปลี่ยนแปลงความคิดเข้าชาวบ้านได้ มาแลกเปลี่ยนและถ่ายทอดกับนิสิตอย่างพรั่งพรู และน่าชื่นชม สุดท้ายต้องขอขอบพระคุณอาจารย์เป็นอย่างมาก ที่ได้สละเวลามาให้ความรู้และแลกเปลี่ยนความคิดกับนักศึกษาป.เอก วัฒนธรรมศึกษา แม้จะเพียง 2 ครั้งแต่สามารถทำให้นิสิตเกิดกระบวนการคิดที่แตกฉาน และสามารถนำไปปรับใช้ได้ตลอดชีวิต