ระบบการเกษตรเปรียบเสมือนระบบรากของต้นไม้ใหญ่ ทำหน้าที่ดูดน้ำดูดธาตุอาหาร เป็นแหล่งสะสมอาหารและยารักษาโรค และเป็นเสายึดเหนี่ยวของส่วนที่อยู่เหนือดิน สังคมไทยเปรียบเสมือนส่วนที่อยู่เหนือดินทั้งหมด

 

"สังคมไทยมีระบบเกษตรหรือระบบรากที่แข็งแรงจึงทำให้สังคมอยู่อย่างมีความสุข" 

 

อย่างไรก็ตาม ความคาดหวังของสังคมไทย (ส่วนของต้นไม้ที่อยู่เหนือดิน) เริ่มมีมากขึ้น เช่น ต้องให้ระบบเกษตรทำหน้าที่คำนึงถึงสภาพแวดล้อม คำนึงถึงสุขภาพของผู้บริโภค ฯลฯ ทำให้การเกษตรต้องมีการปรับตัวตามความต้องการอย่างต่อเนื่อง เพราะสังคมไทยมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องเช่นกัน 

 

แบบจำลองระบบเกษตรจะช่วยให้สังคมไทยเข้าใจว่าระบบรากของตนนั้นมีความสามารถในการทำหน้าที่ตามความคาดหวังของสังคมไทยได้มากน้อยเพียงใด และในเวลาเดียวกันทำให้สังคมไทยต้องทำการดูแลรักษาระบบรากของตนเองอย่างไร จึงจะได้ผลผลิตจากระบบเกษตรตามความต้องการ

------------------------------

อรรถชัย จินตะเวช, เชียงใหม่

๒๙ กรกฏาคม ๒๕๔๙