สิ่งที่ทำให้คนเหนือคน คือ ความคิดที่เหนือชั้น

การจัดกิจกรรมค่ายพัฒนาทักษะกระบวนการคิด เพื่อสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์ธรรมชาติสิ่งแวดล้อม

  

ท่าน ผอ.สพป.ยส.๑ ดร.โกวิท  เพลินจิตต์ ประธานพิธีเปิดกิจกรรมค่าย

                         โรงเรียนไทยรัฐวิทยา  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มลุ่มน้ำชี ได้ดำเนินการตามยุทธศาสตร์ไทยรัฐวิทยา ฉบับที่ ๒ (พ.ศ.๒๕๕๑ – ๒๕๕๔) โดยจัดทำโครงการพัฒนาทักษะกระบวนการคิดเพื่อสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กิจกรรมที่ดำเนินการคือการนำครูและนักเรียนแกนนำขับเคลื่อนกระบวนการคิดสู่ห้องเรียน เข้าค่ายพัฒนาทักษะกระบวนการคิด ระหว่างวันที่ ๑ – ๓ ธันวาคม  ๒๕๕๓ ณ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาน้ำทิพย์ อำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด ได้รับเกียรติจากท่าน ดร.โกวิท  เพลินจิตต์ ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่ประถมศึกษายโสธร เขต ๑ เป็นประธานพิธีเปิด ผู้เขียนในฐานะหัวหน้าโครงการขอเล่ารายละเอียดความเป็นมาโครงการดังนี้

  

ประธานพิธีเปิดบันทึกภาพร่วมกัยครูนักเรียนกลุ่มลุ่มน้ำชี

หลักการและเหตุผล

 

                         การคิดเป็นกระบวนการทำงานของสมอง ที่เป็นไปตามธรรมชาติของมนุษย์ที่เกิดขึ้น อันเป็นผลมาจากประสบการณ์เดิม สิ่งเร้า และสภาพแวดล้อมที่เข้ามากระทบ ส่งผลให้เกิดความคิดในการที่แก้ไข ปรับตัวเพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหา หรือปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น รวมทั้งสามารถสร้างสิ่งใหม่ ๆ ให้เกิดขึ้นได้ การคิดเป็นสิ่งที่เป็นนามธรรม เป็นกระบวนการที่มีความต่อเนื่องและเป็นขั้นตอน มาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน มาตรฐานที่ ๔ กำหนดให้ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ มีวิจารณญาณ มีความคิดสร้างสรรค์ คิดไตร่ตรองและมีวิสัยทัศน์  จากการประเมินภายนอกโดยสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา(สมศ.) พบว่าโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มน้ำชี ยังมีคุณภาพอยู่ในระดับไม่น่าพอใจ กล่าวคือผลการประเมินอยู่ในระดับพอใช้หรือไม่ผ่านการประเมิน ส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ำกว่าค่าเฉลี่ยระดับประเทศ ซึ่งมูลนิธิไทยรัฐได้ตระหนักและมองเห็นความสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้เกิดทักษะกระบวนการคิด จึงกำหนดในแผนยุทธศาสตร์ ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๕๑ – ๒๕๕๔) ให้โรงเรียนไทยรัฐวิทยาดำเนินการ โครงการพัฒนาทักษะกระบวนการคิด จึงเป็นโครงการที่จะพัฒนาผู้เรียนให้เกิดทักษะการคิดที่หลากหลาย คิดกว้าง มองไกล อย่างมีเหตุผลและสร้างสรรค์ ส่งผลให้คุณภาพการศึกษามีมาตรฐานได้เป็นอย่างดียิ่ง

 

ท่านกฎ  ชัยพินิจ หัวหน้าเขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาน้ำทิพย์บรรยายสร้างจิตสำนึก
การอนุรักษ์ธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ภาพน้ำท่วมตึกใบหยก เหตุภัยพิบัติเฮติ

๒. วัตถุประสงค์

                         ๒.๑ ผลผลิต

                                (๑) นักเรียนโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มน้ำชี จำนวน ๘๐ คน (โรงเรียนละ ๑๐ คน) ได้รับการพัฒนาให้เป็นนักเรียนแกนนำทักษะกระบวนการคิด

                                (๒) ครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มน้ำชี จำนวน ๒๐ คน (ช่วงชั้นละ ๑ คน) ได้รับการพัฒนาให้เป็นครูแกนนำขับเคลื่อนทักษะกระบวนการคิด

                         ๒.๒ ผลลัพธ์

                                (๑) นักเรียนแกนนำโรงเรียนไทยรัฐวิทยา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มลุ่มน้ำชี มีความสามรถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ อย่างเป็นระบบและประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้

                                (๒) ครูโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มน้ำชี เป็นครูแกนนำขับเคลื่อนทักษะกระบวนการคิดเข้าสู่ห้องเรียนร่วมกับนักเรียนแกนนำ

 

คุณครูปาสดใส แต่ทำไม คุณครูเปิลมึน

กิจกรรมดำเนินการ

                         การนำนักเรียนเข้าค่ายพัฒนาทักษะกระบวนการคิดครั้งนี้ กำหนดหลักสูตรดังนี้

                                (๑) ทำอย่างไรจึงจะได้เพื่อนมากที่สุด

                                (๒) กิจกรรมสุนทรียสนทนา พูดในสิ่งที่อยากพูด ฟังโดยไม่โต้แย้ง โดยไม่กำหนดหัวเรื่องที่พูด

                                (๓) กิจกรรม WALK RALLY สิ่งแวดล้อม จัดกิจกรรมกระตุ้นการคิดและสร้างจิตสาธารณะ แบ่งออกเป็น ๘ ฐาน ดังนี้

                                      ๓.๑ ฐานจารึกชื่อ ให้นักเรียนปีนต้นไม้ขึ้นไปเขียนชื่อตนเองบนป้ายกระดานที่ติดไว้บนต้นไม้ ที่สูงพอประมาณ ฝึกทักษะการคิดแก้ปัญหาร่วมกัน มีความสามัคคีกัน กรณีนักเรียนหญิงปีนไม่ได้นักเรียนชายจะให้นักเรียนหญิงเหยียบบ่าขึ้นไปเขียน

                                      ๓.๒ ฐานมุ่งสู่เป้าหมาย ให้นักเรียนโยนห่วงลงในหลักที่กำหนด ฝึกให้นักเรียนคาดคะเน วางแผนในการโยน ทั้งยังฝึกให้เด็กได้ให้กำลังใจกันและกัน

 

                                      ๓.๓ ฐานเชือกสัมพันธ์ ใช้เชือกผูกปากกาเคมี หลายๆ เส้น ให้นักเรียนดึงเชือกวาดภาพนางสาวไทยให้ครับตามที่ผู้สั่งการให้วาด เป็นการฝึกทักษะผู้นำผู้ตาม

 

                                      ๓.๔ ฐานฮูลาฮูบหรรษา ใช้ฮุลาฮูบ ๒ ห่วงให้นักเรียนจับมือกันไม้ให้หลุดแล้วลอดห่วงจากคนแรกไปถึงคนสุดท้ายให้เร็วที่สุด

                                      ๓.๕ ฐานแรลลี่ตะเกียบ ให้นักเรียนคีบผลมะนาวจากถ้วยไปวางที่ปลายขาด ผลัดเปลี่ยนไปมา จนครบทุกคน เป็นการฝึกสมาธิ

 

                                      ๓.๖ ฐานหอคอยโดมิโน่ ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มต่อโดมิโน่ให้สูงที่สุดเท่าที่จะทำได้ ฝึกให้นักเรียนวางแผน ร่วมมือกัน มีสมาธิ

                                      ๓.๗ ฐานโยนบอลกลับหลัง ให้นักเรียนโยนลูกบอลกลับหลังให้เพื่อนที่อยู่หลังใช้กรวยรับ โดยให้ผลัดเปลี่ยนคนรับ ไปเป็นคนโยน ส่วนคนที่โยนแล้วไปต่อท้ายแถว จับเวลาให้นับลูกที่รับได้ ฝึกการประสานงาน สร้างความสัมพันธ์ในทีม

                                      ๓.๘ ฐานสาลิกาป้อนเหยื่อ ให้นักเรียนคาบหลอดดูดส่งต่อห่วงยาง ๑ เส้น จากคนแรกไปคนสุดท้าย ให้เร็วที่สุด ฝึกการช่วยเหลือกันและกัน

                                ๔. การฝึกเขียนแผนที่ความคิดเรื่องปัญหาน้ำท่วม ในรูปแบบต่างๆ

                                ๕.ระดมสมอง ๒๐ ช่วยประหยัดพลังงาน

                                ๖. กิจกรรมถ้ามีเงิน ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท( ๑ ล้าน บาท) จะวางแผนใช้เงินอย่างไร แนวคิดได้จากครูป้อม (ราชิต  สุพร ) ครูนอกกะลา

                                ๗. กิจกรรมมะเร็งแห่งชีวิต ฝึกให้นักเรียนวิเคราะห์บทกลอนและนำเสนอในทุกรูปแบบที่จะทำให้ผู้อื่นสนใจ

                                ๘. กิจกรรมเดินสำรวจป่า สร้างคุณค่าความตระหนัก ได้พบเห็นคุณค่าของป่าไม้

                         การดำเนินการได้รับความร่วมมือ จากท่านกฎ  ชัยพินิจ หัวหน้าเขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาน้ำทิพย์ อำเภอหนองพอกจังหวัดร้อยเอ็ด ตลอดจนผู้บริหาร คณะครูและนักเรียนโรงเรียนไทยรัฐวิทยา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มลุ่มน้ำชี ทั้ง ๘ โรงเรียนได้แก่

        (๑)โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๑๑ (บ้านแข้) จังหวัดมุกดาหาร

        (๒)โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๑๗ (บ้านมะโม) จังหวัดมหาสารคาม

        (๓)โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๓๔ (บ้านกุดโง้ง) จังหวัดขอนแก่น

        (๔)โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๓๕ (บ้านคำกั้ง) จังหวัดกาฬสินธุ์

        (๕)โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๓๖ (บ้านบะตากา) จังหวัดร้อยเอ็ด

        (๖)โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๖๓ (ชุมชนบ้านคำแดง) จังหวัดยโสธร

        (๗)โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๘๔ (บ้านสำราญเพี้ยฟาน) จังหวัดขอนแก่น

        (๘)โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๑๐๑ เฉลิมพระเกียรติ จังหวัดร้อยเอ็ด

 

                         ในโอกาสนี้กลุ่มของเรามีผู้บริหารที่ย้ายเข้ามาบริหารใหม่ ๒ ท่าน คือ ผอ.เกษม  โสภา โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๘๔ และ ผอ.กำจัด  คะโยธา โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๓๕ จึงขอต้อนรับสู่ร่มเขียว- ขาว ด้วยความยินดียิ่ง วันที่ ๒  ธันวาคม  ๒๕๕๓ ได้ต้อนรับ ดร.ศศินันท์  พูนลาภ มาเยี่ยมค่ายพร้อมนำนมมาแจกนักเรียน เป็นการพบกันครั้งแรกของชาว Gotoknow มิตรภาพล้นเปี่ยม ท่านมาพร้อมกับคู่ชีวิตที่ทำงานอยู่ใกล้ๆ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาน้ำทิพย์ ทราบว่าเป็นเขตป้องกันไฟป่าท่าลาด

 

                         การจัดกิจกรรมค่ายครั้งนี้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมาก ในขณะเดียวกันก็ได้รับข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ในการดำเนินการครั้งต่อไปดังนี้

                         (๑)ควรจัดกิจกรรมค่ายทักษะกระบวนการคิด ในลักษณะค่ายต้นกล้าวรรณกรรม ที่ดำเนินการโดยครูสลา  คุณวุฒิ ที่เน้นการเขียนเรื่องสั้น บทกวี บทเพลง และการวาดภาพ ซึ่งที่ขอนแก่นจัดแล้วได้รับความสนใจ จึงมอบหมายให้โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๓๔ ประสานงานกับคณะวิทยากร

                         (๒) ควรนำนักเรียนระดับมัธยมขยายโอกาส ได้เข้าร่วมกิจกรรมค่ายในปีต่อๆ ไป

                         ขอบคุณทุกท่านที่มีส่วนร่วมในการดำเนินการครั้งนี้ ปีหน้าพบกันอีกครั้งครับ มีความสุขกันทั่วหน้า เดินทางกลับปลอดภัย ที่สำคัญขอบพระคุณทุกท่านที่เข้ามาเยี่ยมชมกิจกรรมของพวกเราด้วยศรัทธา คารวะครับ