งานสังเคราะห์ บ่อยครั้งที่มีคนถาม ผมตอบให้เขาเข้าใจไม่ได้ ...ตอบยังไงดี???

ผมประชุมทีมงานวิจัย ว่าด้วยการสังเคราะห์กระบวนท่องเที่ยวโดยชุมชนแม่ฮ่องสอน  ที่ ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นแม่ฮ่องสอน เพื่อวางแผนการดำเนินงานวิจัยร่วมกัน ในกลุ่มนักวิจัย

หลังจากนั้นผมและทีมงานวิจัยได้ไป เปิดบัญชี ธนาคารเพื่อรองรับงบประมาณที่จะโอนมาเป็นค่าใช้จ่ายของโครงการวิจัย

เตรียมหลักฐานให้พร้อมแล้ว ติดต่อเกี่ยวกับการเปิดบัญชีใหม่

พนักงานสาวสวย ช้อนตามองเอกสาร ที่ผมวาง และอ่านอย่างตั้งใจ เธออ่านเอกสารและ แซวผมเป็นระยะๆ ...ผมคิดว่า เธอสวย..น่ารักดี นี่คือมาตรฐานบริการของธนาคารที่มีความเป็นกันเอง...ผมก็รู้สึกดี คนอะไรนอกจากจะสวยแล้ว ยังช่างเจรจาอีกต่างหาก

เฮ้อ....บรรยากาศดีจังครับ...!!!  

สาวสวยเธอทวนชื่อบัญชี "กระบวนการสังเคราะห์ การท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอน" และถามผมว่า "มันเหมือน การสังเคราะห์แสง หรือเปล่าค่ะ" ผมชะงัก นั่งคิด อยู่พักหนึ่ง ว่าจะตอบยังไงดี...???(ตั้งหลักไม่ทัน)

เอ่อ.....(เกิดตะกุกตะกัก อาการประหม่า อย่างที่ไม่เคยเป็น) ตอนอยู่ต่อหน้าชาวบ้านเยอะๆ ผมไม่เคยประหม่าแบบนี้

ตั้งสติได้ ผมตอบว่า "เหมือนกันหล่ะครับ การสังเคราะห์แสงของพืช หมายถึง  การที่พืชสังเคราะห์อาหารไว้ใช้ประโยชน์โดยอาศัยแสงแดด หรือแสงทั่วไป เป็นกระบวนการที่พืชใช้ประโยชน์จากแสง ส่วนการสังเคราะห์งานท่องเที่ยวที่ผมทำก็เป็นการรวบรวมเอาความรู้ ประสบการณ์การท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอน นำมาเรียบเรียงประมวลผล ให้เกิดเป็นข้อมูลที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้เลย"

อธิบายเสร็จพร้อมกับความโล่งอกของผม แต่ไม่รู้ว่า เธอเข้าใจหรือเปล่า เห็นแต่เธอยิ้มๆ ...คาดว่าน่าจะเข้าใจบ้างละครับ

หลายครั้งที่ เราตอบคำถามเรื่อง "การสังเคราะห์"  ไม่ชัดเจน ว่าคืออะไร?

ผมเข้าใจว่าอย่างนี้ครับ.... 

การสังเคราะห์ เป็นหนึ่งในกระบวนการ KM เป็นขั้นตอนที่เริ่มมาจาก การรวบรวมองค์ความรู้(จากทุกแหล่ง) แล้วนำมาจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ ก่อนที่จะนำมาวิเคราะห์ข้อมูล จนกระทั่ง มาถึงกระบวนการสังเคราะห์ข้อมูล ในที่สุด

งานสังเคราะห์ เองก็ต้องวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมายที่จะนำไปใช้ประโยชน์ชัดเจน เสร็จแล้วเรามาคิด ประเด็นที่จะทำการสังเคราะห์ให้สอดคล้องและครอบคลุมกลุ่มเป้าหมาย ที่จะใช้ประโยชน์จากงานสังเคราะห์นั้น ตรงนี้สำคัญเพราะจะทำให้งานสังเคราะห์ที่ได้มา คม ชัด ลึก และเอื้อต่อการ พัฒนาพื้นที่และสนองตอบกลุ่มเป้าหมายอย่างแท้จริง

ช่วงแรกของงานวิจัยชิ้นใหม่ ผมได้นั่งอ่านเอกสาร งานวิจัย งานพัฒนาเกี่ยวกับการท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอนมากมาย ก่อนที่จะนำมาประมวลให้เห็นภาพรวม ตามกรอบประเด็น

ถือว่าเป็นงานหนักเอาการ สำหรับผมเหมือนกัน แต่สิ่งที่ได้ก็คือ ได้เรียนรู้กระบวนการ ที่เป็นนวัตกรรมเด่นๆที่ซ่อนใน งานพัฒนา งานวิจัย เหล่านั้น ทำให้ผมมองเห็นภาพของกระบวนการทำงานที่หลากหลายและหลากลีลา แม้กระทั่ง...ผมลัพธ์ที่แตกต่างกัน ...น่าสนใจมาก

ช่วงต่อไปกระบวนการนอกจากการอ่านเอกสารที่รวบรวม เรายังมีงาน Action ที่จะต้องลงไปถอดบทเรียน จัดเวที สัมภาษณ์เชิงลึกบุคคล ให้ครอบคลุมในพื้นที่จริงด้วย.... เป็นงานสังเคราะห์ที่เราให้ ชุมชนมีส่วนร่วม และสกัด-เก็บ-วิเคราะห์-สังเคราะห์ ความรู้จากชุมชนพื้นที่เป้าหมาย

นับจากนี้อีกประมาณ ๑ ปี กระบวนการสังเคราะห์งานท่องเที่ยวโดยชุมชนแม่ฮ่องสอน คาดว่าน่าจะแล้วเสร็จ 

ในช่วง ๑ ปี น่าจะมี กระบวนการที่ได้เรียนรู้ ระหว่างผมกับทีมวิจัย ผมกับชุมชน และมีเหตุการณ์เกิดขึ้นมากมาย ที่ผมและทีมงานวิจัยได้เรียนรู้ผ่านกระบวนการวิจัย...

ผมพยายามจะนำมาเขียนบันทึกเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันครับ