ข้อสังเกตจากการสอนหัวข้อทฤษฎีการพัฒนา ครั้งที่ 3                                                              โดย ผศ. ดร.กนกวรรณ มะโนรมย์   วันที่ 25  กรกฎาคม 2549 หัวข้อ วาทกรรมการพัฒนา การพัฒนาอย่างยั่งยืน และแนวคิด วัฒนธรรมชุมชน                  โดยรวมแล้ว นักศึกษามีความตั้งใจในการอ่านและพยายามทำความเข้าใจเกี่ยวกับเนื้อหาทฤษฎีและนำเสนอในชั้นเรียนเพื่อให้เพื่อนๆร่วมชั้นเรียนได้แสดงความเห็น ตั้งข้อสังเกตรวมทั้งวิจารณ์แนวคิดและข้อเสนอเพิ่มเติมเพื่อถมจุดอ่อนของแนวคิด               การวิเคราะห์แนวคิด 1) การพัฒนาพัฒนา  2) พัฒนาอย่างยั่งยืน และ    3) วัฒนธรรมชุมชน โดยใช้แนวคิดเรื่องวาทกรรมนั้นทำให้นักศึกษาพอจะเข้าใจได้ว่า แนวคิดทั้ง 3 ถูกสร้างขึ้นจากกระบวนการทางสังคมอะไรบ้าง จุดมุ่งหมายของแนวคิดเพื่ออะไร และมีระบบ กลไก หรือเครื่องมือรองรับอะไรที่ทำให้แนวคิดทั้งหมดดำรงอยู่อย่างหลากหลายอย่างไรในยุคปัจจุบัน และคุณูปการตลอดจนข้ออ่อนของแต่ละแนวคิดในการพัฒนา               อย่างไรก็ตาม จากการระดมความเห็น การถกเถียงเพื่อทำความเข้าใจรวมทั้งการวิพากษ์วิจารณ์แนวคิดในการพัฒนา นั้นผู้สอนพยายามตั้งคำถามให้นักศึกษาได้ขบคิดในเรื่องที่คนทั่วไปมักจะมองข้ามเพราะความคุ้นชิน เช่น ควรมีข้อสังเกตอะไรบ้างต่อ ความหมายของการพัฒนาอย่างยั่งยืน และแนวคิดวัฒนธรรมชุมชนที่เรามักจะใช้กันมากมายแต่ไม่เคยตั้งคำถามกับสิ่งเหล่านี้เพราะเห็นว่ามันดีมันเหมาะแล้วนั่นเอง อาทิ ทำไมวัฒนธรรมชุมชนจึงยืนหยัดอยู่ได้ แต่ไม่สามารถก้าวข้ามพ้นขึ้นไปเป็นนโยบายระดับรัฐ ข้ออ่อนและ จุดเด่นของแนวคิด เป็นต้น             จากการประเมินการรับรู้ ความเข้าใจในเนื้อหาของแนวคิด ตลอดจนการแสดงความเห็นเชิงตั้งข้อสังเกตและวิจารณ์ ผู้สอนเห็นว่านักศึกษาส่วนใหญ่ยังไม่สามารถแสดงความเห็นเชิงแนวคิดได้เท่าที่ควรเพื่อตอบโต้กันทางทฤษฎีแต่มักเป็นการยกปรากฏการณ์ทั่วไปทางสังคมมาอ้างถึงเป็นหลัก ทั้งนี้เพราะนักศึกษายังไม่ค่อยมีพื้นฐานทางทฤษฎีมาก่อน อย่างไรก็ตาม ความเห็นของนักศึกษาที่มีตลอด 3 ชั่วโมงของการเรียนการสอนมีประโยชน์ในแง่ที่ช่วยสะท้อนปรากฏการณ์ความจริงในสังคมได้ในระดับดีมาก