โรงเรียนที่ฝึกหัดครูที่ต้องเรียนรู้ตลอดชีวิต

วันนี้จะมาเล่าเรื่องไกล้ ๆ ตัวที่สุด 
เรื่องโรงเรียนฝึกหัดครูจังหวัดแม่ฮ่องสอน
จริง ๆ แล้วสถาบันที่ฝึกหัดครูทำหน้าที่ใ้ห้ทฤษฎี
ก็คือมหาวิทยาลัยที่ทำหน้าที่ในการผลิตครู
และฝึกปฏิบัติการสอนไม่เกิน 1 เทอม จากนั้นจึง
เป็นหน้าที่ของนิสิต นักศึกษาแต่ละคน ที่จะเข้าไป
เรียนรู้ โดยการฝึกปฏิบัติจริง สถานที่เรียนรู้และปฏิบัติ
การจริงที่ผมคิดว่าใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เพราะ
เป็นสถิติทีเรียกบรรจุและโยกย้ายครูนั้นมีจำนวนมาก
ครูที่มาบรรจุ และ เป็นลูกจ้าง พนักงานราชการจำนวนมาก
ไ่ม่ใช่คนในท้องถิ่น และโรงเรียนที่ทำหน้าที่ฝึกหัดครูนั้น
ล้วนแต่เป็นโรงเีรียนทุรกันดารบนป่า บนเขาทั้งสิ้น

กระบวนการฝึกหัดครูนั้นเริ่มต้นเมื่อได้รับการเรียกบรรจุ
ก็จะมีโรงเรียนไกล้ไกล ไม่เท่ากัน หลายท่านถอดใจ
ไม่เลือกที่จะเดินทางไกลไปป่าเขาลำเนาไพรแม้ว่าจะ
ได้รับการเรียกบรรจุ  หลายท่านก็ได้เลือกโรงเรียนที่อยู่
ใกล้แต่ก็ลำบาก กันดาร เช่นกัน หลายท่านได้ฝึกปฏิบัติ
เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนตั้งแต่วันแรกที่ได้รับการบรรจุ
แต่งตั้ง เพราะบางโรงเรียนมีครูอยู่คนเดียวและไม่มีตำแหน่ง
ผู้อำนวยการ จึงแต่งตั้งครูบรรจุใหม่เหล่านั้นให้รับผิืดชอบ
รักษาราชการแทนผู้อำนวยการได้ทันที บางคนก็ร้องให้
ที่จะต้องมาเรียนรู้ชีวิตแบบใหม่นี้ ซึ่งก็ไม่เหมือนกับทฤษฎี
ที่ได้รับการพร่ำสอนมาในสถาบันการผลิตครู และนอกเหนือ
ทฤษฎีครั้งแรกที่บรรจุ ก็ได้รับตำแหน่งผู้บริหารทันที่

สิ่งที่ต้องเรียนรู้สิ่งแรกสำหรับโรงเรียนฝึกหัดครูจังหวัดแม่ฮ่องสอน
คือ การผูกโซ่รถ แปดสิบเปอร์เซ็นต์ของโรงเรียนที่ว่างเป็นโรงเรียน
ที่กันดารทางไม่ดี การผูกโซ่รถเป็นจึงเป็นความรู้แรกที่ต้องเรียนรู้
นอกจากผูกโซ่รถแล้ว ยังเป็นการขับรถในทางลำลองอย่างไรไม่ให้
ตกเขา การขับรถในขณะที่ฝนตก หรือฝนตกหยุดใหม่ ๆ จำเป็น
ที่จะต้องเรียนรู้หมดทั้งสิ้น การดัดแปลงรถเพื่อที่จะลุยโคลน
การปรับจิตใจให้ต่อสู้กับสภาพใหดร้ายทารุณเช่นน้ำป่า โคลนถล่ม
สัตว์มีพิษบางชนิด เช่น งู ทาก ริ้น เหลือบ ไร ซึ่งก็ทราบดีว่าส่วนใหญ่
ของผู้ที่มาบรรจุครูฐานะทางครอบครัวหวังต้องการลูกที่เป็นข้าราชการ
ทั้งสิ้น ดังนั้นการอดทนอยู่จึงเป็นการเีรียนรู้ตลอดชีวิตที่ไม่มีในตำรา

สิ่งที่ต้องเรียนรู้ในสถาบันฝึกหัดครูจังหวัดแม่ฮ่องสอนสำหรับบางท่าน
ที่โชคดีได้เรียนรู้เป็นผู้อำนวยการในวันแรกยามบรรจุ สิ่งแรกก็คือการ
รับส่งหนังสือ ด่วน ด่วนที่สุด ที่หยุดนิ่งไว้บริเวณที่รับหนังสือ บางเรื่อง
เป็นการสั่งการด่วนมาก ประเภทออกวันนี้และต้องการข้อมูลวันนี้ โรงเรียน
ส่วนใหญ่กว่า เจ็ดสิบเปอร์เซ็นต์ไ่ม่มีไฟฟ้าใช้ การรับส่งหนังสือโดยใช้ไฟล์
ส่งจากโรงเรียนจึงเป็นเรื่องที่ยากเย็นมาก นอกจากนั้นสิ่งที่จะ้ต้องเรียนรู้
ก็คือการรับจ่ายเงิน ซึ่งจะต้องยุ่งเกี่ยวกับเอกสารเป็นส่วนมาก และการลง
มาติดต่อกับธนาคารที่อยู่ในเมือง ซึ่งบางครั้งก็ต้องรอเป็นเวลานานมาก
เป็นสิ่งที่ต้องเรียนรู้ตลอดจนการเป็นนักเรียนฝึกหัดครูจังหวัดแม่ฮ่องสอน

สิ่งที่ต้องเรียนรู้อีกนั้นก็คือการจัดการเีรียนการสอนที่ไม่เหมือนกับทฤษฎี
คือ สอนควบชั้นสองชั้นบ้าง สามชั้นบ้าง ผู้เรียนทั้งหมดก็เป็นชนเผ่าที่ใช้
ภาษาไทยเป็นภาษาที่สอง ภาษาที่สาม ซึ่งมีความยากลำบากเป็นสองสามเท่า

(อ่านต่อพรุ่งนี้)