ระยะนี้ทุกเช้าเย็นจะได้ยินเสียงประกาศให้ชาวบ้านเตรียมตัวทำบุญในเดือนสิบสองเป็ง

     

      

 

    

  ระยะนี้ทุกๆเช้าและเย็นทุกคนในหมู่บ้านของฉันจะได้ยินเสียงประกาศจากที่ทำการผู้ใหญ่บ้านให้ทุกคนเตรียมตัวทำบุญในเทศกาลเดือนสิบสองเป็ง  ซึ่งเป็นประเพณีที่ปฏิบัติกันมานาน  ผู้ใหญ่บอกต่อๆกันมาว่าไม่ให้ลืมวันสำคัญในวันนี้เพราะเชื่อกันว่าเป็นวันปล่อยผี ปล่อยเผต ที่ญาติหรือบรรพบุรุษที่เสียชีวิตไปแล้วจะได้กลับมาเยี่ยมและได้มารับส่วนบุญที่ลูกหลานอุทิศให้  ถึงแม้ลูกหลานจะย้ายไปตั้งหลักฐานอยู่ที่ไหนก็มักจะไม่ลืมการตานก๋วยสลาก และวันขึ้นสิบห้าค่ำเดือนสิบหรือเดือนสิบสองเป็งเป็นประเพณีตานก๋วยสลาก ที่จัดขึ้นที่วัดหลวงหรือวัดพระธาตุหริภุญชัย จังหวัดลำพูน  โดยมีคณะศรัทธาที่มาจากวัดต่างๆทั่วจังหวัดมาร่วมทำบุญ  โดยจัดที่นั่งให้คณะศรัทธาของแต่ละวัดไว้ประจำอย่างวัดในหมู่บ้านของฉันก็จะได้นั่งทางทิศเหนือของวิหารหลวงก็จะมาอยู่กันที่นี่ทุกๆปี โดยทุกคนจะจัดเตรียมก๋วยสลากหรือเครื่องไทยทานพร้อมกับเส้นสลากคือใบที่เขียนบอกชื่อผู้ที่ทำบุญ บอกที่อยู่ว่าเป็นศรัทธาของวัดใด นั่งอยู่ที่ไหน และบอกชื่อของผู้ที่เราจะอุทิศส่วนกุศลไปให้ ทุกวัดจะรวบรวมเส้นสลากนี้ไปส่งให้กับทางวัดหลวงเมื่อทำพิธีทางศาสนาเสร็จแล้วถึงพิธีแจกเส้นสลากให้กับพระที่ได้รับนิมนต์มาในงานทำบุญวันนี้  ซึ่งพระสงฆ์และสามเณรที่ได้รับเส้นสลากแล้วก็จะตามไปรับก๋วยสลากนั้นตามรายละเอียดที่เจ้าของสลากเขียนไว้ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่สนุกตื่นเต้นทั้งพระเณรและเจ้าของสลาก  เพราะแต่ละคนจะไม่รู้ว่าสลากของตนจะไปตกอยู่ที่วัดไหน บางคนที่มีศรัทธาแก่กล้าก็จะแต่งต้นสลากมาใหญ่โต เรียกว่าสลากย้อมซึ่งมักจะเป็นของหญิงสาวเท่านั้น 

            ฉันจำได้ว่าเคยไปร่วมพิธีตานก๋วยสลากกับแม่อุ้ยและแม่พร้อมญาติพี่น้องทุกๆปี และครั้งสุดท้าย เมื่อฉันเรียนหนังสืออยู่โรงเรียนมัธยมประจำจังหวัด ที่โรงเรียนได้ให้นักเรียนทุกชั้นแต่งองค์สลากและมาร่วมพิธีตานก๋วยสลากกับประชาชนด้วย ก่อนจะถึงเวลาอ่านสลากก็ชวนกันเดินดูต้นสลากที่คณะศรัทธาของแต่ละวัดนำมาตั้งไว้เพื่อรอเวลาที่จะทำบุญ เป็นความประทับใจที่ได้เดินดูต้นสลากสวยๆและมีต้นสลากที่ใส่ยอดสลากมาก บางคนก็สร้างเป็นบ้านมีข้าวของเครื่องใช้ในบ้านครบมีรูปภาพของคนที่จะอุทิศส่วนกุศลให้ เป็นต้น 

         ปัจจุบันแม้ฉันจะไม่ได้ไปร่วมในพิธีตานก๋วยสลากมานานแล้ว ด้วยเหตุผลที่ไม่ตรงกับวันหยุด ฉันก็ทำบุญที่วัดประจำหมู่บ้านและเตรียมเครื่องไทยทานเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษเหมือนกับชาวบ้านที่นับถือศาสนาพุทธที่หมู่บ้านของฉันปฏิบัติต่อกันมาหลายชั่วอายุคน