การบริหารการเปลี่ยนแปลง

ความสำเร็จที่ท้าทายผู้บริหารยุคใหม่

         การปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง  กำหนดวิสัยทัศน์ว่า “คนไทยได้เรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ”  ด้วยการบริหารการเปลี่ยนแปลงในยุคเศรษฐกิจฐานความรู้ (Knowledge – based  econowy)  และสังคมฐานความรู้ (Knowledge – based  Society)  ตลอดเวลาการบริหารผู้บริหารจะต้องบริหารการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา

ความหมายของการเปลี่ยนแปลง

        การเปลี่ยนแปลง  หมายถึง  การก้าวจากสิ่งเดิม ๆ ไปสู่สิ่งที่คาดหวังอยากให้เป็น

ทำไมต้องบริหารการเปลี่ยนแปลง

         1.  ความต้องการของลูกค้า  โรงเรียนต้องการจัดการศึกษาให้สนองความต้องการของผู้ปกครอง   ซึ่งโรงเรียนมีคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นผู้ที่คอยสนับสนุน  กำหนดนโยบายแนวทางพัฒนาสถานศึกษา ธุรกิจลูกค้าต้องมาก่อน การจัดการศึกษาต้องสนองความต้องการชุมชน

         2.  การแข่งขัน  มีการแข่งขันระหว่างโรงเรียนที่ต้องแย่งเด็ก  โรงเรียนยอดนิยมจะมีเด็ก ๆ มาก แต่โรงเรียนที่ขาดความพร้อมเด็กจะลดลง  การแข่งขันจึงเป็นการแข่งขันด้านวิชาการและเทคโนโลยี อนาคตโรงเรียนใหญ่คนจะล้น แต่โรงเรียนขนาดกลางจะกลายเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียนขนาดเล็กจะเป็นโรงเรียนของปัจฉิมวัย แนวโน้มปฐมวัยจะมีน้อยลง

         3.  ผลผลิต  เมื่อผลผลิตมีคุณภาพไม่เป็นที่ต้องการจะต้องมีการทบทวน  หาทางแก้ปัญหาเพื่อพัฒนาคุณภาพต่อไป เมื่อบุคคลภายนอก(สมศ.)มาประเมินคุณภาพมักจะมีข้อเสนอแนะให้โรงเรียนพัฒนาสู่มาตรฐาน

         4. วัฒนธรรมองค์การเปลี่ยน  เมื่อเปลี่ยนโครงสร้างหรือเปลี่ยนผู้นำองค์การ  ย่อมจะมีการเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์การ โรงเรียนต้องพร้อมเปลี่ยนแปลงตามนโนบายเพราะผู้นำเปลี่ยนนโยบายมักจะเปลี่ยน

ผลกระทบที่จะได้รับจากการเปลี่ยนแปลง

           1.  เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างองค์การ

           2.  การเปลี่ยนแปลงบุคลากรในองค์การ

           3.  เกิดการเปลี่ยนแปลงกระบวนทำงาน

           4.  เกิดการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมองค์การ


 

ขั้นตอนการบริหารการเปลี่ยนแปลง  5  ขั้นตอน

1. การสร้างทีมเจ้าภาพ ทีมเจ้าภาพควรมีคุณสมบัติดังนี้

     1.1 มีตำแหน่งหน้าที่ตามบทบาท     

     1.2  มีความชำนาญด้านที่จำเป็น

     1.3.  มีความน่านับถือ    

     1.4.  มีภาวะผู้นำ

     1.5.  กระตุ้นให้คนต้องการเปลี่ยนแปลง


2.การพัฒนาวิสัยทัศน์การเปลี่ยนแปลง วิสัยทัศน์ที่ดีมีลักษณะสำคัญดังนี้

    2.1.  บอกถึงความต้องการ              

    2.2  น่าสนใจตื่นเต้น

    2.3  เป็นจริงได้ไม่เพ้อฝัน

    2.4  มีขอบเขตมุ่งเน้นเฉพาะบางเรื่อง

   2.5  ยืดหยุ่นได้

   2.6  ง่ายต่อการสื่อสาร


3. การวางแผนและกำหนดตัวชี้วัด นำสถานการณ์และทรัพยากรเปลี่ยนแปลงมาใช้ประกอบการวางแผนได้แก่  โครงสร้าง  กระบวนการ  คน  และวัฒนธรรม

4.การพัฒนาโครงสร้างที่สนับสนุนการเปลี่ยนแปลง ผู้นำต้องพัฒนาบุคลากร  พัฒนาระบบจูงใจ  และส่งเสริมการทำงานเป็นทีม  เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง

5.ดำเนินการและหยั่งรากการเปลี่ยนแปลง คำนึงถึงสิ่งสำคัญ  4  ประการ คือ

    5.1  การสื่อสารอย่างต่อเนื่อง    

    5.2 ลดแรงต้านสร้างแรงสนับสนุน

    5.3  ฉลองชัยชนะระหว่างทาง

   5.4  สร้างความสำเร็จที่เกิดขึ้นให้ยั่งยืน

คุณสมบัติของผู้นำการเปลี่ยนแปลง

        1.  ใส่ใจผู้อื่น  ให้ความสำคัญกับความกังวลของคนอื่น  แสดงให้บุคคลอื่นเห็นว่าผู้นำให้ความสำคัญต่อเขา

        2.  สามารถรับมือกับความไม่แน่นอน  เต็มใจที่จะรับความเสี่ยงหรือความวุ่นวายและความขัดแย้งได้

        3.  ความมุ่งมั่น  มีทัศนคติเชิงบวก  รักษาความมุ่งมั่นเอาไว้ได้แม้จะมีปัญหาเกิดขึ้น

       4.  เป็นนักสื่อสารที่ยอดเยี่ยมยอด  ตั้งใจฟังแทนที่จะพูดตัดบทก่อนที่คนอื่นจะพูดจบ  เป็นผู้นำการประชุมให้ราบรื่น  มีทักษะในการเจรจาต่อรอง

        5.  ฉลาดด้านการเมือง  สามารถวาดแผนผังโครงสร้างอำนาจในองค์การ  รู้จักกลุ่มคนในองค์การ  เพื่อให้ทรัพยากรได้ความที่ต้องการ

        6.  เก่งในการใช้อารมณ์ขัน  สามารถใช้อารมณ์ขัดลดความตึงเครียดแก้ไขสถานการณ์

        7.  สง่างาม  มีความเยือกเย็นและสง่างามแม้ในสถานการณ์ที่เต็มไปด้วยปัญหา

        8.  รู้จักตนเอง  เข้าในพฤติกรรมของตนเองที่มีผลกระทบต่อผู้อื่น


        ผู้บริหารการเปลี่ยนแปลงจะต้องเร่งสร้างความไว้วางใจเชื่อถือกัน (Trust)  สร้างความรู้สึกต้องการเปลี่ยนแปลงอันเกิดจากโครงสร้างการบริหาร
ที่ไม่เป็นแบบหลายระดับชั้น  เมื่อถูกต่อต้านการเปลี่ยนแปลง ผู้บริหารต้องอดทนและสร้างบรรยากาศสุนทรียสนทนา ฟังรอบด้าน เพื่อสร้างโอกาสให้เกิดการมีส่วนร่วม นำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ การเปลี่ยนแปลงทุกครั้งย่อมเจ็บปวดเสมอ
ผู้บริหารเท่านั้นที่จะเยียวยา หยิบยื่น ยืนหยัด นำพาองค์การสู่เป้าหมาย ผู้เขียนเชื่อว่าหากร่วมใจให้เป็นหนึ่งย่อมถึงหลักชัยอย่างไม่ยากเย็น อย่าลืมร่วมกันฉลองความสำเร็จให้เป็นระยะเพื่อสร้างความเป็นเจ้าของร่วมกัน