วันนี้เป็นอีกหนึ่งวันที่ผมต้องตอบคำถามว่า "ทำไมต้องอบรมคอมพิวเตอร์ให้เด็กที่อยู่บนดอย ซึ่งที่โรงเรียนเค้าไม่มีคอมพิวเตอร์ให้ใช้เลย บนดอยก็ไม่มีคอมให้ใช้ด้วย และเค้าก็คงไม่ได้ใช้ประโยชน์อะไรเลย"
และผมก็ตอบเหมือนทุกๆ ครั้งว่า "ถึงแม้ว่าเค้าจะไม่มีคอมพิวเตอร์ให้ใช้บนดอย แต่ก็ต้องมีสักวันหนึ่ง ที่เค้าจะต้องเรียนจบชั้นประถม และจะต้องมาเรียนต่อระดับมัธยมในเมือง ซึ่งเป็นสถานที่ ที่เค้าจะได้เรียนและได้ใช้คอมพิวเตอร์แน่นอน ซึ่งแน่ละในสถาบันแห่งนั้นจะต้องมีคนที่เรียนคอมพิวเตอร์มาแล้ว และการเรียนของเค้าจะสู้คนที่เรียนคอมพิวเตอร์มาแล้วไม่ได้แน่นอน ซึ่งจากประสบการณ์ของผมที่ผ่านมาผมพบว่ามีเด็กจำนวนมากที่เกลียดคอมพิวเตอร์และเกลียดเทคโนโลยีไปเลย (เพราะผมก็เคยเจอกับตัวผมเองเมื่อสมัยที่ผมเรียนมหาวิทยาลัยตอนปี 1 เพราะผมได้เรียนคอมตอนนั้น ซึ่งผิดจากเพื่อนๆ ที่เค้าได้เรียนคอม และใช้งานเป็นมาก่อนแล้ว) นอกจากนี้ไม่แน่บางคนในกลุ่มคนกลุ่มนี้อาจจะต้องมาใช้ชีวิตในเมือง และอาจจะประกอบอาชีพต่างๆ อาจจะต้องสัมผัสกับคอมพิวเตอร์ ซึ่งตรงนี้ก็เป็นการปูพื้นฐานให้พวกเค้า ซึ่งความพร้อมทางด้านเทคโนโลยีในสถานศึกษาแทบจะเป็น 0 นี่เป็นคำตอบว่าทำไมถึงต้องอบรมคอมพิวเตอร์ให้กับกลุ่มผู้ด้อยโอกาสกลุ่มนี้ และอีกหลายๆ กลุ่ม"
และจากที่ผมตอบคำถามนี้ไป ก็มักจะมีคำถาม ถามผมต่อมาอีกว่า อบรมไปแล้วจะได้อะไร ตอนมาอบรมเด็กกลุ่มนี้ก็อาจจะพอทำได้ แต่พอกลับไปไม่ได้ใช้ก็ลืม จะเสียเวลาเปล่า
ก่อนหน้านี้ผมจะตอบ กลับไปว่า "อย่างน้อยก็ยังทำให้เค้าได้รู้จักคอมพิวเตอร์ ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ บ้าง เผื่อวันข้างหน้าพอเค้าได้มาเรียนในเมืองจะได้ไม่กลัวคอมพิวเตอร์ไม่กลัวเทคโนโลยี"
แต่ในวันนี้ คำตอบของผมเปลี่ยนไปแล้ว จากการที่ได้อบรมเตรียมความพร้อมการใช้คอมพิวเตอร์สู่ระดับที่สูงขึ้น รุ่นที่ 2 ให้กับเด็กนักเรียนกลุ่มหนึ่งจากโรงเรียนบ้านห้วยเสือเฒ่า
จากการอบรมรุ่นแรกมีนักเรียนจาก 2 โรงเรียนเข้าอบรม ผมไม่พบอะไร เพราะเป็นเด็กที่ไม่เคยมาอบรมกับทางศูนย์มาก่อน
และในการอบรมรุ่นที่สองมีนักเรียนจาก 3 โรงเรียนเข้าอบรม จากการสังเกตชั่วโมงแรกพบว่ามีนักเรียนจากโรงเรียนหนึ่งสามารถใช้งานคอมพิวเตอร์ได้ในระดับหนึ่ง และใช้งานอินเตอร์เน็ตได้แล้ว ซึ่งถือว่าดีสำหรับเด็กระดับประถม ส่วนอีกสองโรงเรียนบางคนต้องสอนตั้งแต่เปิดเครื่องและบางคนสามารถทำได้ซึ่งก็มีเพียงไม่กี่คน บางคนยังใช้เมาส์ไม่เป็น ดังนั้นจึงต้องแยกห้องเรียน เป็นห้องสำหรับเรียนตั้งแต่พื้นฐาน และอีกห้องสอนในระดับที่สูงขึ้นไป
สำหรับเด็กกลุ่มที่ใช้งานได้นั้น เคยมาอบรมกับทางศูนย์ 2 ครั้ง ครั้งแรกอบรมคอมพิวเตอร์เบื้องต้นและโปรแกรมสำนักงาน 2 วัน เมื่อวันที่ 9-10 มีนาคมที่ผ่านมา และครั้งที่ 2 อบรม Open Office เพียงครึ่งวัน เมื่อวันที่ 19 มิถุนายนที่ผ่านมา ซึ่งไม่นับ Open Office ก็เท่ากับว่ามาอบรมกับเราเมื่อ 4 เดือนที่แล้ว และที่โรงเรียนนั้นมีคอมพิวเตอร์อยู่เพียง 10 เครื่อง โดยเสียซะเป็นส่วนมาก บางครั้งสามารถใช้งานได้เพียง 2 เครื่องก็มี และอินเตอร์เน็ตก็ช้ามาก จะใช้ไม่ได้ซะเป็นส่วนใหญ่ ทางศูนย์เคยจัดค่ายไปช่วยซ่อมให้ แต่ด้วยสภาพก็ยังคงมีอาการเสียบ้าง
แต่ที่น่าตกใจก็คือ อีกสองโรงเรียนที่ต้องสอนตั้งแต่พื้นฐานนั้น ที่โรงเรียนมีคอมพิวเตอร์อยู่ในระดับที่เรียกว่าเพียงพอ โดยเด็กบอกว่าที่โรงเรียนมีคอมพิวเตอร์อยู่ 40 เครื่อง
ในส่วนนี้ทำให้ผมพบว่า การอบรมของศูนย์ฯ ไม่เสียเปล่า ถึงแม้เด็กมาอบรมกับเราแล้ว พอกลับไปไม่ได้ใช้คอมก็ใช่ว่าเด็กจะลืมไปเลย เด็กๆ ยังคงสามารถจดจำสิ่งที่เราสอนได้ ยังคงสามารถใช้งานคอมพิวเตอร์ได้ดีกว่าเด็กที่มีความพร้อม และมีโอกาสมากกว่าเสียอีก
ทั้งนี้อาจเกิดจากการที่เค้าขาดโอกาส และเมื่อเค้ามีโอกาสทำให้เค้าดีใจและสามารถเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ได้อย่างมีความสุข และสามารถจดจำได้ดี บวกกับวิทยากรที่มาช่วยที่ทุ่มเทให้กับการอบรมและมีกิจกรรมต่างๆ ทำให้เด็กสนุกสนานและชอบคอมพิวเตอร์ไปโดยปริยาย
ในทางกลับกันหากเราปล่อยให้เค้ามาเรียนคอมพิวเตอร์ตอนมัธยม ที่เค้าไม่เคยแตะต้องมาก่อน ผิดกับเพื่อนๆ ที่เคยเรียนมาและใช้งานเป็นหมดแล้ว ก็ไม่รู้ว่าเค้าจะรับรู้ได้ดีเท่าตอนเป็นเด็กหรือเปล่า
เพราะฉะนั้นตอนนี้ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ว่า "อบรมไปแล้วจะได้ประโยชน์อะไรหรือเปล่า" แต่อยู่ที่ว่า "เราได้ให้โอกาสเค้าแล้วหรือยัง"
ดูภาพกิจกรรมต่างๆ ของศูนย์ได้ที่ http://www.mhsict.org/gallerys/main.php?cmd=album
สวัสดีครับ การให้โอกาส สำคัญจริงครับ ถ้าไม่มีโอกาสที่จะรับ ตัวของเขาก็จะมีความว่างเปล่า สักวันหนึ่งโอกาสอย่างอื่นก็มาที่เขาถ้าเขารับไปแต่มันเป็นสิ่งที่ไม่เป็นคุณกับเขา ปัญหาก็จะเกิดกับเขา ปัญหาของเขาก็คือปัญหาของเราชาติไทย ถูกต้องแล้วที่คุณดำเนินการและมีความคิดในการแบ่งปัน ขอบคุณครับ