การกำหนดนโยบาย นี้ของชุมชน จึงทำให้การจัดเก็บขยะในหมู่บ้าน ซึ่งเดิมเป็นหน้าที่ของเทศบาลตำบล กลายเป็นหน้าที่ของทุกคนในชุมชน และยังก่อให้เกิดรายได้ จากการขายขยะ นี้นำมาใช้ประโยชน์ ในการพัฒนาด้านอื่นๆได้ด้วย

สำหรับโรงพยาบาล สอง ซึ่งเป็นโรงพยาบาลที่แม่ต้อยวางแผนการเยี่ยมในโครงการ SHA ตั้งแต่ปลายปีที่ผ่านมา แต่ก็เลื่อนมาเรื่อยๆ   จนกระทั่งเมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคมที่ผ่านมานี่เองแม่ต้อยจึงได้ฤกษ์งามยามดีอีกครั้งในการเดินทางไปที่อำเภอสอง  อันเป็นต้นกำเนิดของ วรรณคดีอันเลื่องลือชื่อ “ ลิลิตพระลอ” นั่นเอง

น้อง ตี้ และน้องแต้ก มาคอยรับที่สนามบินเชียงใหม่ ด้วยชุดประจำท้องถิ่นอันสวยงาม  และมีการตระเตรียมเสบียงกรังในการเดินทางจากเชียงใหม่ไป แพร่อย่างครบเครื่อง มีทั้ง ของขบเคี้ยวสำหรับผู้มีอาการเมารถ หรือ เวียนศรีษะ แบบแม่ต้อยไว้อย่าง เรียบร้อย  เช่น มะดันเปรี้ยว น้ำมะขามป้อม เป็นต้น ( แม่ต้อย ไม่เคยเมารถคะ .. แต่จะมีอาการบ้านหมุน โดยไม่จำเป็นต้องนั่งรถ )   แต่ความมีน้ำใจของน้องๆ ทำให้แม่ต้อยตื้นตันใจ เสียจริงๆ

 

น้องตี้ ผู้มีอารมณ์ดี  จะจอดแวะเพื่อให้แม่ต้อยและน้องพอลล่า ซื้อของที่ระลึก หรือขนม ตลอดทาง  เธอบอกว่า

 

“  แม่ต้อย  ทำโครงการ SHA  นี่ต้องมีเพิ่มอีก 1 S นะคะ..”

เมื่อเห็นแม่ต้อยทำหน้าตาเหรอหรา  น้องตี้ ก็บอกว่า

 

“  ก็ S  shopping ไงคะ..” ฮ่า ฮ่า  เข้าทีดีคะ .

 

.

 

เส้นทางที่คดเคี้ยวไปมาบนไหล่เขา ทำให้การเดินทาง ต้องใช้ความระมัดระวัง รวมทั้งในเวลาเย็นย่ำ เราถึงในอำเภอเมืองแพร่เวลาทุ่มกว่าๆ เพื่อ รับประทานอาหาร อันแสนอร่อย( ที่แม่ต้อยไม่ได้ กินมานาน แสนนาน  เช่นกัน  เช่น  ลาบปลาเพี้ย  หลามบอน  แกงส้มคูณ น้ำพริกอ่อง .. ลำแต้ๆ เจ้า )

 

เรื่องราวอันไม่คาดฝันเกิดขึ้นเมื่อเราจะเข้าพักที่โรงแรม    ขณะที่กำลัง ยกกระเป๋าลงจากรถตู้  เพื่อขนขึ้นไปห้องพักนั้น

น้องตี้ อยู่ๆ ก็พูดขึ้นมาลอยๆ ว่า

“ สงสัยกระเป๋า อีกใบอยู่ที่สนามบินเสียละมัง?..

 

 ในตอนนั้น แม่ต้อย พูดว่า “ ไม่เป็นไรคะ เดี๋ยวไปหาชุดใหม่ได้..”

แต่ ราวกับโลกหยุดหมุน  ปรากฏว่า  กระเป๋าใบสวยของแม่ต้อย ไม่มีจริงๆ  น่าจะค้างที่สนามบิน!!!!

หลังจากโทรศัพท์ ตรวจสอบ กันหลายทางแล้วจึงทราบแน่ชัดว่า กระเป๋าถูกวางไว้ที่หน้าสนามบินนั่นแหละคะ  เพราะไม่ได้ ขนขึ้นรถแต่อย่างใด  เจ้าหน้าที่การท่าจึงนำไปเก็บรักษาไว้ให้

คืนนั้น แม่ต้อยจึงต้องไปซื้อชุดนอนใหม่ ส่วนชุดทำงาน นั้นได้รับอภินันทนาการจากโรงพยาบาลสอง ให้ยืมใส่คะ  เป็นเหตุการณ์ที่น่าสนุก และน่าจดจำดีคะ  ได้เรียนรู้การแก้ไขปัญหา ในยามฉุกเฉินด้วยคะ

รุ่งเช้า ก่อนเข้าเยี่ยมรพ.สอง  แม่ต้อยจึงตื่นแต่เช้าเพื่อแวะนมัสการพระธาตุช่อแฮ อันศักดิ์สิทธ์ ของจังหวัดแพร่เสียก่อนคะ  เพื่อรับโชคและสเดาะห์เคราะห์ ฮ่าๆๆ

 

เมื่อไปถึงที่รพ. ทีมงานได้รอพวกเราแล้วอย่างอบอุ่น รพ.สองเป็นรพ.ที่เล็กกะทัดรัด มีทีมงานที่ขยันขันแข็ง  แม้ว่าจะอยู่ห่างไกล แต่มีความพยายามในการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง  จึงไม่น่าแปลกใจที่ จะเห็นตู้โชว์รางวัลประเภทต่างๆที่ได้รับมากมาย

คนไข้ที่แผนกผู้ป่วยนอกมีมากมาย ทั้งเช้าและบ่าย น้องๆ ที่ตรวจคนไข้ คงต้องทำงานหนักตลอดเวลา ทักษะการประเมินคนไข้ อย่างรวดเร็ว เพื่อการวินิจฉัย หรือการส่งต่อหากเกินขีดความสามารถ จึงเป็นสิ่งที่ทีมให้ความสำคัญเสมอ

คุณหมอเพียงคนเดียวที่ประจำที่ แผนกผู้ป่วยนอกและฉุกเฉินให้ความสำคัญกับการบันทึกเวชระเบียนอย่างละเอียดถี่ถ้วน เพื่อการรักษาที่ดีที่สุดและการสื่อสารระหว่างทีม

“ หากเรา สามารถ บันทึกข้อมูลของผู้ป่วยไว้ได้ครบ ก็จะเป็นผลดีในการรักษาคนไข้ครับ” 

 

นี่เป็นมิติความละเอียดอ่อนที่ส่งผลถึงวิธีคิด และการปฏิบัติต่อผู้ป่วย

ด้วย บริบทของพื้นที่ ที่อยู่ห่างไกล ความภาคภูมิใจของทีมงานคือ การจัดรถบริการรับผู้ป่วยถึงบ้านในระยะทาง ๓๐ กม.  เพื่ออำนวยความสะดวกและเพื่อช่วยเหลือคนไข้ได้ทันท่วงที

และแน่นอน การจัดทีม EMS นี้ เจ้าหน้าที่ต้องฝึกปรือความสามารถ และทักษะที่สำคัญในการช่วยชีวิตยามฉุกเฉินได้ รวมทั้งการตัดสินใจบนพื้นฐานความรู้ทางวิชาชีพอย่างดีที่สุด

โรคที่สำคัญ ทางรพ.ได้จัดให้มี ผู้จัดการดูแล ที่เรียกว่า Project manager เพื่อ เชื่อมระหว่างการดูแลในรพ.และชุมชน รวมทั้งรวบรวมขั้นตอนที่ยังบกพร่องและผลลัพธ์ที่ยังไม่เป็นไปตามเป้าหมาย

แม่ต้อยได้ลงไปเยี่ยมชุมชน ซึ่งทางรพ.ได้ใช้แนวคิดของ Out Come mapping โดยการคืนปัญหาสุขภาพจากการออกตรวจร่างกายให้  ภาคีหุ้นส่วนได้รับทราบและร่วมกันกำหนดแนวคิด รวมทั้งกิจกรรม

 

 ในวันนั้น เราจึงได้พบทั้ง ชมรมผู้สูงอายุ ที่ยังมีศักยภาพและความคิดที่เฉียบแหลม เนื่องจากส่วนใหญ่เป็นข้าราชการที่เพิ่งเกษียณจากราชการ  ได้พบ เยาวชน ที่รวมตัวกันมาเรียนรู้ วัฒนธรรม จากพ่ออุ้ย แม่ใหญ่ของเขา

รวมทั้งภาคีหุ้นส่วนอื่นๆที่สำคัญ จากองค์กรส่วนท้องถิ่น

 

 

แม่ต้อยได้เห็นและตระหนักด้วยตนเองว่า หากประชาชน มีความเข้มแข็ง และมีส่วนกำหนดกิจกรรมที่ เขาเห็นว่ามีประโยชน์ต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตแล้ว งานในชุมชนที่เคยเป็นภาระขององค์กรต่างจะลดลงไปมากมาย

อย่าง เช่นที่ในชุมชนนี้ ทางชุมชนได้เห็นความสำคัญของการนำขยะจากครัวเรือน มาทำประโยชน์ใหม่ รวมทั้งการให้ความรู้ในการจัดการขยะประเภทต่างๆ ที่อาจจะก่อให้เกิด ความเสี่ยง หรือภาวะที่สร้างมลพิษ

การกำหนดนโยบาย นี้ของชุมชน จึงทำให้การจัดเก็บขยะในหมู่บ้าน  ซึ่งเดิมเป็นหน้าที่ของเทศบาลตำบล  กลายเป็นหน้าที่ของทุกคนในชุมชน และยังก่อให้เกิดรายได้ จากการขายขยะ นี้นำมาใช้ประโยชน์ ในการพัฒนาด้านอื่นๆได้ด้วย

ทางรพ.สองได้จัดวงเสวนาเล็กๆบริเวณ ศาลาวัด ให้ชาวบ้าน ท้องถิ่น และแขก  เช่นแม่ต้อย ได้มานั่งคุยกันแบบสบายๆ

คุยแบบสบายๆแบบนี้แหละ ที่แม่ต้อยว่าเราได้เรียนรู้วิธีคิด และความต้องการของชุมชนได้อย่างดีเยี่ยมเลยทีเดียว

ในช่วงกลางวัน เราได้มีโอกาสนั่งทานอาหารกลางวันแบบชาวบ้าน เป็นรอบที่๒  แต่คราวนี้ เป็นแบบขันโตกดั้งเดิม บรรดา  พ่ออุ้ย  แม่อุ้ย นั่งล้อมวง เล่นสะล้อ  ซอ ซึง อย่างมีความสุข  แม่ต้อย จึงมีโอกาสรับฟังเพลงพื้นบ้านดั้งเดิม แบบชาวเหนือ ที่ไม่ได้มีโอกาส ดีดี แบบนี้มานานแล้ว...

 

ท่านผอ. รพ.สอง ได้ร่วมวงสนทนาด้วย อย่างเป็นกันเอง  และในช่วงอาหารกลางวันแบบทางเหนือๆ นี่แหละ ที่แม่ต้อยเผลอไผล ทานข้าวเหนียวจนเพลิน ( อิ อิ )  ลำแต้ๆเจ้า...

ชาวบ้านได้ร่วมแรงร่วมใจกันในการปลูกผักปลอดสารเคมี  เพื่อใช้กินเอง และจำหน่ายให้เพื่อนบ้าน  รวมทั้งช่วยกันอนุรักษ์ ผักพื้นบ้านที่หายาก ที่เราไม่ค่อยจะได้พบมากนักไว้ด้วย 

เวลาผ่านไปอย่างรวดเร็ว จนน้องต้องเตือนแม่ต้อยว่า  จวนจะหมดเวลาแล้ว เพราะว่าต้องนั่งรถ เพื่อไปขึ้นเครื่องบินที่จังหวัดเชียงใหม่อีกครั้งหนึ่ง

และเพื่อไปรับกระเป๋าเดินทางของแม่ต้อย  ที่ไม่มีวาสนามาเที่ยว เมืองผู้หญิงสวย  เช่น พระเพื่อน พระแพง ในคราวนี้

แม่ต้อย แน่ใจว่า ทีมงาน  และทีมนำของโรงพยาบาลสองแห่งนี้ คงจะมีธงการทำงานให้ดีขึ้น และดีขึ้นอย่างต่อ เนื่อง

และมีชื่อเสียงสำหรับชาวอำเภอสอง ไม่น้อยไปกว่า ความภาคภูมิใจ ใน  บทประพันธ์ เรื่องลิลิต พระลอ  เรื่องราวของเมืองสรอง ในอดีต ซึงนับว่าเป็นลิลิต ที่มีความเป็นสุดยอด  ไพเราะ งดงาม และเต็มไปด้วยสุนทรียศาสตร์ ที่เราจำได้ไม่มีวันลืมนี้

 

 

เสียงลือเสียงเล่าอ้างอันใด พี่เอย 

เสียงย่อมยอยศใคร ทั่วหล้า

สองเขือพี่หลับไหลลืมตื่น ลืมตื่น ฤาพี่

สองพี่คิดเองอ้า อย่าได้ถามเผือ

 

และ แม่ต้อยจะขอเอาใจช่วยตลอดไปคะ

 

 

สวัสดีคะ