สวัสดีครับชาว Blog
วันนี้ผมมีแผนการบรรยายให้แก่ผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงยุติธรรม ประมาณ 30 คน เรื่องการเสริมสร้างภาวะผู้นำ
คงมีหลายประเด็นที่จะได้แลกเปลี่ยนกัน และขอใช้ Blog นี้เป็นคลังความรู้ของทุกคนเช่นเคยครับ
จีระ หงส์ลดารมภ์
เสริมสร้างภาวะผู้นำที่กระทรวงยุติธรรม
ความเห็น
บทความในวันเดียวกัน
อรปภา · 6 พ.ค. 2553
ยูมิ · 6 พ.ค. 2553
คณิน อุดมความสุข · 6 พ.ค. 2553
วิริยะหนอ · 6 พ.ค. 2553
ยุวนุช · 6 พ.ค. 2553
การส่งเสริมภาวะผู้นำให้ข้าราชการระดับ 9 กระทรวงยุติธรรม
โดย.. ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์
ก่อนอื่นขอชมเชยที่ผู้จัดจัดหลักสูตรที่มีประโยชน์สำหรับข้าราชการระดับ 9 เพราะปัจจุบันนั้นก็ไม่ค่อยเห็นบ่อยนัก
1. Quotations
“Managing is doing things right ,Leadership is doing the right things.”
Peter Drucker
“Don’t tell people how to do, tell them what to do and let them surprise with results.”
George S. Patton
“Leadership is an art of getting someone else to do something you want because he wants to do it.”
Dwight D. Eisenhower
34th President of the United States
“Leadership is a dealer of hope”
Napoleon
“ผู้นำส่วนหนึ่งมาจากพรสวรรค์ แต่สิ่งสำคัญคือการเรียนรู้ และสามารถฝึกฝนได้”
จีระ หงส์ลดารมภ์
“The key to successful leadership is influence not authority”
K. Blanchard.
“Roadmap ที่ใหญ่กว่าการเลือกตั้งคราวหน้า ก็คือภาวะผู้นำของนักการเมืองยุคใหม่ในประเทศไทย”
จีระ หงส์ลดารมภ์
2. วัตถุประสงค์
3. เนื่องจากผมมีเวลาน้อย แค่ 3 ชั่วโมงจึงอยากจะฝากให้ทุกท่านเน้นวิธีการเรียนไปพร้อม ๆ กับสาระ เพื่อเป็นการคิดต่อยอดและเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยอาจจะใช้ 4L’s, 2R’s, 2I’s เป็นเครื่องมือ
4. ความสำคัญของผู้นำในวงการยุติธรรมมีอะไรบ้าง?
ดังนั้น คุณภาพของผู้นำในวงการยุติธรรมจึงจำเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะการสร้างผู้นำรุ่นท่าน เพื่อให้ท่านสร้างผู้นำรุ่นต่อไปให้ทำงานได้ผลสูงสุดต่อแผ่นดิน
ในต่างประเทศ โดยเฉพาะตะวันตก มีหัวข้อวิจัยมากมายเกี่ยวกับผู้นำ สำหรับตะวันออกยังมีน้อยอยู่จึงมักจะใช้ Role Model เป็นหลัก
ตัวอย่างผู้นำ
พระนเรศวร ความกล้าหาญ
รัชกาลที่ 5 มองการณ์ไกล (Visionary)
รัชกาลที่ 9 การพัฒนาแบบยั่งยืน (เศรษฐกิจพอเพียง)
ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ มีความรู้ดี+กล้าหาญ
ศาสตราจารย์ ดร. ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มีความรู้ดี+กล้าหาญ
ชวน หลีกภัย Trust
พารณ Leadership กับคุณธรรม
ทักษิณ เร็ว และความคิดใหม่
บัณฑูร ล่ำซำ Transformation กับ Leadership
6. เรื่องคุณลักษณะของผู้นำที่พึงประสงค์และ วิธีการ ผมขอเสนอ..
ทฤษฎี 3 วงกลม
องค์กรจะมีประสิทธิภาพ สิ่งหนึ่งที่สำคัญ คือ คนในองค์กรจะต้องมีภาวะผู้นำ
ชนิดของผู้นำ
- Trust / Authority
- Charisma
- Situational
- Quiet Leader
ผู้นำและผู้จัดการแตกต่างกันอย่างไร?
ผู้นำ
ผู้จัดการ
การสร้างผู้นำแบบ Ram Charan
การวิเคราะห์ของอาจารย์ที่ University of Washingtonผู้นำจะต้องมี 4 วิธี
1. Character หรือ คุณลักษณะที่พึงปรารถนา เช่น
- ชอบเรียนรู้
- มีทัศนคติเป็นบวก
- การมีคุณธรรม จริยธรรม
2.มี Leadership skill ที่สำคัญ คือ
- การตัดสินใจ
- การเจรจาต่อรอง
- การทำงานเป็นทีม
- Get things done
3. เรียกว่า Leadership process
คือ การมี Vision และมองอนาคตให้ออก
4. คือ Leadership value สำคัญที่สุดคือ Trust ความศรัทธาในผู้นำนั้น ๆ
4 E’s Leadership ( Jack Welch )
4 Roles of Leadership (Stephen Covey)
- Path finding การค้นหาเส้นทางความเจริญของตนเอง
- Aligning เส้นทางที่สอดคล้องแนวนโยบายองค์กร
- Empowering การมอบอำนาจ
- Role Model การเป็นแบบอย่าง
Michael Hammer มี 3 เรื่อง
8 Rules of Leadership (Nelson Mandela)
คุณสมบัติของผู้นำตามแนวทางของ Mandela
8 Rules of Leadership (Obama)
7. จะพัฒนาผู้นำในวงการยุติธรรมอย่างไร?
7.1 ทฤษฎี 5 E’s**
1. Example คือ เป็น/สร้างตัวอย่างที่ดี
2. Experience คือ สะสม/ถ่ายทอดประสบการณ์
3. Education คือ ให้การศึกษา ให้ความรู้
4. Environment คือ สร้างบรรยากาศที่ดี
5. Evaluation คือ มีการประเมินผลอย่างต่อเนื่อง
**การพัฒนาภาวะผู้นำจากการวิจัยของ Center for creative leadership
7.2 ทฤษฎี Jack Welch : Leader / Teacher
อุปสรรค
WORKSHOP
โจทย์ข้อแรก
กลุ่มที่ 2
ดร.จีระ เสริมว่า..
เป็นการวิเคราะห์ที่ดีมาก
ดร.จีระ เสริมว่า..
กลุ่มที่ 1 ตัวอย่างที่ดีของผู้นำในกระบวนการยุติธรรม
โจทย์ข้อที่ 2
กลุ่ม 5
ดร.จีระ เสริมว่า..
ผู้นำวันนี้จะต้องเอาจริงเรื่องการพัฒนา ความสำเร็จวันนี้คือ เบอร์ 1 เอาด้วย ผู้รับผิดชอบโดยตรง (HR) ในองค์กรขับเคลื่อน และ Non-HR ในองค์กรต้องมีส่วนร่วมและสนับสนุน
สิ่งที่อันตรายที่สุด คือ ทำอย่างไรจึงจะสำเร็จ
กลุ่ม 3
ดร.จีระ เสริมว่า..
บทบาทของทุกท่านคือเมื่อขึ้นเป็นผู้นำแล้ว เราก็ต้องหาคนที่เข้ามาดำเนินการเรื่องคนให้สำเร็จต่อไป
กลุ่มที่ 4
ดร.จีระ เสริมว่า..
สรุปก็ คือ ทั้ง 3 กลุ่ม เน้นยุทธวิธีแบบ Apprenticeship Model คือ
ได้ความรู้ ความชัดเจนในขั้นตอนต่างๆ ในการเรียนกับท่านอาจารย์ มีการยกตัวอย่างต่างๆ ให้เห็นและสามารถนำไปใช้ในขบวนการ การทำงานจริงได้และจับต้องได้อย่างชัดเจน ได้รับรู้ความร่วมมือกับเพื่อน ได้มุมมองต่างๆ ความรู้ต่างๆ จากเพื่อนนักศึกษาที่มีความคิดที่ดีเกี่ยวกับภาวะผู้นำของแต่ละองค์กร เรียนสนุกมาก ได้ความรู้มากมาย
หลังจากได้เรียนรู้จากท่านอาจารย์ ทำให้ได้แนวความคิดในการเป็นผู้นำที่ดีในอนาคตและทำให้รู้ว่าเราควรปฏิบัติตนอย่างไรเมื่อเป็นผู้นำ และการสร้างคนที่จะเป็นผู้นำองค์กรในอนาคต การแต่งตั้งผู้นำควรดูที่ความรู้ความสามารถ คุณธรรม จริยธรรม
หลังจากฟังท่านอาจารย์บรรยายแล้วทำให้ดิฉันได้รู้ รูปแบบ แนวคิดในการพัฒนาผู้นำแบบใหม่ และการเป็นผู้นำนั้นต้องมีการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องและให้ความสำคัญกับการพัฒนาคน
การเป็นผู้นำที่ดีจะต้องเป็นได้ทั้งผู้นำและครู เพื่อที่จะได้ให้ผู้ร่วมงานนำไปเป็นตัวอย่างได้ และได้แนวคิดในการสร้างผู้นำรุ่นใหม่ซึ่งเราจะต้องให้โอกาสผู้ร่วมงานที่เราคิดว่าจะเป็นผู้นำที่ดีในอนาคตได้มีโอกาสได้แสดงความสามารถได้อย่างเต็มที่
การตัดสินใจเป็นทักษะที่สำคัญของผู้นำ หลังจากฟังทำให้ทราบว่าการสร้างผู้นำแต่ละระดับจะใช้วิธีการอย่างไร
ผู้นำต้องเป็นผู้นำที่ใฝ่รู้ และเป็นครูสามารถสอนผู้อื่นได้ และในการบรรยาย ท่านอาจารย์ให้ผู้เข้ารับฟังได้มีส่วนร่วมเป็นสิ่งที่ดี แต่เสียดายเวลาน้อยเกินไป ควรจะมีเวลามากกว่านี้ จะได้ทำความเข้าใจในเนื้อหาได้มากขึ้นและหาข้อมูลได้มากขึ้น
หลังฟังบรรยายทำให้ดิฉันได้เทคนิคการเป็นผู้นำที่เป็นรูปธรรม ซึ่งเป็นเทคนิคที่สามารถดำเนินการได้ และเป็นการกระตุ้นให้ผู้เรียนมีความใฝ่รู้ยิ่งขึ้น
ทำให้ทราบการสร้างจิตสำนึกของความเป็นผู้นำและแนวทางในการกระตุ้นให้ระดมความคิดเป็นรูปธรรม
จุดประกายความคิด ในการบริหารงานของทุกองค์กรให้มีการสร้างวิธี สร้างผู้นำ ควบคู่ไปด้วย ไม่ใช่อยู่ติดกับระบบราชการหรือองค์กรปกติ คนเก่ง คนดี ทำได้ง่าย คนกล้า ทำได้ยาก ทั้งเก่ง ทั้งดี ทั้งกล้า สุดยอด ชอบที่อาจารย์ตรงๆ เมืองไทย ไม่มีคนกล้า คนตรง ชอบเกรงใจ
จากการบรรยาย ทำให้ทราบว่า การสร้างผู้นำ ควรมีคุณลักษณะผู้นำที่พึงประสงค์ มียุทธวิธีในการสร้างผู้นำ มีการค้นหาผู้นำ ที่มีคุณลักษณะผู้นำ เพื่อเป็นแบบอย่างในการเป็นผู้นำต่อไป แต่เสียดายเวลาน้อย ควรขยายเป็น 2 คาบๆ ละ 3 ชั่วโมง จะได้แนวคิดจากอาจารย์มากกว่านี้
หลังฟังบรรยาย ทำให้ได้ทราบ ทักษะการเป็นผู้นำ จะต้องมีในเรื่องต่างๆ เช่น มีการตัดสินใจที่ดี ใฝ่รู้ สามารถเจรจาต่อรองได้ รู้จักการทำงานเป็นทีม และจะต้องสร้างผู้นำรุ่นต่อไปด้วย และการเป็นผู้นำ นอกจากเกิดจากอุปนิสัยการเป็นผู้นำแล้ว อาจจะฝึกได้ แต่ต้องเป็นคนใฝ่รู้ มีทัศนคติเป็นบวก และมีคุณธรรม จริยธรรม
ทำให้ได้ทราบทฤษฎีเกี่ยวกับการเลือกผู้นำและได้ทำงานเป็นทีม แต่เสียดายเวลาฟังบรรยายน้อยไป
ได้เรียนรู้หลักการเกี่ยวกับการส่งเสริมภาวะผู้นำที่มีแนวพินิจพิเคราะห์ที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง และแนวคิดในการเรียนรู้ในด้านต่างๆ แต่เสียดายเวลาบรรยายน้อยไป ควรเพิ่มเวลาอีก
ได้เรียนรู้ ตัวอย่างผู้นำที่เป็น Role Model แนวทาง วิธีการที่จะสร้างผู้นำที่ดี
ดิฉัน นางอารีรัตน์ ภูธรรมะ นักศึกษาปริญญาเอก สาขาบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยรามคำแหง เป็นอีกครั้งหนึ่งที่ดิฉันได้ติดตามท่านอาจารย์ไปฟังบรรยาย ในหัวข้อ เรื่อง “การส่งเสริมภาวะผู้นำ” ในหลักสูตรการบริหารงานยุติธรรมระดับสูง รุ่นที่ 1 ในวันที่ 6 พฤษภาคม 2553 ที่โรงแรม รามา การ์เด้นส์ ซึ่งผู้เข้าฟังการบรรยายในครั้งนี้มาจากหลากหลายหน่วยงาน ที่เกี่ยวกับการบริหารงานยุติธรรม ทำให้ดิฉันได้ความรู้ทั้งจากการบรรยายของท่านอาจารย์และจากการแสดงความคิดเห็นของผู้เข้าฟังบรรยาย โดยเฉพาะ ประการที่ 1 การเป็นผู้นำที่ดีควรมีศิลปะในการมอบหมายงาน หรือสั่งการ ดิฉันเห็นด้วยกับท่านอาจารย์ เพราะถ้ามอบหมายงานหรือสั่งการ โดยการบังคับขู่เข็ญ หรือไม่มีศิลปะในการพูด ลูกน้องอาจจะทำงานให้ตามหน้าที่ แต่งานที่ทำอาจจะไม่ใช่ผลงานที่ดีที่สุด เพราะไม่ได้ทำมาจากความเต็มใจ และบางคนเกิดการสะสมความโกรธแค้นและพร้อมจะระเบิดออกมาทุกเมื่อ ดังจะเห็นได้จากข่าวลูกน้องฆ่าเจ้านาย ลูกจ้างฆ่านายจ้าง ประการที่ 2 จะต้องเป็นผู้สร้างผู้นำและเป็นครูด้วย ดิฉันเห็นด้วยกับท่านอาจารย์อย่างยิ่ง เพราะผู้นำมีอยู่ในศาสตร์หลายแขนงจะต้องเป็นผู้สร้างและเป็นครูด้วย เช่น ด้านดนตรี ถ้าไม่มีการสร้างคนรุ่นใหม่ขึ้นมาทดแทนศิลปะของไทยก็จะหายไปตามกาลเวลา หลายท่านหานักเรียนมาเรียน ประดิษฐ์เครื่องดนตรีให้ฟรี ทุ่มเทการสอนอย่างสุดความสามารถ เพียงหวังว่าสักวันหนึ่งคงจะมีผู้ที่เก่ง เชี่ยวชาญและเป็นตัวแทนถ่ายทอดดนตรี มาทดแทนหลังจากที่ท่านเสียชีวิตไปแล้ว ประการที่ 3 คนทุกคนสามารถเป็นผู้นำได้ ถ้าท่านเรียนรู้ เช่น การเรียนรู้จากผู้ที่เราสนใจ ชื่นชอบ อาจจะเป็นบุคคลที่อยู่ในแวดวงการเมือง กฎหมาย แพทย์ วิทยาศาสตร์ ศาสนา การแสดง หลายคนมีพ่อแม่เป็นต้นแบบ ถามเด็กบางคน เมื่อโตขึ้นอยากเป็นอะไรมักจะตอบคล้ายกัน คือ อยากเป็นเหมือนพ่อหรือเหมือนแม่ และที่สำคัญบุคคลต้นแบบที่อยู่ในหัวใจของคนไทยส่วนใหญ่ก็คือ ในหลวง ท่านเป็นเหมือนแสงสว่างนำทางชีวิต หลายคนท้อแท้สิ้นหวังเมื่อเจอปัญหา อุปสรรค แต่เมื่อนึกถึงความเหนื่อยของในหลวงท่านแล้ว ความทุกข์ความเหนื่อยของเราเทียบไม่ได้เลยกับพระองค์ท่าน ทำให้หลายคนลุกขึ้นสู้ และดำเนินชีวิตตามพระองค์ท่าน หลายคนกลายเป็นนักอนุรักษ์ดิน น้ำ ป่าไม้ ให้มีความอุดมสมบูรณ์ อนุรักษ์ ศิลปะ ประเพณี วัฒนธรรม ไว้ให้คงอยู่กับประชาชนคนไทยและแผ่นดินไทย ถึงรุ่นลูก รุ่นหลาน
ดังนั้นการเป็นผู้นำทีดีนั้นจะต้องมีความรู้ ความสามารถและมีศิลปะในการเป็นผู้นำ รู้จักบริหารคน เป็นผู้สร้างผู้นำ เป็นผู้สอน เป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ เป็นผู้ที่ไม่หยุดการเรียนรู้ และที่สำคัญต้องเป็นตัวอย่างที่ดี มีคุณธรรม จริยธรรม
2 เรื่องที่ได้เรียนรู้จากท่านอาจารย์จีระ คือ
1. เกิดแรงบันดาลใจ ที่จะนำกลับไปพัฒนาทีมงานให้เป็นผู้นำในอนาคต โดยการฝึกฝนและพัฒนาจุดแข็งของทีมงานให้สามารถนำศักยภาพที่มีอยู่ออกมาใช้ให้เกิประโยชน์กับการทำงาน
2. สามารถมองภาพการพัฒนาคนที่เป็นจริงตามธรรมชาติที่มี มิใช่การลอกเลียนแบบอย่างตะวันตก ซึ่งเห็นว่าน่าจะไม่เหมาะสมกับสังคมไทย (ดังตัวอย่างที่เคยพูดกันติดตลกว่า “QC โตเมืองยอกแต่ตายเมืองไทย) ในข้อนี้เห็นด้วยกับท่านอาจารย์อย่างมากค่ะ
ลัคนา ลักษณ์ศิริ
กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
บทความแนวหน้า ฉบับวันเสาร์ที่ 8 พฤษภาคม 2553 หน้า 5
วิธีการสร้างผู้นำในระบบราชการที่ปฏิบัติได้ผล
ปัญหาการเมืองที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ส่งผลทำให้ทุกๆฝ่ายหันมาพัฒนาผู้นำทุกระดับในระบบราชการไทย รวมทั้งฝ่ายทหาร, ตำรวจ และข้าราชการระดับท้องถิ่นด้วย
เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา ผมได้รับเกียรติจากกระทรวงยุติธรรม พัฒนาข้าราชการ ระดับ C9 ของกระบวนการยุติธรรมซึ่งต้องขอบคุณผู้จัด คุณวิทยา สุริยะวงศ์ ผู้อำนวยการสำนักงานกิจการยุติธรรม และคุณศิวากร ครัตนเวช ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาบุคลากรในกระบวนการยุติธรรม ที่กรุณาให้เกียรติ ผมไปร่วมบรรยายด้วย
หลังจากบรรยากาศไปได้ประมาณ 1 ชั่วโมงครึ่ง ซึ่งเน้น :
สำหรับเรื่องความสำคัญนั้น ผู้อ่านคงจะต้องตระหนักดีว่า ปัจจุบันผู้นำมีความจำเป็นสูงในวงราชการยุติธรรม เพราะ
คุณสมบัติของผู้นำในกระบวนการยุติธรรมคือ
ยกย่องพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (ร.9) ในเรื่องภาวะผู้นำ
ยกย่องนักกฎหมายที่ดีเด่น ทั้ง 2 ท่าน คือ
ซึ่งเป็นผู้ที่รอบรู้แล้วมี คุณธรรม กล้าหาญ แล้วยังเป็นผู้นำแบบ Leader / Teacher ด้วย
พูดถึงแนวคิดแบบ Leader / Teacher หรือผู้นำ/ครู ช่วงก่อนผมยกย่องฝรั่ง เช่น Jack Welch ในประเทศไทย ก็ยอมรับว่า กรณี ครู/ผู้นำ มีตัวอย่างมากมายเช่น ดร.ป๋วย อึ้งภากรณ์ เคยเป็นผู้ว่าการอยู่แบงค์ชาติก็ออกมาสอนที่ธรรมศาสตร์
ผมหันมาดูตัวผมเอง คงเป็น Leader / Teacher ด้วยเพราะยิ่งอายุมากยิ่งจะต้องทำการสอนมากขึ้น
แต่การสอนของผม ผมไม่ ลอก ใครและหรือไม่หวังให้ลูกศิษย์ ลอก จากผม แต่ให้ลูกศิษย์คิดวิเคราะห์และปะทะความจริง ไปสร้างมูลค่าเพิ่ม
ในวันพฤหัสบดีที่แล้ว ก่อนออกจากห้องมี นายตำรวจระดับพันเอกพิเศษ บอกผมว่าเขาไม่ชอบใจที่พิธีกรแนะนำว่าผมจบ Ph.D ที่ไหน เขาบอกว่า ดร.จีระ จบ Ph.D จากมหาวิทยาลัย ชีวิต จึงเป็นความพึงพอใจที่ผมได้รับฟังว่าความรู้ผมมีประโยชน์และสร้างโอกาสกระตุ้นให้ลูกศิษย์ C9 ทั้ง 36 คนได้ความรู้ที่แท้จริงและไปปรับ พฤติกรรมของตัวเอง ค้นหาตัวเอง
ในการทำ Workshop ผมถามว่า
ถ้าจะพัฒนาผู้นำทุกระดับในกระบวนการยุติธรรมจะทำอย่างไรให้ได้ผล ซึ่งเรื่องนี้สำคัญมาก เพราะที่ผ่านมาระดับอธิบดีหรือปลัดกระทรวงมักจะมอบให้ฝ่ายบุคคลหรือฝ่าย HR ทำ แต่ความจริงผู้นำสูงสุดขององค์ต้องนำและทำด้วย
และข้อเสนอของกลุ่มได้วิเคราะห์ว่า จะทำสำเร็จได้ต้อง
ซึ่งวิธีการแบบนี้ เรียกว่า เป็นทฤษฎีของ Ram Charan เรียกว่า Apprenticeship Model ซึ่งผมได้สรุปตารางมาให้ดู
วิธีการพัฒนาผู้นำแบบเก่า
Conventional Leadership Development
วิธีการพัฒนาผู้นำแบบใหม่
Apprenticeship Model
สรุปก็คือ ช่วงความปรองดองของคุณอภิสิทธิ์จะต้องพัฒนาผู้นำในวงการราชการและข้าราชการฝ่ายความมั่นคง ซึ่ง Roadmap คงไม่ใช่แค่วันที่ 14 พฤศจิกายน แค่เลือกตั้งต้องไกลกว่านั้น
ผมมีแนวร่วม C9 อีก 36 คน ผมจะปลูกฝังเขาต่อไป
ภาพบรรยากาศ ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ ได้รับเกียรติให้เป็นวิทยากรในหลักสูตร การบริหารงานยุติธรรมระดับสูง ของสำนักงานกิจการยุติธรรม โดยมีคุณศิวากร คูรัตนเวช ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาบุคลากรในกระบวนการยุติธรรมและคณะให้การต้อนรับ เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 6 พฤษภาคม 2553 ณ โรงแรมรามาการ์เด้นส์ กรุงเทพฯ
เมื่อเกือบ ๒ ปีก่อน ผมเป็นผู้เข้ารับการอบรมหลักสูตรผู้บริหารงานยุติธรรมระดับสูง ซึ่งรู้สึกมาตลอดว่าโชคดีที่ได้รับฟังคำบรรยายจากอาจารย์ ทำให้ผมได้ทะลุเรื่องการบริหารโดยเฉพาะการพัฒนาภาวะผู้นำ จนถึงทุกวันนี้ อาจารย์กรุณาทุ่มเทตั้งใจถ่ายทอดจากเรื่องยากให้กลายเป็นง่าย จากเรื่องไกลตัวให้เห็นใกล้ตัว เหนือกว่านั้นคือหลักคิดในการนำไปพัฒนาตน พัฒนาองค์กร เลือกเฟ้น มองหาและพัฒนาคนรุ่นใหม่...ผมยังจำแทบทุกอย่างที่อาจารย์บรรยาย โดยเฉพาะเมื่อมาได้เข้ามาอ่านคำบรรยายที่อาจารย์ได้ post เป็นวิทยาทานแก่ผู้สนใจ...เวลานี้ผมได้เข้าอบรมหลักสูตรนักปกครองระดับสูง (นปส.) รุ่นที่ 58 ซึ่งจัดโดยสถาบันดำรงราชานุภาพ กระทรวงมหาดไทย รู้สึกหวนระลึกถึงที่อาจารย์สอนไว้อย่างยิ่งโดยเฉพาะที่มหาดไทยให้ความสำคัญกับการบริหารคนมากๆ และผมขออนุญาตนำคำสอนของอาจารย์ไปใช้ในการสรุปบทเรียนเรื่องการเสริมสร้างภาวะผู้นำในชั่วโมงบรรยายแลกเปลี่ยนกับผู้เข้าร่วมอบรมนะครับ...ด้วยความเคารพและนับถืออย่างสูง
นพ.ไตรยฤทธิ์ เตมหิวงศ์
ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานนิติวิทยาศาสตร์
สถาบันนิติวิทยาศาสตร์
กระทรวงยุติธรรม