บ้านพักของฉันอยู่ใกล้ป่าละเมาะ  เป็นบริเวณที่เงียบสงบมากทั้งกลางวันและกลางคืน และเงียบที่สุดโดยเฉพาะวันหยุด  ด้านหลังเป็นบ้านพักนายอำเภอ บ้านพักปลัดอำเภอและบ้านพักข้าราชการทุกหน่วยงานของอำเภอ  และบ้านพักนายตำรวจอีก ๑ หลัง  ซึ่งอยู่ทางทิศเหนือ ห่างกันประมาณใกล้ที่สุด ๕๐ เมตรและไกลสุดประมาณ ๒๐๐ เมตร ส่วนหน้าบ้านหันหน้าไปทางทิศใต้ จะไม่มีบ้านของใครเลยนอกจากพื้นที่ว่างเปล่ามีต้นไม้ขึ้นประปราย  และมองเห็นไร่มันสำปะหลังอยู่ลิบ ๆ ส่วนด้านทิศตะวันออกเป็นป่ามีต้นไม้ปกคลุมไม่แน่นหนา พอเดินเล่นลัดเลาะได้อย่างสบาย 

          หลายครั้งที่ชุมชนบ้านพักแห่งนั้นมีฉันอยู่เพียงคนเดียว แต่มีเจ้าตัวโปรด ๓ ตัวคือเจ้าปลาหมึกพันธุ์บางแก้ว  เจ้าหอยโข่งพันธุ์ทาง และนังจุ๊บแจงพันธุ์เทอร์เรีย หากต้องการเพื่อนคุยฉันจะพาเจ้า ๓ ตัวเดินไปคุยกับลุงบุญมี นักการภารโรงที่อำเภอหรือไปคุยกับข้าราชการผู้มาอยู่เวร 

        ฤดูร้อนอย่างนี้  ฉันเคยสังเกตเห็นเจ้าปลาหมึกและเจ้าหอยโข่งเห่าแบบต่าง ๆ กัน และจับสังเกตได้ว่า"เห่าเมื่อเห็นงูเห่า เห่าเมื่อเห็นแย้ หรือเห่าเมื่อเห็นคนแปลกหน้า" สิ่งที่เจ้าปลาหมึกไม่ชอบก็คือ "คนสวมแว่นกันแดด  นุ่งผ้าถุง และมอร์เตอร์ไซค์เก่าเสียงดัง"

        ตอนแรก ๆ เมื่อเห็นแย้  จะช่วยกันทำร้ายจนแย้อ่อนเพลียวิ่งไม่ได้และคาบมานอนดูเล่น เมื่อแย้ตายก็ไม่สนใจ  วันหนึ่งฉันนำแย้ที่ตายไปทิ้งมีผู้มาพบเข้าโดยบังเอิญ ถือโอกาสขอบอกว่า"จะนำไปลาบได้มื้อหนึ่ง"

      ตอนหลังเมื่อฉันได้ยินเจ้าหมาๆ เห่าแย้กันอีก ฉันจึงไปไล่และพยายามสื่อให้เขารู้ท่าทางบ่อย ๆ ว่าไม่ให้ทำร้ายแย้อีก จึงได้เลิกไปไม่มีการนำแย้มาเล่นกันอีก เพราะแย้แต่ละตัวสีสันน่ารัก สวยงามมาก "น่ารักกว่าน่าทาน" ได้ลงคอ

        เมื่อข่าวว่าที่หน้าบ้านของฉันมีแย้ชุกชุมระบาดออกไปถึงหูผู้นิยมล่าแย้ไปเป็นอาหาร  จึงมาตั้งหลักล่าแย้กันที่หน้าบ้าน เมื่อบอกว่า"ที่บ้านมีบางแก้วและดุมาก" ความจริงเป็นบางแก้วที่ใจดี  พวกล่าแย้จึงล่าถอยไป

      "งูเห่า" ฉันไม่สามารถจัดการอย่างไรได้ ก็ต้องอาศัยลุงบุญมี หรือตำรวจที่โรงพักมาจัดการ  พวกเขาดีใจมากเมื่อทราบจะรีบมาไล่จับงูกัน "ถือว่าเป็นสุดยอดของอาหาร" 

        วันหนึ่งฉันไปที่บ้านกำนัน  แม่ใหญ่ของกำนัน (ภรรยากำนัน) รีบยกอาหารมาวางพร้อมข้าวเหนียวร้อน ๆ บอกว่า"มื่อนี่ลาบปากเด้อคุ๊ณ.. แซบหลาย กินก่อนแล้วแม่ใหญ่จักบอกว่ามันคืออันหยัง" ฉันรู้ทันหละว่า "ต้องพิสดารแน่นอน" ก็แกล้งทานอย่างอื่น แกล้งเขี่ยไปเขียมาบนจานนั้นให้มีร่องรอยว่าทานแล้ว  

       แม่ใหญ่ถามฉันว่า "โตหว่าแซบหลายบ๊อ ลาบแย้ เอาเนื้อวัวเนื้อควายมาแลกก็บ๊อเอา มื้อนี่เป็นมื้อแรกที่หมู่เฮาได้กินลาบแย้ โซกดีหลายแท้ ๆ "  แม่ใหญ่และทุกคนหัวเราะชอบใจอย่างมีความสุขที่เข้าใจว่าฉันรับประทานลาบแย้เข้าไปแล้วนั่นเอง 

        แย้ตัวจริงที่ฉันเคยเห็น  สวยและน่ารักกว่าในภาพข้างล่างนี้มาก มาย มีสีสันแทบทุกสีเช่นแย้สีเหลือง สีแดง สีเขียว สีส้ม สีฟ้า และสวยมากคือแย้สีน้ำเงิน  ขอขอบคุณภาพจาก Google

ขอขอบคุณภาพจาก http://www.google.co.th/imglanding?q=

การล่าแย้เป็นเกมกีฬา http://school.obec.go.th/phifo/web/story/st34.html

แย้เป็นสัตว์ที่อาจสูญพันธุ์ http://sunti-apairach.com/04/04F.htm