ในกรรมฐานที่เปิ้นสอนพระที่บวชใหม่ “เกศา โลมา นขา ตันตา” “ผม ขน เล็บ ฟัน” มันเป็นหลักสอน คนบวชต้องรู้

 คุณลุงหนาน เอาแปรงสีฟันไม้ข่อยมาอวด

ในการมาพบปะพูดคุยกัน เรื่อง การดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ "ฟันดีที่บั้นปลาย" ที่บ้านสถานี อ.ห้างฉัตร ลำปาง เมื่อวันที่ 8 มิย.49 

คุณลุงหนาน เล่าเรื่องแปรงสีฟันไม้ข่อยของพระที่เคยเป็นลูกวัดช่วยดูแลมา ทำให้เราก็ได้รู้ว่า

การเก็บแปรงสีฟันของพระ ก็เอาแปรงสีฟันไม้ข่อยเหน็บไว้ข้างฝา เวลาแปรงก็เอามาใช้ ข้างหนึ่งสำหรับแปรงฟัน อีกข้างไว้จิ้ม คล้ายไม้จิ้มฟัน ตอนนั้นประมาณปี 2490

ลุงหนานเล่าต่อว่า "ก็มีการอมเกลือปู๊ (เกลือที่มีลักษณะเม็ดยาวๆ จะละลายเร็ว) เกลือแม่ไม่เอา (มีลักษณะเป็นเม็ดปุ้มๆ ละลายใช้เวลานาน) วิธีใช้ ก็อมเกลือเสร็จแล้วไปบ้วนปาก พอบ้วนปากแล้วก็มาแปรงฟัน แต่ก่อนสมัย 2500 คนใช้ก็เป็นตุ๊เจ้า ใช้เป็นแปรงสีฟัน

ในกรรมฐานที่เปิ้นสอนพระที่บวชใหม่ “เกศา โลมา นขา ตันตา” “ผม ขน เล็บ ฟัน” มันเป็นหลักสอน คนบวชต้องรู้ว่า ผมเป็นอย่างไร ออกมามันจะขาว สกปรก ตุ๊เจ้าจึงต้องโกนหัว ยาวก็ไม่ได้ ขนก็ต้องโกนขว้าง ทิ้งไว้ก็จะเป็นเชื้อโรค พอถึงเขี้ยวจะมั่น ไม่ผุ ตื่นขึ้นมาก็สีเขี้ยว อมเกลือปู๊ บ้วนปาก แต่ต้องเป็นไม้ข่อย แล้วถึงเอามาแปรงฟัน ถ้าเจ็บเขี้ยว ก็ไปสับเอายางข่อยมาอม เขี้ยวก็จะหายเจ็บ ทนอยู่ต่อไป

ประเดี๋ยวนี้มีแปรงสีฟันหลายยี่ห้อ แต่ไม่ค่อยทนเท่าอันนี้ ตรงปลายเขาก็เอามาตำๆ ให้เป็นปลายพู่สำหรับใช้แปรงฟัน และมีใบข่อยเอามาถูฟัน

ยาสีฟันที่ตุ๊เจ้าใช้ก็ทำเอง เอามะดัน มะขามป้อม มาตำผสมกัน"

ภาพที่แสดงนี้ ก็เป็นของจริงนะคะ ที่ตุ๊เจ้าใช้ และลุงหนานก็คงแอบเม้มไว้ เก็บไว้อย่างดีมากเลย เพราะว่า ดูสะอาดมาก และมาให้เราดูกันนี่ละคะ