ถ่านอัดแท่ง
                   วันนี้เป็นวันแรกที่ได้ทดลองใช้เว็บไซต์แห่งการเรียนรู้แห่งนี้...ซึ่งถือว่าเป็นสังคมเล็กๆในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับผู้ร่วมอุดมการณ์เดียวกัน...นั่นก็คือ หมู่นักส่งเสริมการเกษตรทั้งหลายที่มีเป้าหมายเดียวกัน คือการทำให้เกษตรกรไทยมีฐานะและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น  ตลอดระยะเวลาเกือบ 1 ปี ที่ได้ใส่ชุดสีกากีนี้มามีทั้งสุข เศร้า เคล้าน้ำตา อยากกลับไปเป็นราษฎรธรรมดาก็หลายหน แต่ก็ยังอดทนสู้ต่อจนถึงทุกวันนี้ สักวันทุกอย่างคงเข้ารูปเข้ารอยมากขึ้น......................
                    เอาละ.........มาเข้าเรื่องกันเลยดีกว่า พอดีวันนี้ (29 ม.ค.53)ได้รับเชิญจากกลุ่มแม่บ้านบ้านป่าคาใหม่  ตำบลป่าคาหลวง  อำเภอบ้านหลวง  จังหวัดน่านให้ไปเป็นกำลังใจ (เพราะเราเองก็ยังไม่มีความรู้ในเรื่องนี้เท่าไหร่เหมือนกัน แหะ แหะ)ในการผลิตถ่านอัดแท่งจากซังข้าวโพด ซึ่งเป็นวัตถุดับที่สามารถหาได้ง่ายมากในบ้านหลวง  และจริงๆแล้วนับว่าเป็นวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรที่ยากต่อการกำจัดซะเหลือเกิน.........ไหนจะเผา ก็เกิดมลภาวะ จะฝังก็เสียเวลา ทำให้เราพบเห็นภูเขาซังข้าวโพดอยู่เต็มไปหมดในพื้นที่อำเภอบ้านหลวง
                   ดังนั้นทาง อบต.ป่าคาหลวง จึงมีแนวคิดให้ตัวแทนชาวบ้านในตำบลป่าคาหลวงไปอบรมที่ศูนย์พลังงานทางเลือก มหาวิทยาลัยนเรศวร เพื่อหาวิธีกำจัดเจ้าซังข้าวโพดเหล่านี้ และแปรเปลี่ยนมาเป็นพลังงาน
                  ประกอบกับทางหมู่บ้านได้งบไทยเข้มแข็งมาแสนกว่าบาท...เลยตกลงซื้ออุปกรณ์ทั้ง 3 ชื้นต่อไปนี้ เพื่อมาทำถ่านอัดแท่ง
                 1. เครื่องปั่นซังข้าวโพด

              

             2. เครื่องผสมวัตถุดิบ

              

           3. เครื่องอัดถ่านแท่ง

              

     สำหรับขั้นตอนวิธีการทำก็ไม่ได้ยุ่งยาก...ตามมาดูกันเลยค่ะ..........
วิธีการทำถ่านซังข้าวโพดอัดแท่ง
     1. นำซังข้าวโพดมาเผาให้เป็นถ่าน
        
        ขั้นตอนนี้เกษตรกรจะใช้วิธีเผาโดยการก่อกองแล้วก็เผา ซึ่งจริงๆแล้วถ้าเราสามารถนำมาเผาในถัง
2oo ลิตรแล้วต่อท่อควันขึ้นไปสูงๆ จะช่วยลดมลพิษจากควันได้ค่อนข้างมาก  แต่ตอนนี้ยังมีข้อจำกัดอยู่ที่
ถ้าเผาในถังนั้นจะทำได้ทีละไม่มาก ไม่ค่อยทันใจต่อการใช้งานค่ะ แต่ตอนนี้กำลังศึกษาการประยุกต์ใช้
รถถัง 4 in 1 กับซังข้าวโพดนี้อยู่ เผื่อจะได้ช่วยลดมลพิษจากควันในขั้นตอนนี้ลงได้บ้าง
       2. นำซังข้าวโพดที่เผาแล้วมาปั่นให้ละเอียด
           
    3. ผสมซังข้าวโพดที่ปั่นแล้ว กับแป้งมัน และน้ำ
             
           อัตราส่วนที่ใช้ในการผสม คือ ซังข้าวโพด (เผาแล้ว) 100 กิโลกรัม : แป้งมัน 10 กิโลกรัม : น้ำ 2.5 ลิตร
    4.  นำเข้าเครื่องอัดแท่ง
              
 
           เครื่องอัดแท่งนี้มีลักษณะเหมือเครื่องอัดเมล็ดอาหารสัตว์ทั่วไป พอใส่ส่วนผสมเข้าไปเครื่องจะ
อัดส่วนผสมเข้าแป้นพิมพ์และเคลื่อนออกมา ดังภาพ
           5.  นำไปตากให้แห้ง
          
         ระยะเวลาในการตากก็ประมาณ 1 วัน ก็แห้ง สามารถนำไปใช้ได้แล้วค่ะ
         ซึ่งโครงการนี้ของชุมชนถือว่าคุ้มค่ามากสำหรับการลงทุน เพราะประโยชน์ที่ได้จากการผลิตถ่านอัดแท่งจากซังข้าวโพดมีมากมายเหลือเกิน นั่นคือ การนำวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ลดการตัดไม้มาทำเป็นฟืน อีกทั้งยังสามารถลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนได้อีกด้วย (ทำเอง ใช้เอง ประหยัดสุดสุด)
        แต่ปัญหาตอนนี้ที่กลุ่มต้องคิดกันต่อ คือ เราจะนำไปขายราคาเท่าไหร่ ที่ไหน ยังไง ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องที่สำคัญมากเพราะหากเราสามารถผลิตได้ แต่ไม่มีตลาด ความยั่งยืนของกลุ่มก็จะไม่มี ลำพังใช้กันเองคงไม่ต้องลงทุนสูงขนาดนี้ ความคาดหวังของกลุ่ม คืออยากให้ชาวบ้านมีรายได้เสริมหลังจากการเก็บเกี่ยวข้าวโพด ซึ่งในฐานะที่เป็น นวส.ก็คงต้องช่วยในการหาตลาดให้กับชาวบ้าน โดยเริ่มจากการนำมาประชาสัมพันธ์ในเว็บแห่งนี้ นี่ละค่ะ ไว้โอกาสหน้าจะนำนวัตกรรมใหม่ๆ (หรืออาจจะเก่าไปบ้าง) มาเล่าให้ฟังอีกนะค่ะ
                                                                                                                    30 มกราคม 2553