กลยุทธ์ของกระทรวงศึกษาธิการ  เกี่ยวกับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน "ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน" ถือเป็นเรื่องสำคัญที่หน่วยงานรับผิดชอบต้องให้ความสนใจ โรงเรียนจะต้องดำเนินงานตามนโยบาย มีกิจกรรมมากมายหลายอย่าง  การที่ได้ทราบการจัดการศึกษาของประเทศเกาหลีมีนโยบายเช่นเดียวกัน  แต่ที่น่าศรัทธาคือ "ไม่มีเด็กคนไหนเลยที่ไม่ได้รับการดูแลเอาใจใส่จากโรงเรียน" ซึ่งรัฐ โรงเรียน ผู้ปกครองและชุมชนให้ความร่วมมือกับโรงเรียนเต็มที่ 

         สำหรับเรื่องของฉันที่อยากจะเล่า  เป็นการดูแลเหมือนกันแต่ขอยืนยันว่า "ไม่เชิงระบบ"  เด็กหญิงนามสมมุติคนนี้ฉันเคยสอนเธอมาตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ ท่าทางหงอยเหงา ยิ้มนิด ๆ แต่ไม่สดชื่นมากนัก พูดเบา ๆ ตอนอยู่ในห้องเรียนจะไม่ถามไม่พูด  เมื่อเพื่อนออกจากห้องเรียนแล้ว เธอจะย้อนกลับมาหาฉันในห้องเรียน  เธอถามนอกเรื่องนอกประเด็นแต่ฉันก็ตอบ  และพอจะเข้าใจว่าเธอคงขาดความอบอุ่นจากครอบครัว 

         ปีต่อ ๆ มาฉันมีชั่วโมงสอนเธอมากขึ้นจากสัปดาห์ละ ๑ ชั่วโมงเป็น ๓ และ ๔ ชั่วโมง  ปัจจุบันเธอเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒  คุณพ่อและคุณแม่หย่ากันเมื่อเธอยังเล็ก  คุณพ่อและคุณแม่แต่งงานใหม่   เธออยู่กับยายและน้องของพ่อใหม่อีก ๑ คน 

         เธอมีพี่สาวซึ่งเคยเป็นลูกศิษย์ที่ฉันเคยสอนจบไปแล้ว ประสาทหูพิการทำให้ไม่ได้ยินเพราะถูกพ่อเลี้ยงทำร้าย  ได้สามีจึงย้ายบ้านออกไป  พี่สาวไปอยู่ที่ไหนไม่ทราบและไม่เคยติดต่อมาหา 

        คุณพ่อมีภรรยาใหม่อยู่ห่างกันประมาณ ๓ ก.ม. เธอเล่าว่า "เคยขี่จักรยานไปบ้านพ่อ เพื่อไปขอตังค์แต่คุณพ่อได้ตังค์มา ๑๐ บาทเป็นเหรียญ ๕ บาท ๒ เหรียญ  ทั้ง ๆ ที่พ่อมีสตังค์  จึงทำให้เธอไม่อยากไปหาพ่ออีก  ส่วนเพื่อนของพ่อทนไม่ได้จึงให้เธอมา ๕๐ บาท"

        คุณแม่ไปอยู่จังหวัดอื่นกับสามีใหม่  นาน ๆ จะกลับมาเยี่ยมเธอและน้องที่อยู่กับยาย  แม่จะให้เงินไว้กับยายแต่ยายขี้เมา   เมื่อได้เงินก็จะเป็นค่าเหล้าที่คุณยายเชื่อทางร้านเขาไว้  คุณยายจะซื้ออาหารให้น้องมากกว่าให้เธอ  และบอกว่าน้องยังเล็กหาเงินเองไม่ได้

         บางครั้งเธอต้องไปรับจ้างใกล้ ๆบ้าน  เพราะต้องเลี้ยงน้องด้วย  ได้ค่าแรงเป็นค่าอาหารเธอ ยายและน้อง  นอกจากนั้นก็หาผักและอาหารที่มีตามธรรมชาติ 

         เด็กหญิงนามสมมุติมีน้ำใจ  มักจะมาช่วยทำความสะอาดห้องเรียน ล้างชาม ชงกาแฟให้ฉันเสมอ  ฉันจึงออกปากให้ทำประจำ  ทุกวันนี้หลังเลิกเรียนเธอจะมาล้างถ้วยกาแฟ ล้างแก้วน้ำ ถ้วยชามและทำความสะอาดอื่น ๆ พร้อมกับหิ้วอาหารที่ฉันเตรียมไปฝากกลับบ้าน  บางวันเป็นอาหารสำเร็จรูป  บางวันเป็นอาหารแห้งหรือผักสด 

         เช้าวันนี้เธอเล่าให้ฉันฟังว่า "ปลาแดดเดียวที่คุณครูให้หนูเมื่อวานนำไปต้มยำค่ะ  จะได้มีน้ำแกงให้ยายซดด้วย  เพราะยายยังดื่มเหมือนเดิม  อาหารของยายจึงต้องร้อน ๆ และมีรสเปรี้ยวจัด ๆ ส่วนน้องหนูแกะเนื้อปลาไว้ก่อน  อร่อยมากค่ะคุณครู" 

          เย็นนี้มีโอกาสเข้าไปทำธุระในเมือง  ฉันได้บอกน้องนัทว่า "ควรหาขนมไปฝากเพื่อนคนนี้บ้าง และหาเสื้อยืดไปฝากอีกสักตัวดีไหม"  ปรากฏว่าน้องนัทวิ่งไปที่ร้านขนมได้ขนมปังมา ๑ แถวใหญ่และนมข้น ๒ กระป๋องบอกว่าเพื่อนจะได้อิ่ม ทานแทนข้าวได้ด้วย ส่วนเสื้อน้องนัทบอกว่าจะแบ่งของเธอให้เพราะเสื้อบางตัวยังไม่ได้ใส่ 

         การดูแลของประเทศเกาหลี  ครอบครัว และชุมชนให้ความร่วมมือกับโรงเรียนอย่างเป็นระบบ  ส่วนของประเทศไทยโรงเรียนอื่น ๆนั้นฉันไม่ทราบ แต่ที่โรงเรียนของฉัน  ผู้ปกครองจะช่วยครูดูแลเด็กนั้นคงมีเป็นส่วนน้อย  ส่วนกรณีที่ฉันปฏิบัติไม่อาจเรียกได้ว่าเป็นระบบ  เพราะฉันไม่แน่ใจว่าฉันจะทำได้ดีแค่ไหน