การสร้างองค์ความรู้  เป็นการให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกไปเรียนรู้เรื่องราวของชุมชน  จากผู้เฒ่าผู้แก่และภูมิปัญญาในหมู่บ้านของนักเรียน  โดยนักเรียนติดต่อและแสวงหาวิทยากรด้วยตัวเอง  มีการบันทึกเรื่องที่รับฟังจากการเล่า  และการถ่ายภาพด้วยกล้อง Digital

            นอกจากการทำหนังสือเล่มใหญ่แล้ว  นักเรียนได้จัดทำเอกสารเรื่องเล่าของชุมชน  โดยช่วยกันพิมพ์เรื่องเหล่านั้น  เพื่อรวบเป็นรูปเล่ม  และนำภาพที่ถ่ายมาใช้ประกอบลงในเอกสาร   บางกลุ่มได้แสดงฝีมือโดยการวาดภาพระบายสีแทนภาพถ่าย 

          การนำเสนอผลงาน   นักเรียนแต่ละกลุ่มนั่งล้อมวงกันมีอาสาสมัครเป็นตัวแทนนำเสนอเรื่องของตนเองให้กลุ่มอื่น ๆ ฟังเป็นการแลกเปลี่ยน  ตัวแทนของแต่ละกลุ่มมีความสามารถด้านวาทศิลป์เป็นพิเศษโดยอ่านข้อความเรื่องเล่าที่เขียนเป็นภาษาไทยกลาง  แต่พูดบรรยายเป็นภาษาท้องถิ่น  สำเนียงไพเราะน่าฟัง  และมีเสน่ห์ต่อความรู้สึกที่ประทับใจ

                คณะวิทยากร  นอกจากให้ความรู้และจัดกระบวนการให้นักเรียนแล้ว  ยังมีหน้าที่คอยเอาใจใส่ ดูแลและลุ้น  ให้ผลงานของนักเรียนประสบความสำเร็จ  ไม่แพ้กับครูผู้ดูแล 

               ผลการจัดกิจกรรม   นักเรียนสามารถทำหนังสือเล่มใหญ่ได้สำเร็จ เพราะส่วนมากมีความตั้งใจและให้ความร่วมมือดี  เลือกตัดสินใจในการแก้ไขปรับปรุงในส่วนที่บกพร่อง 

              การนำเสนอของนักเรียนเป็นภาษาท้องถิ่น   เป็นความสามารถและประทับใจอย่างยิ่ง  เพราะเป็นสำเนียงที่น่าฟัง  เป็นเสน่ห์ของท้องถิ่น  น่าจะส่งเสริมและอนุรักษ์ไว้เป็นส่วนหนึ่ง 

             นักเรียนมีความสามารถใช้เครื่องมือเทคโนโลยีให้เกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้ได้อย่างมีทักษะเช่นการถ่ายภาพ การบันทึกภาพเคลื่อนไหวและการใช้คอมพิวเตอร์ 

           อุปสรรคและปัญหาที่ทำให้นักเรียนเกิดข้อบกพร่องและไม่เป็นไปตามเป้าหมายได้แก่

              ๑. เรื่องเวลา  เวลาจำกัด งานมาก นักเรียนทำไม่ทัน  และรวบรัดทำให้ไม่ได้ออกไปวิ่งเล่นหรือเคลื่อนไหวตามวัยของนักเรียนในขณะที่ทำหนังสือ 

             ๒. การเตรียมความพร้อมของโรงเรียนด้านวัสดุอุปกรณ์เครื่องคอมพิวเตอร์  ถึงเวลาใช้งานแล้วไม่เป็นไปตามที่ต้องการ  เพราะบางเครื่องเสีย  ใช้การไม่ได้ 

            ๓. อุปกรณ์เรื่องไฟฟ้า หลอดไฟตกแตกเสียหาย  ใช้การไม่ได้แต่ไม่ซ่อมแซมทันที  ทำให้ไฟไม่สว่างขณะที่ทำกิจกรรม

           ๔. ในขณะที่นักเรียนทำกิจกรรม หากพบข้อบกพร่องนักเรียนควรได้รับคำแนะนำที่ถูกต้อง  จนกว่านักเรียนจะเข้าใจ  ควรหลีกเลี่ยงการตำหนิ 

          ๕. นักเรียนกลุ่มที่ ๑ ได้ข้อมูลที่สับสนระหว่างประวัติจริงกับตำนานเรื่องเล่า  ควรให้ไปเรียนรู้จากภูมิปัญญาหลาย ๆ กลุ่ม

          ๖. นักเรียนมีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ด้านการเป็นผู้กล้านำ และกล้าวาทศิลป์มากขึ้น

ข้อเสนอแนะ

              ๑. หนังสือของนักเรียนทุกกลุ่ม  ควรแก้ไขใหม่ทุกเล่ม  โดยให้นักเรียนหาวัสดุมาเอง  จะได้ตระหนักในคุณค่าของการเป็นเจ้าของ 

             ๒. การจัดทำเอกสาร  ควรเป็นหน้าที่ครูจะต้องดูแล ควบคุมเป็นพิเศษ  และเติมเต็มให้สมบูรณ์

             ๓. โรงเรียนควรแบ่งการจัดทำเอกสารเป็นกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรรม ควรเริ่มเรียนรู้ตั้งแต่ลักษณะทางกายภาพ รวมทั้งแหล่งทรัพยากรและความเป็นมาทั้งหมด  ส่วนกลุ่มสาระภาษาไทย  ควรเน้นเรื่องภาษา  วิถีชีวิตและวรรณกรรมพื้นบ้านและเห็นคุณค่าของภาษาถิ่น