จริงอยู่ที่ Hypertension เป็น Pathogenesis ของ CVA แต่อย่าลืมว่า ความภูมิใจในภรรยา ที่เป็น Salutogenesis ของผู้ป่วย

Salutogenesis ศัพท์คำนี้ ฉันเพิ่งได้เรียนจากปาฐกถาของท่านอาจารย์สกล เมื่อวันพุธที่ผ่านมา และวันนี้ฉันได้ลองใช้มุมมองใหม่นี้ ในการ discuss กับนักศึกษาแพทย์ที่นำเสนอการเยี่ยมบ้านผู้ป่วย
สารภาพตามตรง ที่ผ่านมา หลายครั้งเมื่อฟังกรณีผู้ป่วยที่นักศึกษาแพทย์นำเสนอ ฉันก็ไม่รู้ว่าจะให้ comment อะไร เพราะยังติดกับ Pathogenesis model ที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงผู้ป่วยและครอบครัวได้
" คุณลุงรู้คะว่า ความดันสูงทำให้เกิดอัมพาตได้ แต่เวลาเราไปเยี่ยมทีไร แกก็บ่นแต่เรื่องปวดไหล่ "
 " พอถามคุณลุงก็บอกว่าก็กินยาตามหมอสั่ง ไม่ได้กินเค็ม และออกกำลังกายด้วยการเดินทุกเช้า...ตอนหลังๆ พอถามเรื่องความดันคุณลุงก็ชวนเปลี่ยนเรื่องคุยทันที"
  ไม่เพียงตัวนักศึกษาแพทย์ที่รู้สึก "หมดมุข" ฉันเองก้เหมือนกัน "รู้แต่ไม่ทำ" เพราะ Behavior เกิดจาก emotion ไม่ใช่ logic อย่าว่าแต่คนไข้เลย ตัวเราเอง ยังไม่ยอมไปออกกำลังเพราะ "ไม่มีอารมณ์"
   แต่เมื่อเปลี่ยนมาถาม "แล้วคุณลุง มีความสุข ความภูมิใจกับอะไร" ก็ทำให้มีเรื่องสนทนากันมากขึ้น ทำให้รู้ว่า คุณลุงรักและภูมิใจในตัวภรรยาคู่ทุกข์คู่ยากมาก เพียงสะกิดว่า "เมื่อเป็นอัมพาต ก็ต้องมีคนดูแล" ก็มีผลให้ผู้ป่วยตระหนักถึงความสำคัญของการดูแลตัวเอง มากกว่า การสืบสวนหาต้นตอ อย่างที่เคยทำมา..