SHA_ภาคกลาง:ปราณีตและยั่งยืน1

เช้าวันที่ 10 พ.ย. 52 อากาศสดใส ลมที่พัดผ่านผิวกายจะหนาวก็ไม่ใช่ จะคล้ายพัดพาฝนมาก็ไม่เชิง 6.30 น.ตามนัด ฉันรอรถของโรงพยาบาลมารับที่ปากซอยหน้าบ้านสัก 5 นาทียังไม่มาจึงโทรถาม anlee น้องสาวว่าถึงไหนกันแล้ว บอกว่ายังไม่ออกเลย ไม่อยากรอนานเลยให้คนขับรถที่บ้านไปส่งที่โรงพยาบาล ห่างกันแค่ 5 กม.เองรถไม่ติด ประมาณ 5 นาทีฉันถึงที่นัดหมาย เมื่อพร้อมแล้ว 7.00 น.ล้อเริ่มหมุน นับแล้วก็มี หมอเป็ด พี่โป่ง พี่ติ๊บ น้องจ๊ะ และเพื่อนยุ่ง รวม พขร. ก็ 8 คนพอดี กับรถตู้คันใหญ่ น้องรัตน์ พขร.ของเราก็บริการเสียงเพลงที่ต่อกับจอทีวีในรถแบบวิดีโอ ของนักร้องเพื่อชีวิต “ปู พงษ์สิทธิ์” เป็นนักร้องที่เราชอบคนนึง โอ้โห ดีจังเลย แอร์เย็น เพลงเพราะ ก็ไม่มีอะไรที่จะดีไปกว่านี้อีกแล้ว ฉันนั่งด้านหน้าคู่กับคนขับรถ โดยไม่ต้องร้องขอ โดยทุกคนต่างเชื้อเชิญให้ฉันนั่งเบาะหน้าคู่กับคนขับรถ เพราะทุกคนรู้ดีว่าฉันมันเป็นคน “ขี้เมา” (เมารถ) ผ่านถนนมิตรภาพจากแก่งคอย ตรงไปยังสระบุรีบนถนนมิตรภาพ 13 กม. เข้าสู่คอขวดบริเวณจังหวัดทหารบกสระบุรีข้างสระว่ายน้ำอดิศร เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ถนนพหลโยธิน และมุ่งตรงสู่กรุงเทพมหานคร เมื่อรถวิ่งบนทางด่วนรังสิต

“พี่ครับไปลงตรงไหนเหรอครับ” รัตน์ พขร.ถามฉัน อ้าว! แล้วฉันจะรู้มั้ยเนี่ย รู้แต่ว่าจะไปที่โรงแรมอิมพีเรียล ควีนส์ปาร์ค กทม. (ฉันนึกในใจ)

“ไม่รู้สิ…เอ่อแบบว่าพี่ไม่ใช่คนที่นี่” ตอบโดยไม่ต้องคิด...กวนมั้ยล่ะฉัน

“มีใครรู้บ้างว่าเราจะลงทางด่วนตรงไหน” ฉันตะโกนถามเพื่อนร่วมทาง สักพักเสียงพูดคนของคนแบบไม่ฟังกันก็ดังขึ้น ถกเถียงกันในประเด็นว่าจะลงตรงไหน เฮ้อ! แล้วจะถึงมั้ยเนี่ย อยากจะโทษว่า พขร.ทำไมไม่ศึกษาเส้นทางก่อนมา คิดบวก คิดบวก เป็นการร่วมกันตัดสินทางเลือกใช้เส้นทางเดิน 555

“พี่ เราจะไป รร.อิมพีเรียล ควีนส์ปาร์ค อยู่ถนนสุขุมวิท 22 เราจะต้องลงทางด่วนตรงไหน” ยุ่งหยิบโทรศัพท์ถามเพื่อนคู่ชีวิต หลังปลายวางลงฉันหันไปสบตาเพื่อนแบบต้องการคำตอบ

“เค้าบอกว่าไปลงอโศก” ยุ่งบอก เอาแล้วซิงานนี้มีลุ้น ได้ศึกษาเส้นทางกันอีกแล้ว หรือว่าพวกเราจะได้ใช้บริการมอเตอร์ไซด์รับจ้างกันหนอ

“นั่นไง ตำรวจอยู่ข้างหน้า ถามตำรวจสิ ว่าไปทางไหนก่อนที่พวกเราจะหลงไปไกลกันกว่านี้” ฉันเสนอความคิดกับ พขร. เงียบไม่มีคำตอบ และไม่ถามตำรวจด้วย ฉันได้แต่นึกในใจ บอกแล้วนะ(โว้ย) ไม่ถามก็อย่าถาม ขณะนั้นบรรยากาศในรถเงียบมาก เสียงเพลงในรถก็ถูกปิด เมื่อลงทางด่วนเป็นสี่แยก ยังไม่รู้ว่าจะตรงไป เลี้ยวซ้าย หรือเลี้ยวขวา

“น่าจะเลี้ยวซ้ายนะ ถ้าพี่จำไม่ผิดพี่เคยพาลูกมาเรียนแถวนี้” เสียงพี่โป่งว่า และรถก็เลี้ยวซ้ายทันที ทุกคนเงียบต่างกันช่วยลุ้นว่าจะหลงทางหรือไม่ สักพัก

“นั่นไง สุขุมวิท 1” ฉันร้องทักอย่างดีใจ และนึกในใจไม่หลงแล้วเรา...และแล้วเราก็ไปถึงจุดหมายอย่างปลอดภัย

รถจอดหน้าประตูทางเข้า มีพนักงานเปิดประตูรอต้อนรับพวกเราอยู่ และกล่าวเชื้อเชิญเข้าไปในโรงแรม ผ่านล๊อบบี้ของโรงแรม ทำให้ฉันอดคิดไม่ได้ว่า ถ้าพนักงานเปลของพวกเราแสดงกิริยา และวาจาแบบนี้บ้าง คงดีไม่น้อย ฉันกับเพื่อนๆ พี่ๆ และน้องๆ เดินเข้าไปในตัวอาคารของโรงแรมอย่างมาดมั่น ทุกคนที่เดินทางมาเหมือนแม่น้ำทุกสายไหลไปรวมกัน ยิ้มให้กันเหมือนรู้จักกันมาก่อน

ขึ้นบันไดเลื่อนผ่านชั้น G สู่ชั้น 1 เห็นคนใส่เสื้อสีส้มโอโรสอยู่กลุ่มหนึ่งทำให้นึกว่า มาจากโรงพยาบาลไหนนะ ใส่เสื้อสีหวานจังเลย สักพักเมื่อเข้าไปใกล้ นั่นน้องอุ้มนี่ (น้องอุ้ม=กัญญารัตน์ ผู้ช่วยเลขาตัวน้อยของโครงการ SHA ที่ฉันประสานงานด้วยบ่อยๆ) บริเวณชั้น 1 นี่เองเป็นจุดรับลงทะเบียนของผู้นำเสนอบนเวทีและผู้เสนอด้วยโปสเตอร์ หลังส่งน้องจ๊ะ พี่แจง และพี่เป็ด ผู้นำเสนองานบนเวทีลงทะเบียน ก็ขึ้นบันไดเลื่อนขึ้นชั้น 2 เพื่อเข้าสู่งาน SHA Conference & Contest และตรงไปลงทะเบียนก่อน เมื่อผ่านดอกไม้สวยๆที่ทางโรงแรมจัดไว้ ฉันก็อดที่จะแวะไปทักทายไม่ได้ เมื่อลงทะเบียนเสร็จ ได้ยินเสียงเพลงพร้อมดนตรีแบบพื้นบ้าน หันไปทางต้นเสียง ในห้องประชุมกว้างใหญ่ไพศาล เรียกร้องสายตาจากผู้เข้าร่วมประชุมได้เป็นอย่างดี เป็นการแสดงของชาวโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช สุพรรณบุรี ในชุดเพลงอีแซวซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดนี้ ส่งจังหวะอย่างสนุกสนานมากๆ แถมเนื้อเพลงมีความหมายของ SHA อีกด้วย ทีมที่มาแสดงมีทั้งแพทย์ พยาบาล เรียกเสียงหัวเราะและเสียงปรบมือเกรียวกราว ทั่วทั้งห้องประชุมหลังการแสดงจบลง

ต้องบอกว่า ณ เวทีแห่งนี้ ฉันชอบตั้งแต่การขึ้นหัวเรื่องว่า “ประณีตและยั่งยืน...บนพื้นฐานงานคุณภาพ” โดนใจจริงๆค่ะ เพราะงานสุขภาพฉันมองว่าเป็นงานที่ ปราณีต ด้วยหัวจิตและหัวใจจริงๆ

หลังจากจบการแสดงเข้าสู่พิธีการของ สรพ.ด้วยการเสวนาของเสือทั้งสาม หรือจะเรียกว่าเดือนล้อมดาวก็คงไม่ผิด เพราะวันนี้นฉันเห็นแม่ต้อยสวยมาก สวยเป็นพิเศษจริงๆ จากที่แม่ต้อยเป็นดอกไม้งามในใจฉันอยู่ก่อนแล้ว ได้แก่ อ.อนุวัฒน์ แม่ต้อย และผู้อำนวยการโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช เล่าความรู้สึก ต่อผู้เข้าประชุม ถึงแนวคิดของโครงการ SHA หลายประโยคที่ฉันประทับใจและเก็บมาขบคิด เช่น

“บนพื้นฐานการพัฒนาคุณภาพ ไม่ได้หมายถึงแต่เพียงว่า รพ.มีคุณภาพ แต่ต้องคำนึงถึงประชาชนด้วยว่า ประชาชนได้อะไร”

“ HA จะเป็นคู่หูของประชาชน”

เมื่อแม่ต้อยถามว่า SHA มีจุดเด่นและลักษณะพิเศษอะไรบ้าง ลองฟังคำตอบจาก อ.อนุวัฒน์ ค่ะ

“SHA จะเน้นมิติจิตวิญญาณมาก จะตอบสนองด้านจิตวิญญาณของผู้ป่วย ผู้ทำงาน แต่จะใช้จิตวิญญาณในการทำงานอย่างไร ถือเป็นจุดสุดยอดของการทำงานเป็นปลายทางที่ตั้งความหวัง ต้องไปให้ถึง เมื่อนำ SHA มาใช้ จะทำให้ HPHA บรรลุตามเป้าหมาย ผู้ทำงานมีความสุขและปิติในการทำงาน มีความสุข ไม่เครียด”

ถามว่า SHA มีลักษณะพิเศษอะไรบ้าง และเริ่ม SHA อย่างไร ผู้อำนวยการ รพ.เจ้าพระยายมราช ตอบว่า

“การทำงานแนวดิ่งก็มีปัญหา ปัญหาไม่เกิดเฉพาะแพทย์ จึงอยากทำงานร่วมกับแพทย์อย่างราบรื่น ใช้เครื่องมือมาจับเพื่อทำงานแนวราบ เพื่อร่วมทุกข์ร่วมสุขกัน ไม่เกิดความสุขแบบชั่วครั้งชั่วคราว จากรุ่นสู่รุ่น และเป็นความสุขที่ทุกคนอยากเดินเข้ามาหา ไม่ใช่เราไปตามหาหรือชักชวน เราเป็นนักปฏิบัติไม่ใช่นักวิชาการ ภาษาจึงไม่สวยเหมือนนักวิชากการ จึงได้นำเครื่องมือที่ว่าคือ SHA มาใช้ร่วมกัน แต่จะทำอย่างไรที่จะทำให้คนทำงานมีความสุข ไม่ใช่สุขตาม Concept ของ HA ซึ่งตรงนี้จะมีใน SHA และจะพบได้ในโรงพยาบาลชุมชนมาก แล้วโรงพยาบาลใหญ่ๆล่ะ ดังนั้นต้องกลับมาคิดว่า อะไรที่ประชาชนได้ เจ้าหน้าที่ได้ องค์กรได้ นั่นแหละคือคำตอบ พวกเราไม่ต้องกลัว ต้องสร้างคำว่า โรงพยาบาลของพวกเรา ให้เกิด ประชาชนเค้ามองอยู่ว่า โรงพยาบาลบ้านเค้าทำอะไรกันอยู่ ดังนั้นจึงต้องระวัง ต้องเคลียร์ให้ทุกคนเข้าใจ สิ่งสำคัญที่สุดคือการทำงานเป็นทีม One man show อาจไม่ใช่ การเกิดปัญหา ข้อติดขัด หรือข้อร้องเรียนต่างๆจึงยังมี ผมเชื่อที่สุดว่า พวกเราทุกคนทุกวิชาชีพ มีจิตที่เอื้ออารีย์ อยากจะช่วยอยู่ตลอดเวลา แต่จะช่วยมากช่วยน้อยเท่านั้น...ความภาคภูมิใจ การได้รับการยกย่อง ต้องสร้างให้เกิด คนที่ Accredit ที่สำคัญที่สุดก็คือคนในชุมชนนั่นแหละครับ”

อืมม์ ฉันนึกชมผู้นำที่มีวิสัยทัศน์ที่งดงามเช่นนี้ และแอบคิดต่อว่าถ้าผู้นำคิดดีและแสดงออกในการทำดีเช่นนี้ กันทุกคน การพัฒนาคุณภาพอย่างปราณีตศิลป์ต้องต้องที่ยั่งยืนแน่นอนและเป็นไปอย่างลื่นไหลไม่ติดขัด อาจเป็นอีกหนึ่งของการพัฒนาคุณภาพในอุดมคติของฉัน