วิชาการพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ 3 รหัสวิชา 503 416
การบาดเจ็บของไขสันหลัง (spinal injury)
การบาดเจ็บกระดูกสันหลังและไขสันหลัง เป็นโรคที่พบบ่อย (3% ของผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ , 10% ร่วมกับการบาดเจ็บที่ศีรษะ) ก่อให้เกิดภาวะกดทับไขสันหลังเป็นภาวะเร่งด่วนทางศัลยกรรมประสาท เป็นผลให้เกิดความพิการจนถึงชีวิตตามความรุนแรง ซึ่งจำเป็นต้องรีบวินิจฉัยและรักษาก่อนที่ไขสันหลังจะเสียหายจนไม่สามารถฟื้นคืนหน้าที่ได้ สิ่งสำคัญคือ การดูแลรักษาอย่างถูกต้องและทันเวลาเพื่อให้ระบบประสาทฟื้นตัวได้มากที่สุดและผู้ป่วยสามารถช่วยเหลือตนเอง ทำงานได้ตามปกติหรือดำรงชีวิตในสังคมได้ ตำแหน่งที่พบการบาดเจ็บมากที่สุด ได้แก่ ระดับคอ
สาเหตุ ที่พบ คือ
- อุบัติภัยนนท้องถนน 45%
- ตกจากที่สูง 20%
- การทำร้าย 15%
- กีฬา 15%
- อื่นๆ 5%
ความรู้พื้นฐาน
กระดูกสันหลังส่วนคอ มี 7 ชิ้น
กระดูกสันหลังส่วนอก (Thoracic Verabra) 12 ชิ้น
กระดูกสันหลังส่วนเอว (Lumbar Vertebra) 5 ชิ้น
กระดูกสันหลังส่วนกระเบนเหน็บ (Sacrum) 5 ชิ้น
กระดูกสันหลังส่วนก้นกบ (Coccyx) 4 ชิ้น
พยาธิสรีระวิทยา เมื่อเกิดการกดทับไขสันหลังจากสาเหตุต่างๆ จะเกิดพยาธิสภาพจาก
- แรงกดไขสันหลังโดยตรง หรือกระดูก, หมอนรองกระดูก, ก้อนเลือดมากดทับ
- การขาดเลือดมาเลี้ยง
ตัวอย่างการประเมินความผิดปกติ *
- พยาบาลกดไหล่ผู้ป่วยลง พร้อมกับบอกให้ผู้ป่วยยักไหล่ขึ้นเป็นการทดสอบการบาดเจ็บของ C4
- พยาบาลกดแขนผู้ป่วยลง พร้อมกับบอกผู้ป่วยยกแขนขึ้นเป็นการทดสอบการบาดเจ็บของ C5
- พยาบาลและผู้ป่วยงอข้อศอกแล้วออกแรงงัดข้อสู้กัน เป็นการทดสอบการบาดเจ็บของ C7
- ให้ผู้ป่วยหยิบของแล้วกำไว้ เป็นการทดสอบการบาดเจ็บของ C8
การพยาบาลผู้ป่วยที่มีการบาดเจ็บของไขสันหลัง
วัตถุประสงค์
- เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถมีชีวิตรอดได้ในระยะเฉียบพลัน
- เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอันตรายต่อไขสันหลังเพิ่มมากขึ้น
- เพื่อป้องกันอาการแทรกซ้อน
- เพื่อป้องกันและแก้ไขความพิการ
- เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยใช้ชีวิตอยู่ได้ในสังคม
การพยาบาลที่หอผู้ป่วย
- ประเมินสัญญาณชีพ และการหายใจ, อาการทางระบบประสาท
- ซักประวัติการเจ็บป่วยในอดีต โรคประจำตัว
- ส่งเลือดตรวจ ได้แก่CBC,BUN,CR,Electrolyte,BS,PT,PTT,
- การป้องกันการเกิดภยันตรายต่อไขสันหลัง โดยการพลิกตะแคงตัวในลักษณะพลิกไปทั้งตัว (log rolling)*
การดูแลทางด้านจิตสังคม
- การได้รับข้อมูลที่ถูกต้องเกี่ยวกับผลที่ตามมาหลังการบาดเจ็บไขสันหลัง
- ยอมรับกลไกการเผชิญปัญหาที่ผู้ป่วยและครอบครัวใช้ในภาวะวิกฤต เนื่องจากความพิการก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงภาพลักษณ์
- ช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัว มีความรู้สึกควบคุมได้, มีประสบการณ์ของความสำเร็จ ความรู้สึกภาคภูมิใจกลับคืนมา,การจัดการกับบทบาทที่เปลี่ยนแปลงไป, ปัญหาทางเศรษฐกิจ
การดูแลต่อเนื่องที่บ้าน
- ประเมินความพร้อมของผู้ป่วยและครอบครัว
- วางแผนให้ความรู้แก่ผู้ป่วย และครอบครัว
- การมาตรวจตามนัด
- การช่วยเหลือด้านเศรษฐกิจ
- การฟื้นฟูสภาพจิตใจผู้ป่วยและครอบครัว
- การเยี่ยมผู้ป่วยที่บ้าน
การวางแผนการจำหน่าย
- การเตรียมบ้านและที่อยู่อาศัย
- การให้คำแนะนำแก่ญาติในเรื่อง
– การใส่เครื่องพยุง , การลุกนั่งและท่าทาง
– การทำกิจวัตรประจำวัน
– การดูแลผิวหนัง
– เพศสัมพันธ์
– การรับประทานยา
- การเตรียมสภาพจิตใจ
- การแนะนำแหล่งช่วยเหลือและสนับสนุน
