การพัฒนาแนวทางการเฝ้าระวัง และดูแลเด็กโรค มือ เท้า ปาก
แผนกเด็กป่วย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 8
นางภัชรินพร
ช่างสันเทียะ และนางนัยน์ปพร หัวดง
บทคัดย่อ
โรคมือ เท้า ปาก (Hand ,Foot and Mouth Disease : HFMD )
เป็นโรคที่พบบ่อยในเด็กทารก และเด็กเล็ก มักพบเขตร้อนชื้น
ส่วนมากเกิดได้ตลอดปี
สาเหตุของโรคเกิดจากการติดเชื้อไวรัสที่สามารถเจริญเติบโตได้ในลำไส้
ที่เรียกว่า เอนเทอโรไวรัส (Enterovirus) หลายชนิด
เป็นกลุ่มอาการซึ่งประกอบด้วย ตุ่มแดงอักเสบที่ลิ้น เหงือก
กระพุ้งแก้ม ฝ่ามือ และฝ่าเท้า
จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคที่พบว่า มีจำนวนผู้ป่วยเพิ่มสูงขึ้น
เพราะ โรคมือ เท้า ปาก เป็นโรคที่สามารถติดต่อได้ง่าย
โดยการกินไวรัสเข้าสู่ร่างกายทางปากโดยตรง โดยเชื้อไวรัสติดมากับมือ
ภาชนะที่ใช้ร่วมกัน เช่น ช้อน แก้ว หรือของเล่น ที่ปนเปื้อนน้ำลาย
น้ำมูก หรือน้ำจากตุ่มพอง แผลในปาก
หรืออุจจาระผู้ป่วยที่มีเชื้อไวรัสอยู่ การติดต่อมักเกิดขึ้นได้ง่าย
เชื้อสามารถอยู่ในร่างกายได้หลายสัปดาห์
มักพบการติดเชื้อในเด็กเนื่องจากยังไม่มีภูมิคุ้มกัน เช่น เด็กทารก
เด็กเล็ก ตามสถานรับเลี้ยงเด็ก โรงเรียนอนุบาล โรค มือ เท้า ปาก
จึงกลายเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ แผนกเด็กป่วย
เป็นหน่วยงานทางด้านกุมารเวชกรรม
ที่ให้บริการดูแลรักษาพยาบาลผู้รับบริการอายุ 1-15 ปี แผนกเด็กป่วย
ได้เห็นความสำคัญของโรคดังกล่าว จึงร่วมกันจัดทำแนวทางการเฝ้าระวัง
และการดูแลเด็ก โรค มือ เท้า ปาก
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติการบริการสำหรับบุคลากรทางการแพทย์และพยาบาล
และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่เกี่ยวข้อง
เพื่อป้องกันและควบคุมการแพร่กระจายเชื้อในสถานบริการได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
การศึกษาครั้งนี้
เป็นการศึกษาเพื่อพัฒนากระบวนการพยาบาลผู้ป่วยโรคติดเชื้อที่สามารถแพร่กระจายเชื้อได้จากการสัมผัสโดยตรง
และ แพร่กระจายเชื้อทางละอองฝอยจากสารคัดหลั่ง ในแผนกเด็กป่วย
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 8 นครสวรรค์
โดยกำหนดเป็นแนวทางในการปฏิบัติเพื่อจัดเป็นมาตรฐานการดูแลผู้ป่วยโรคมือ
เท้า ปาก
และพัฒนาระบบการรายงานโรคตามระบบเฝ้าระวังโรคของสำนักระบาดวิทยา
ผลการดำเนินงานได้กำหนดแนวทางและมาตรการการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อโรคในโรงพยาบาล
โดยเน้น Standard Precaution ร่วมกับ Contact Precaution และ Enteric
Precaution
โดยมีข้อกำหนดในการดำเนินงานเกี่ยวกับ
- การจัดแยกผู้รับบริการ
- การสื่อสารระหว่างทีมสุขภาพเกี่ยวกับวิธีการแพร่กระจายเชื้อ
- การใส่ชุดอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล
- การล้างมือ
- การทำความสะอาดสิ่งแวดล้อม และเครื่องมือ อุปกรณ์
- กำหนดมาตรการ การดำเนินงานสอบสวนและควบคุมการระบาดของโรคมือ เท้า ปาก
- พัฒนาระบบการรายงานโรคตามระบบเฝ้าระวังโรค
จากผลการดำเนินงานหลังมีการกำหนดแนวทางและมาตรการการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อโรค มาตรการดำเนินงานสอบสวนและควบคุมการระบาดของโรคมือ เท้า ปาก และ พัฒนาระบบการรายงานโรคตามระบบเฝ้าระวังโรค หน่วยงานสามารถใช้เป็นแนวทางในปฏิบัติงาน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องเป็นแนวทางเดียวกัน ไม่เกิดการแพร่กระจายเชื้อในโรงพยาบาล และสิ่งแวดล้อม และสามารถพัฒนาใช้เป็นแนวทางปฏิบัติ กับผู้ป่วยโรคติดต่อชนิดอื่นๆ ที่สามารถติดต่อได้โดย Contact Precaution และ Enteric Precaution ได้แก่ ผู้ป่วยติดเชื้อ MRSA , VRE ,เริม เป็นต้น
