ความหมายของพระรัตนตรัยในการรับรู้ที่เปลี่ยนไป

ตอนเด็ก ดิฉันเรียนรู้พุทธศาสนาแบบนกแก้วค่ะ

ที่ท่องจนขึ้นใจ ก็ พระรัตนตรัย คือแก้ว ๓ ประการ ประกอบด้วยพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์

พระพุทธ นั้นคือพระพุทธเจ้า ศาสดาของศาสนาพุทธอยู่แล้ว พระธรรม คือสิ่งที่พระพุทธองค์ทรงสั่งสอน ส่วนพระสงฆ์ คือพระที่อยู่ที่วัด มีหน้าที่ประกาศพระศาสนา

จนจบมหาวิทยาลัย ก็ยังเข้าใจอย่างนั้น เพราะดิฉันไม่ขวนขวายหาความรู้ นำมาสร้างทัศนคติที่ถูกต้อง และคิดเองโดยมีพื้นฐานจากความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องนั้น (โยนิโสมนสิการ) ตามบุพนิมิตแห่งมรรค

จนเมื่อศึกษาพระศาสนามากขึ้นนั่นแหละค่ะ จึงเข้าใจว่าพระธรรมนั้นความหมายกว้างขวางมาก (ตามที่บันทึกไว้แล้วใน ธรรม ตามความหมายทั้ง ๔)

ส่วนพระสงฆ์ คือหมู่ชนผู้ได้ฟังคำสั่งสอน ได้ปฏิบัติและได้รู้ตามพระพุทธเจ้า บางพวกออกบวชตาม ได้ช่วยนำพระพุทธศาสนาและสืบต่อวงศ์การบวชมาจนถึงปัจจุบันนี้*

หมู่ชนเหล่านี้เรียก สาวกสงฆ์ ค่ะ ส่วนสาวกสงฆ์ที่ออกบวชตามพระพุทธองค์เรียก ภิกษุสงฆ์ ซึ่งต่อมาเรียกสาวกสงฆ์ว่า อริยสงฆ์ อันมีพระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ และเรียกภิกษุสงฆ์ว่า สมมติสงฆ์**

โดยพระสงฆ์ นั้น มี ๒ ความหมาย นอกจากจะหมายถึงหมู่ชนดังกล่าวแล้ว ยังหมายถึงชุมนุมภิกษุหมู่หนึ่งตั้งแต่ ๔ รูป ขึ้นไป ซึ่งสามารถประกอบสังฆกรรมได้ตามพระธรรมวินัยได้

อ่านบันทึกมาถึงท่อนนี้แล้ว เห็นด้วยกับดิฉันมั๊ยคะ ว่าดิฉันเคยเรียนรู้พุทธศาสนาแบบนกแก้วจริงๆ แค่ความหมายของพระรัตนตรัย ยังไม่เข้าใจอย่างถ่องแท้

พุทธศาสนาจึงไม่ใช่เรื่องของใครคนใดคนหนึ่งที่ควรศึกษา และนำมาปฏิบัติ ไม่ใช่สิทธิของใครคนใดคนหนึ่งในการเผยแพร่ หากเป็นเรื่อง และสิทธิ ของชาวพุทธทุกคน เพื่อช่วยกันจรรโลงพระศาสนาให้เป็นที่พึ่งแก่เรา และลูกหลานไปนานแสนนาน

ขอนำภาพหวายแคระแตะเตาะนี้มาประกอบอีกทีค่ะ เพราะดูเหมือนจะเหมือนกับการศึกษาพระพุทธศาสนาของดิฉัน ที่ยังเตาะแตะอยู่เลยค่ะ

......................................................................

อ้างอิง

*พระสาสนโสภณ (สุวฑฺฒโน) พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนอะไร บริษัทอมรินทร์ พริ้นติ้ง กรุ๊พ จำกัด กรุงเทพ พ.ศ. ๒๕๓๓ (หน้า ๒)

**พระธรรมปิฏก ( ป.อ.ปยุตฺโต ) พจนานุกรมพุทธศาสน์ฉบับประมวลศัพท์ พิมพ์ครั้งที่ ๑๑ โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วัดมหาธาตุ ท่าพระจันทร์ เขตพระนคร กรุงทพ ๑๐๒๐๐(หน้า๒๔๘)