ครู-ครอบครัว-หนังสือบ่มเพาะเด็กรักษ์ภาษาไทย
“ปัญหาเด็กไทยอ่อนภาษาไทยมาจากหลายปัจจัยทั้งครูขาดความรู้ในการปูพื้นฐานเด็กให้แน่นหลักสูตรและแบบเรียน โดยแบบเรียนและการสอนของครูในปัจจุบัน จะไม่สอนแบบยึดแนวโบราณแบบแจกลูก ประสมคำ และหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๑ ก็ไม่ได้กำหนดไว้ชัดเจนให้สอนแบบแจกลูก ทำให้ปัญหานี้เรื้อรังมาจนถึงทุกวันนี้”
ดร.จุไรรัตน์วรรณยิ่ง ครูเชี่ยวชาญคศ. ๔ (อาจารย์ ๓ ระดับ๙) กลุ่มสาระภาษาไทย โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาในฐานะครูภาษาไทยดีเด่นของคุรุสภาปี พ.ศ.๒๕๕๑ ครูภาษาไทยประกายเพชร พ.ศ.๒๕๕๑ และนายกสมาคมกวีร่วมสมัยสะท้อนถึงปัญหาเด็กอ่อนภาษาไทย พร้อมกับอธิบายการสอนแบบแจกลูกให้อ่านแบบประสมคำ จะทำให้เด็กมีพื้นฐานภาษาไทยแน่นมาก เด็กจะรู้ว่าคำนี้มาจากพยัญชนะประสมสระและมีเสียงวรรณยุกต์อะไรบ้าง เช่น คำว่า “ลูก” มาจากพยัญชนะ ล สระอู ประสมพยัญชนะ ก แล้วอ่านว่า “ลูก” แต่ทุกวันนี้ครูสอนแบบรวบ คืออ่านว่า “ลูก” เลย ทำให้เด็กไม่รู้ที่มาที่ไปของคำว่าเป็นอย่างไร จึงมีความรู้แบบหลวมๆ เมื่อไปพบคำอื่นๆเด็กก็อ่านผิดเพราะไม่สามารถเทียบเคียงได้ว่าจะต้องอ่านออกเสียงแบบไหน อีกทั้งหลักสูตรก็ไม่ได้กำหนดให้สอนแบบแจกลูกประสมคำ และอธิบายถึงองค์ประกอบของคำซึ่งเกิดจากหน่วยเสียง ๓ หน่วยเสียง ทั้งสระ พยัญชนะ และวรรณยุกต์มารวมเป็นคำที่มีความหมายทั้งโดยนัยและตรงตัว
“หัวใจสำคัญที่จะทำให้เด็กรักและใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้องคือ ครูต้องเป็นต้นแบบที่ดีให้แก่เด็กทั้งการพูด อ่านและเขียนภาษาไทย ใช้ภาษาไทยที่ดีเพื่อให้เด็กซึมซับ ครูต้องรู้หน้าที่ ช่วยแก้ไขถ้าพบเด็กอ่าน เขียนภาษาไทยผิด สอนเด็กอ่านให้ถูกต้องและบอกที่มาที่ไปของคำ เช่นคำว่า “กรี” หากอ่านว่า “กะ-รี” อ่านแบบเรียงพยางค์ หมายถึง “ช้าง” ถ้าอ่านว่า “กรี” อ่านแบบควบกล้ำ หมายถึง “กระดูกแหลมบนหัวกุ้ง” เพื่อให้เด็กนำไปใช้ได้อย่างถูกต้อง
ดร.จุไรรัตน์แนะนำครูให้ทำ “แบบฝึกทักษะการอ่านออกเสียง” ไว้สอนลูกศิษย์ โดยรวบรวมข้อมูลและความรู้จากแหล่งความรุ้ต่างๆ และดูตัวอย่างแบบเรียนโบราณ แต่ใส่คำทันสมัยที่เด็กพบเห็นในชีวิตประจำวันลงไปในแบบฝึกทักษะ จะทำให้เด็กสนใจอ่าน ซึ่งไม่เพียงครูจะได้ประโยชน์ แต่นำมาแลกเปลี่ยนกับเพื่อนครูได้ด้วย อีกทั้งโรงเรียนควรจัด “ประกวดสื่อการสอน” และให้รางวัลครูเพื่อสร้างขวัญและกำลังใจแก่ครู
นอกจากนี้หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานควรกำหนดให้ชัดเจนว่า ครูจะต้องสอนแบบแจกลูกประสมคำในระดับชั้น ประถมศึกษาปีที่ ๑ – ๓ เพื่อเป็นกรอบในการสอนของครูและสำนักพิมพ์จะได้จัดทำแบบเรียนเพื่อสนองต่อหลักสูตร ครูต้องรู้จักเลือกใช้แบบเรียนที่มีคุณภาพมาใช้สอนเด็กเพราะแบบเรียนก็เปรียบได้กับเรือ หากครูเลือกเรือดีก็ไปถึงจุดหมายได้เร็ว ถ้าเลือกเรือรั่วก็ไปไม่ถึงจุดหมาย
“ภาษาไทยเป็นสิ่งที่มีชีวิตมีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอด การที่เด็กใช้ภาษาไทยแบบบิดเบี้ยวไปบ้างก็เหมือนกระแสลดพัดมาแล้วก็ผ่านไปไม่เหมือนแก่นแท้ของภาษาไทยที่ยังฝังแน่นอยู่ในหัวใจของคนไทยทุกคน รากฐานของภาษาไทยนั้นงดงามอยู่แล้วเพราะบรรพบุรุษ ครู อาจารย์ภาษาไทยสมัยโบราณ เช่น พระยาอุปกิตศิลปสารได้วางรากฐานหลักภาษาไทยไว้ดีมาก ดังนั้น ไม่ว่าเด็กจะไหลไปตามกระแสโลกาภิวัตน์อย่างไร เมื่อถึงช่วงเป็นผู้ใหญ่ ก็จะหันกลับมาและรู้ว่าหลักภาษาไทยเป็นสิ่งที่ถูกต้องและควรค่าแก่การอนุรักษ์”
ดร.จุไรรัตน์บอกทิ้งท้ายว่า ครอบครัวมีส่วนสำคัญทำให้เด็กรักการอ่าน รักภาษาไทยและใช้อย่างถูกต้อง ช่วงเย็นหลังรับประทานอาหาร เมื่อพ่อแม่ลูกใช้เวลาอ่านหนังสือ หนังสือพิมพ์หรือดูโทรทัศน์ด้วยกัน พ่อแม่ควรอธิบายให้ลูกฟังว่า คำนี้อ่านและเขียนอย่างไรให้ถูกต้อง ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่พ่อแม่ต้องใส่ใจ รวมทั้งหาหนังสือที่เป็นแบบอย่างการใช้ภาษาไทยที่ดีให้ลูกอ่าน เช่น สามก๊ก ราชาธิราช กามนิต วาสิฏฐี นิทานเวตาล ผู้ชนะสิบทิศ สี่แผ่นดิน ไผ่แดง ข้างหลังภาพ ฯลฯ
ข้อคิดเห็น ปัญหาเด็กไทยอ่อนภาษาไทยเป็นปัญหาระดับชาติ เกี่ยวข้องไปถึงความล้มเหลวทางการศึกษาของไทย ในฐานะที่เราเป็นครูไทยคนหนึ่ง เราคงรับไม่ได้กับความล้มเหลวเช่นนี้ จึงต้องขอวิงวอนให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทุกท่าน อย่าเพิกเฉยกับปัญหานี้เลย ทำอย่างไรเด็กไทยจึงจะรักษ์ภาษาไทย อ่านคล่อง เขียนคล่อง และใช้ภาษาไทยได้ถูกต้อง
ที่มา หนังสือพิมพ์ คมชัดลึก วันที่ ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๒
มาเยี่ยมชมผลงานครับ
ขอบคุณ อาจารย์มากค่ะ