นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาของฉันจะคอยติดตามอ่านบันทึกและความเคลื่อนไหวในบล็อกอยู่เสมอ  ทำให้พบคำถามว่า "เมื่อไรคุณครูจะลงภาพกิจกรรมของพวกหนูเกี่ยวกับการทำไร่ ทำนา ทำสวนเสียทีคะ/ครับ" 

        วันนี้มีโอกาสที่ต้องจัดให้  ภาพกิจกรรมนักเรียนลงมือทำ  นักเรียนมีความเข้าใจความสำคัญว่า "ต้องทำก่อนเพื่อให้ได้ธรรมชาติและธรรมะจะเกิดขึ้นในจิตใจภายหลัง  ที่คงทนยั่งยืน"  ขออนุญาตนำเสนอภาพขั้นลงมือ...ทำเพื่อธรรม

กระเจี๊ยบเขียว 

       นักเรียนบอกให้ครูเก็บไปทานได้  แต่คุณครูบอกว่าเสียดาย 

อยากจะให้อยู่ประดับต้นไปนาน ๆ

ข้าวโพดที่ปลูกหลุมละ ๒ เมล็ด

ผู้อำนวยการลงความเห็นว่า "ธรรมชาติจริง ๆ " ครูผู้สอน (ครูคิม)

ก็ไม่มีความรู้เรื่องการเกษตร แต่เรียนรู้ไปกับเด็ก ๆ

เด็ก ๆ จะมีความสุขมาก

เมื่อผู้อำนวยการไปเยี่ยมแปลงของเขา

เขาจึงมาเชิญผู้อำนวยการไปเยี่ยมเมื่อเขามีผลิตผล

แปลงผักหวานบ้าน

ปลูกผักกาดขาวแซมลงไปในแปลงผักหวานด้วย

พริกและกระเพราดำ

นักเรียนทดลองปลูกพริก ๒ แบบคือ 

ปลูกด้วยเมล็ด  และการนำต้นเล็กจากการเพาะเมล็ดมาปลูก

ผักหวานและมะรุม

นักเรียนทดลองปลูกผักหวานที่มีแดดส่องรำไร และปลูกในที่มีแดดจัด

ส่วนมะรุมที่นำมาปลูกเป็นมะรุมพันธุ์พื้นบ้าน

กล้วยหอม

นักเรียนต้องการให้พื้นที่รอบ ๆ นาข้าวมีกล้วยหอม 

เมื่ออายุของกล้วยครบ ๗ เดิอนจะทดลองทำกล้วยหอมรสต่าง ๆ

       ภาพกิจกรรมของนักเรียนเหล่านี้....เป็นกิจกรรมที่นักเรียนได้เริ่มลงมือทำกันอย่างจริงจัง  มีชั่วโมงเรียนน้อยมากเพียง ๒ ชั่วโมงต่อสัปดาห์  แต่นักเรียนพยายามช่วยกันทำนอกเวลาเรียน  รอความหวังว่าธรรมชาติจะติดตามมาให้นักเรียนมีโอกาสได้เข้าถึงธรรม 

      บางท่านได้ตั้งข้อสงสัยถามว่า "แบบนี้เป็นการเรียนรู้ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงหรือไม่" ขอตอบว่า "ยังไม่ใช่  เพราะยังไม่จบกระบวนการเรียนรู้"  ผู้ที่จะตอบคำถามได้ถูกต้องก็คือ "นักเรียน"ว่าเขาได้อะไรจากการเรียนรู้เหล่านี้