ผู้นำการเปลี่ยนแปลง

ผู้นำการเปลี่ยนแปลงการขับเคลื่อนการบริหารและการจัดการโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน

(School-based Management) สู่ห้องเรียนคุณภาพ

ผู้นำการเปลี่ยนแปลงการขับเคลื่อนการบริหารและการจัดการโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานSBMสู่ห้องเรียนคุณภาพบรรยายโดยนายนคร ตังคะพิภพ ผู้อำนวยการโรงเรียนเบญจมเทพอุทิศ จังหวัดเพชรบุรี เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2551ผู้เขียนเห็นว่าน่าจะเป็นประโยชน์ต่อพวกเราชาว HR ซึ่งในอนาคตอาจจะได้เป็นนักบริหารมืออาชีพ และขออนุญาตท่านผอ. นำสิ่งที่ท่านได้ทำมา มาเป็นประโยชน์ทางการศึกษา ขอขอบพระคุณท่านผอ. เป็นอย่างสูงณ ที่นี้

สภาพปัจจุบันสังคมได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วทำให้บุคลากรของไทยจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนกระบวนการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงตามสภาพของสังคมเป็นผลให้ประเทศไทยมีการปฏิรูปการเรียนรู้ อีกทั้งในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 มาตรา 39 และพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 มาตรา44 ได้กำหนดให้ปลัดกระทรวง และเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษาทั้งด้านวิชาการ งบประมาณ การบริหารงานบุคคลและการบริหารงานทั่วไป ไปยังคณะกรรมการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา และสถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาโดยตรง ตามเจตนารมณ์ของการปฏิรูปการศึกษา พร้อมทั้งได้กำหนดให้สถานศึกษาเป็นนิติบุคคลเพื่อให้มีความเป็นอิสระ คล่องตัว สามารถบริหารจัดการศึกษาในสถานศึกษาได้สะดวก รวดเร็ว ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ ดังนั้นการบริหารการศึกษาจึงมีลักษณะแตกต่างไปจากเดิม โดยสถานศึกษาจะมีอำนาจในการบริหารและจัดการศึกษาด้วยตนเองมากขึ้น ทำให้ผู้บริหารการศึกษาและผู้บริหารสถานศึกษาต้องปรับเปลี่ยนบทบาทหน้าที่เพื่อบริหารจัดการการศึกษาในรูปแบบใหม่ที่นำแนวคิดหลักของการบริหารโดยใช้สถานศึกษาเป็นฐาน (School- based Management)ที่เน้นในเรื่องของการกระจายอำนาจจากส่วนกลางและเขตพื้นที่การศึกษาไปยังสถานศึกษาส่งผลให้สถานศึกษามีอิสระในการตัดสินใจมากขึ้น ภายใต้การบริหารในรูปขององค์คณะบุคคล คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ด้วยวีการบริหารแบบมีส่วนร่วม (Participation) ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ในการกำหนดนโยบายและแผน การตัดสินใจ การกำหนดหลักสูตรท้องถิ่น การร่วมคิด ผู้นำต้องเน้นการสนับสนุนและอำนวยความสะดวก เพื่อให้การบริหารและการจัดการศึกษาเป็นตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ

ดังนั้น เพื่อเตรียมความพร้อมแก่ผู้บริหารการศึกษาและผู้บริหารการศึกษาและผู้บริหารสถานศึกษาให้สามารถวางแผนการปฏิบัติงานรองรับภารกิจตามร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอำนาจการบริหารและจัดการศึกษา สอดคล้องกับการปฏิรูปการศึกษา จึงจำเป็นต้องมีการพัฒนาผู้บริหารการศึกษาและผู้บริหารสถานศึกษาให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการบริหารโดยใช้สถานศึกษาเป็นฐาน และบทบาทของผู้นำในฐานะนิติบุคคลที่จะกระตุ้น ขับเคลื่อนให้เกิดคุณภาพ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการกระจายอำนาจการบริหารและจัดการศึกษาดังกล่าวได้ และดำเนินการปฏิรูปการเรียนรู้ในสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ

ผู้นำการเปลี่ยนแปลงการขับเคลื่อนการบริหารและการจัดการโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานสู่ห้องเรียนคุณภาพผู้บริหารต้องเปลี่ยนแปลงตนเองก่อนด้วยการมีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกลโดยเริ่มต้นพัฒนาครู/ครูพัฒนาตนตามมาตรฐาน มีการวิเคราะห์หลักสูตร วัดประเมินรอบด้าน วิเคราะห์ผู้เรียนรายบุคคล กิจกรรมหลากหลาย ใช้สื่อICT มีการปรับแก้ไขการสอน และมีการทำวิจัยในชั้นเรียนแบบ CAR เพื่อเป็นการยกระดับคุณภาพของนักเรียน

องค์ประกอบสำคัญของห้องเรียนคุณภาพ ต้องมีหลักสูตร ศึกษาวิเคราะห์ต้นทุนการจัดการศึกษาเดิม ของแต่ละโรงเรียน(Based-Line) เป้าหมายเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนบริหารการเปลี่ยนแปลง ห้องเรียนคุณภาพ มีการออกแบบการจัดการเรียนรู้อิงมาตรฐาน ICT ห้องเรียน ICT โรงเรียน Positive Discipline CAR การวางแผนพัฒนาตนเอง (ID Plan) ครูผู้นำการเปลี่ยนแปลง ผู้บริหารผู้นำการเปลี่ยนแปลง กิจกรรมสนับสนุน แหล่งเรียนรู้Inside out Outside in ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน บริหารฐานโรงเรียน(SBM) มาตรฐานการศึกษาชาติ หลักสูตร และการจัดการเรียนรู้อิงมาตรฐาน ปัจจัยเริ่มต้นของการสร้างคุณภาพการเรียนรู้ คือ การบริหารหลักสูตรสถานศึกษาและครูมีแผนการสอนที่มีประสิทธิภาพ และต้องมีลักษณะกระบวนการเรียนรู้ที่พึงประสงค์ ซึ่งเป็นกระบวนการของปัญหาพัฒนาเด็ก เรียนรู้อย่างมีความสุข เกิดประโยชน์ต่อผู้เรียนบูรณาการสาระการเรียนรู้เป็นกระบวนการคิดและปฏิบัติจริงเป็นกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันภายใต้บรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ทั้งหลักสูตรสถานศึกษาและการออกแบบการเรียนรู้อิงมาตรฐาน ทุกรายวิชา คณะครูวิเคราะห์ต้นทุนและหาN/A เพื่อยกระดับมาตรฐานครู ครูมืออาชีพ วิทยฐานะใหม่ บรรลุมาตรฐานผู้เรียน สถานศึกษา/ผู้บริหารเป็นที่ศรัทธา/ชื่นชม เป็นผลลัพธ์ ICT โรงเรียน ICT ห้องเรียน ปัจจัยสนับสนุนภายนอก ปัจจัยสนับสนุนภายในวิเคราะห์ต้นทุนICTโรงเรียน(บริหาร) และICT ห้องเรียน(ครู) ให้พบจุดอ่อน/จุดแข็งเพื่อเร่งรัดจัดโอกาสให้เหมาะสม A1~A4 ทุกกลุ่มสาระฯ Supports พอเพียง Pressure เชิงบวกพึ่งพา Network ทั้งภาพโรงเรียนและภาพห้องเรียน A1~A4 ทุกกลุ่มสาระฯ ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน P D สัมผัสรู้ ศักยภาพนักเรียน ห้องเรียนน่าอยู่น่าเรียน ตอบสนองโอกาสที่แตกต่าง วินัยเชิงบวก วิเคราะห์ต้นทุนระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน/จัดข้อมูลสารสนเทศนักเรียน ให้ความสำคัญกิจรรมคุณธรรมเพิ่มเวทีส่งเสริมศักยภาพนักเรียน ส่งเสริมสุนทรียศาสตร์ ครูรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคลส่งเสริมด้วยPD รักษ์เกียรติภูมิรักษ์เกียรติประวัติ รักษ์เกียรติยศ ครอบครัว/เครือข่ายผู้ปกครองเข้มแข็ง มาตรฐานวิชาการ CAR (Classroom Action Research ) รู้สภาพบริบทห้องเรียน ครูรู้ตัวตน(การจัดการเรียนรู้) ปรับทบทวนให้สอดคล้อง รู้นักเรียนผู้ที่ครูดูแลรับผิดชอบ การวิเคราะห์ผู้เรียน การประเมิน กรณีศึกษานักเรียน