มันจะต้องบอกให้ได้ว่าประเทศนี้ หรือโลกนี้จะได้ประโยชน์จากความรู้นี้อย่างไร จำเป็นเพียงใดด้วย

 

     ได้เรียนกับ รศ.ดร.มานพ คณะโต หลายครั้งแล้ว ทุกครั้งชอบใจมากที่ได้มานั่งเรียนด้วย นอกจากได้เรียนเนื้อหาสาระที่ท่านนำมาสอนแล้ว ท่วงทีหรือสไตล์การสอนกำลังถูกศิษย์คนนี้มองอยู่ทุกครั้ง ท่านสอนพร้อมยกตัวอย่างประการณ์ที่เกิดขึ้นจากการทำวิจัยของท่านที่ผ่านมา เพราะภารกิจนอกจากมาเรียนเนื้อหาความรู้แล้ว มาเรียนกระบวนการจัดการเรียนการสอนระดับบัณฑิตศึกษาจากคณาจารย์ของภาควิชาฯ ด้วย 

     ครั้งแรกที่เรียนมีประเด็นหนึ่งที่พูดถึงการเลือกหัวข้อวิจัยว่า คงไม่เพียงพอหากจะบอกว่า "กระผม/ดิฉัน มีความสนใจทำวิจัยเรื่องนี้เท่านั้น (แม้จะสนใจอย่างยิ่งยวด...อันนี้ผมเติมเข้าไปเอง) มันจะต้องบอกให้ได้ว่าประเทศนี้ หรือโลกนี้จะได้ประโยชน์จากความรู้นี้อย่างไร จำเป็นเพียงใดด้วย มาพิจารณาดูกันต่อไปว่าแล้วจะพิจารณาอย่างไรบ้าง อย่างแรกดูความสำคัญของปัญหาว่ามีขนาดของปัญหาเป็นอย่างไร ผู้ที่ได้รับผลกระทบมากน้อยแค่ไหน และปัญหามีความรุนแรงเพียงใด จากนั้นมาดูกันต่อที่ความทันสมัยและน่าสนใจด้วย

     ลองยกตัวอย่าง (ผมลองยกมาทบทวนเอง) ปัญหาการควบคุมโรคชิคุนกุนยา ที่เกิดในภาคใต้นี่ก็ได้ โดยไปเปรียบเทียบกับปัญหาเด็กยังแรกเกิด - 1 ปี ได้รับวัคซีนไม่ครอบคลุม (เอาตามจริง ไม่เอาตามรายงาน) ลองตัดสินดูเล่น ๆ ว่าจะเลือกอย่างไหนมาทำก่อน ดีไม่ดี เราอาจจะพบได้ความจริงตอนลองพิจารณาเปรียบเทียบว่าพลังทางการเมืองกำหนดความกระตือรือล้นในการแก้ไขปัญหาได้เป็นอย่างดี เป็นสัจธรรม (มาถึงตอนนี้ออกนอกเรื่องหน่อย ไม่ทราบจะทราบกันไหมนะว่าข้อมูลที่ได้รับรายงานว่าเด็กได้รับวัคซีนครอบคลุมในพื้นที่ 3 จังหวัดภาคใต้ กับข้อมูลข้อเท็จจริงที่ผมเคยให้ นศ.นำมาเสนอนั้นแตกต่างกันเยอะมาก)

      มาต่อที่การเลือกหัวข้อวิจัยอีกนิด แล้วกรณีที่มีงานวิจัยที่คนอื่นเคยทำไว้แล้วในพื้นที่เดียวกัน และ/หรือประเด็นเดียวกันนั้น เราจะทำได้อีกไหม จริง ๆ หากผมตอบนะผมจะตอบว่าแล้วมีความรู้พอไหมที่จะจัดการกับปัญหา หรือตอบใหม่ว่าแล้วยังขาดความรู้อะไรอีกที่จะนำมาใช้จัดการกับปัญหา หากต้องการก็ลงมือทำ แต่อาจารย์ท่านตอบอย่างนี้ครับ ท่านตอบว่าต้องพิจารณา หากคนละพื้นที่ และต่างวัฒนธรรม ความรู้นั้นไม่น่าจะปรับมาใช้กันได้ ก็ทำได้อยู่ หรือว่าที่เขาทำมานั้นสถานการณ์มันเปลี่ยนไปเยอะแล้ว ก็ทำได้ หรืออีกกรณีคือที่เขาทำมานั้นพบว่ามีระบียบวิธีที่ไม่ถูกต้อง มีความคลาดเคลื่อนในประเด็นสำคัญ อันนี้สำคัญมากที่เราจะต้องให้ความสนใจ และวิพากษ์ออกมาให้แจ๋มชัดให้ได้