“ผมอยากเป็นผู้บริหารโรงเรียน”  

ประโยคหนึ่งที่ ผอ..ธีระวัธน์ สิงหบุตร ได้คุยกับผมขณะที่ผมนั่งในรถส่วนตัว ผอ. ธีระวัธน์   เรามุ่งไปโรงเรียนชำฆ้อพิทยาคม ผ่านเรือกสวนไร่นา ป่ายางพารา ดูเขียวขจีสดชื่น บทสนทนาระหว่างผมกับ ผอ.ธีระวัธน์ เป็นไปอย่างออกรส

 IMG_1352 by you.  IMG_1312 by you.

“ผมอยากเป็นผู้บริหารโรงเรียน ไม่ใช่ไม่อยาก”

ผมนั่งเงียบคอยฟังว่า ผอ. ธีระวัธน์ จะเล่าต่ออย่างไร?

“เพราะอะไรนะหรือ ผมเคยเป็นครู เป็นครูน้อยคิดแล้วไม่ได้ทำ ทำไม่ได้ 

เคยเป็นรองผู้อำนวยการ แต่ก็ได้แค่คิดหากผู้บริหารไม่โอเคด้วย ก็หยุด

เมื่อผมมีโอกาสเป็นผู้บริหารผมจึงใช้โอกาสนี้ คิดและก็ทำตามฝันและอุดมการณ์”

ผอ.ธีระวัธน์ เล่าถึงเหตุและผลต่อเนื่องจากประโยคที่ท่านได้กล่าวขึ้นมาตอนแรก

IMG_1348 by you.

ผมพร้อมกับคุณหญิง จากมูลนิธิสดศรี สฤษดิ์วงศ์ ออกเดินทางจากกรุงเทพฯ ในช่วงเช้าตรู่ นั่งรถวิ่งผ่านถนนมอเตอร์เวย์ ตรงไปชลบุรี  พอเลยด่านพานทองเตรียมชิดซ้ายออกไปทางบ้านบึง ชิดขวาขึ้นสะพานมีป้ายเขียนว่าไป อำเภอแกลง  นั่งไปเรื่อยๆจากระยะทางที่ลงจากทางด่วนมอเตอร์เวย์จนถึงสี่แยกชุมแสงประมาณ ๗๐ กม. ให้เลี้ยวซ้ายตามป้ายที่บอกไป อำเภอเขาชะเมา ที่บรรยายเส้นทางแบบละเอียดนี้เพราะว่า หากเราวิ่งรถไปผิดเส้นทางก็จะอ้อมไปไกลกว่า ๑๐๐ กิโลเมตร ก่อนที่จะถึงที่หมาย

ผอ. ธีระวัธน์ โทรศัพท์แจ้งผมว่า ท่านได้จอดรถรอที่หน้าสถานที่แห่งหนึ่ง บอกเลขทะเบียนรถ ยี่ห้อรถ ให้เป็นที่สังเกต พอถึงที่หมายผมให้รถตู้จอดและลงไปทักทายกับท่าน ผอ.ธีระวัธน์  และนั่งรถส่วนตัวของท่าน ให้รถตู้วิ่งตามหลัง เพื่อจะได้พูดคุยกันก่อนที่จะเดินทางไปถึงโรงเรียน

“ความคุ้นเคยเป็นญาติอย่างยิ่ง”  ผมได้รายละเอียดโรงเรียนชำฆ้อพิทยาคม และ รายละเอียด ผอ.ธีระวัธน์  จากเอกสารของมูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพาณิชย์ที่ทางมูลนิธิสดศรี สฤษดิ์วงศ์ รวบรวมให้ผมมาอ่านเพื่อดูข้อมูลในเบื้องต้น และผมต้องขอบคุณมากสำหรับบันทึกของ คุณซวง ที่ได้เล่าถึงรายละเอียดคร่าวๆจากการที่ได้ฟัง ผอ.ธีระวัธน์ ท่านออกอากาศพูดเรื่อง โรงเรียนที่ขับเคลื่อนตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแล้วประทับใจ เก็บมาเขียนเล่าในบันทึก บังเอิญผมเข้าไปอ่านหลังจากนั้นก็ได้ติดต่อตรงไปยังท่าน ผอ.ธีระวัธน์ เพื่อขอพบและเยี่ยมโรงเรียน  ในมือผมจึงมีข้อมูลระดับหนึ่ง เพียงแต่ไปดูของจริงว่าที่นี่ทำอะไรกันบ้าง และ ใช้ความรู้สึกในการสัมผัสพื้นที่จริงนั้นเหมือนหรือคล้ายที่เอกสารได้อรรถาธิบายมาหรือไม่?

IMG_1345 by you.

เราของเรามุ่งตรงไปยังโรงเรียนชำฆ้อพิทยาคม  บรรยากาศสดชื่นจากป่าเขา ต้นไม้ที่มีชีวิตชีวายามต้นฝน บทสนทนาเพื่อทำความรู้จักกัน และบริบทเริ่มต้นของการเป็นโรงเรียนที่ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มาใช้เป็นหลักในการพัฒนาโรงเรียน พัฒนาบุคลากร และมุ่งสู่คุณภาพของนักเรียนได้อย่างแท้จริงนั้นเป็นมาอย่างไร  และที่สะดุดกับประโยคบอกเล่าของ ผอ.ธีระวัธน์  ก็คือ “ผมอยากเป็นผู้บริหารโรงเรียน”

แน่นอนว่า ความฝัน และอุดมการณ์ที่มีอยู่ในตัว รวมถึงประสบการณ์ที่ ผอ. ธีระวัธน์ เคยทำงานมาแล้วในหลายแห่ง เป็นแรงผลักดันให้ ความคิดที่บ่มเพาะเป็นจริงและเกิดประโยชน์ต่อสังคมโดยรวมและประจักษ์ด้วยผลงานที่โรงเรียนซำฆ้อพิทยาคม

ก่อนที่ ผอ.ธีระวัธน์ จะย้ายมาที่โรงเรียนชำฆ้อพิทยาคม  ท่านมาจากโรงเรียนการทำมาหากิน ที่ จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งเป็นโรงเรียนรูปแบบพิเศษ รับนักเรียนประจำ จากนักเรียนทั่วประเทศ มีทุนการศึกษาให้  โรงเรียนนี้ท่านปลัดฯ โกวิทย์ วรพิพัฒน์ (อดีตปลัดกระทรวงศึกษาธิการ) ก่อตั้งขึ้น และใช้รูปแบบการเรียนการสอนแบบ Learning by doing  โรงเรียนการทำมาหากิน มีพื้นที่ ประมาณ ๑๐๘ ไร่ รูปแบบการเรียนก็ให้เรียนทฤษฏีในช่วงเช้า ช่วงบ่ายก็ทำนา ทำสวน เลี้ยงปลา ปลูกพืช ฯลฯ  ที่โรงเรียนนี้เองที่ทำให้ ผอ.ธีระวัธน์ได้เรียนรู้กระบวนการทำงานภายใต้ความหลากหลาย มีนักเรียนต่างศาสนา เข้ามาอยู่ร่วมกัน การประกอบกิจทางศาสนาที่ต้องให้ความสำคัญ และเรื่องความเป็นอยู่ สิทธิต่างๆ ที่นักเรียนเหล่านั้น ทั้งหมดล้วนเป็นเรื่องละเอียดอ่อนอย่างยิ่ง แต่ทั้งหมดอยู่บนฐานของความเชื่อเรื่องของความแตกต่างระหว่างกัน และการเรียนรู้อัตลักษณ์ของแต่ละศาสนารวมไปถึงบุคคล  ทำอย่างไรให้ทุกคนอยู่ร่วมกันภายใต้ความสมานฉันท์ ตรงนี้เป็นแนวความคิดที่ ผอ.ธีระวัธน์ ได้ดำเนินการในโรงเรียนทำมาหากิน เป็นการสร้างความสมานฉันท์ผ่านการบริหารจัดการความรู้สึกไปด้วย

IMG_1331 by you.

สิ่งที่ ผอ.ธีระวัธน์ พบเห็นอีกอย่างหนึ่งที่โรงเรียนการทำมาหากินก็คือ นักเรียนที่นี่มีระเบียบวินัยในตัวเองมาก รู้ตน รู้หน้าที่ว่าในแต่ละวันจะทำอะไร และมีความรับผิดชอบในสิ่งที่ทำจนแล้วเสร็จ และนักเรียนที่นี่เมื่อเรียนสำเร็จจากชั้นมัธยมศึกษาชั้นปีที่ ๖ แล้ว สามารถสอบเรียนต่อในระดับมหาวิทยาลัยได้หลายคน

รูปแบบการจัดการศึกษาแบบทางเลือกที่โรงเรียนการทำมาหากิน นั้น ทำให้ ผอ.ธีระวัธน์ ได้นั่งทบทวนอย่างหนักว่า แท้จริงแล้วการศึกษาเพื่อสร้างให้เกิดกระบวนการเรียนรู้รูปแบบที่สอดคล้องกับการพัฒนาศักยภาพคนนั้นน่าจะเป็นอย่างไร?  การเรียนการสอน รูปแบบ “โรงเรียนกระแสหลัก” นั้น ตอบสนองการพัฒนาศักยภาพคนได้จริงหรือ ?

ผลผลึกของประสบการณ์และพลังที่ ผอ. ธีระวัธน์มี เป็นแรงผลักดันให้มีความตั้งใจที่จะพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ทางเลือกในโรงเรียนที่ย้ายเข้ามาที่โรงเรียนชำฆ้อพิทยาคมในปัจจุบัน  แม้ว่าจะมาในฐานะ “ผู้บริหาร” อย่างเต็มภาคภูมิ แต่เส้นทางการทำงานของ ผอ.ธีระวัธน์ เป็นเรื่องท้าทาย ไม่ว่าจะการปรับตัวกับพื้นที่ใหม่ บุคลากรใหม่ๆ ที่ล้วนแต่อยู่และคุ้นชินภายใต้แนวคิดการจัดการศึกษาแบบเดิม  การริเริ่มนำเปลี่ยนนั้นของท่านนั้นต้องใช้การพิสูจน์ตัวเองอยู่ตลอดเวลา

เรื่องราวที่ “ชำฆ้อ” มีบริบทที่มา กว่าจะมาถึง วันนี้ “ชำฆ้อพอเพียง” จะมีความเป็นมาอย่างไร? ผมขอเริ่มที่ ผอ.ธีระวัธน์ สิงหบุตร ที่มีความสำคัญต่อวิธีคิดแรกในการเริ่ม และค่อยๆก้าวย่าง สร้างพื้นที่การเรียนรู้อย่างเป็นรูปธรรมจนประสบความสำเร็จมีผลงานเป็นที่ประจักษ์มีชื่อเสียงโด่งดังในปัจจุบัน...

ขอเกริ่นนำ ปฐมบทของ “ชำฆ้อพอเพียง”  ไว้ในบันทึกแรกเท่านี้ก่อนครับ

 

โรงเรียนชำฆ้อพิทยาคม

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาระยอง เขต ๒

ต.ชำฆ้อ อ.เขาชะเมา จ.ระยอง

 

 

จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร

๖ กรกฏาคม ๒๕๕๒